روایتی از زندان طالبان؛ 'زنان بهخاطر جرم شوهران زندانی هستند'
پیتر و باربی رینولدز، زوج سالمند بریتانیایی و زندانیان سابق در افغانستان، روایت تازهای از وضعیت زندان پلچرخی در کابل، تحت اداره طالبان، ارائه کردهاند.
خانم باربی، ۷۶ ساله، گفت در زندان طالبان زنانی با او همبند بودند که میگفتند بهدلیل رانندگی یا جرم شوهرشان زندانی شدهاند.
پیتر رینولدز، ۸۰ ساله و همسرش باربی در ماه دلو سال گذشته هنگام بازگشت به خانه در بامیان بهدست طالبان بازداشت و پس از حدود هفت ماه از زندان آزاد شدند.
آنها به روزنامه دیلیمیل گفتند به مدت سه ماه در سلولهای «نمناک، آلوده به موش و سوسک» در زندان پلچرخی کابل نگهداری میشدند.
آقای رینولدز وضعیت زندان پلچرخی تحت کنترول طالبان را «شیهترین چیزی به جهنم» توصیف کرد.
این زندان که در دهه ۱۹۷۰ برای پنج هزار زندانی طراحی شده بود، اکنون تا ۱۵ هزار زندانی را در خود جای داده است.
باربی همراه با ۱۵ زن دیگر و دو کودک، در یک سلول کوچک با پنج تخت دوطبقه سپری میکردند. باربی گفت: «چهار حمام وجود داشت، اما هیچکدام کار نمیکرد. ما مجبور بودیم از شیرهای آب استفاده کنیم و آب به مجرایی پر از زباله در وسط دهلیز سرازیر میشد.»
او افزود که در بخشی که حدود ۲۳۰ زن و ۴۰ کودک نگهداری میشدند، تنها هفت تشناب وجود داشت و گاهی کودکان از آنها درست استفاده نمیکردند و وضعیت بسیار ناخوشایندتر میشد.
باربی گفت: «دختری که بالای تخت من میخوابید، ۱۹ سال داشت و بهخاطر رانندگی زندانی شده بود. زنان در دوره طالبان اجازه رانندگی ندارند. بدتر از همه اینکه موتر از دوستپسرش بود و داشتن دوستپسر هم ممنوع است. به همین دلیل شش ماه زندانی شد.»
او افزود: «یک زن فقط به دلیل اینکه با یک مرد صحبت کرده بود، شوهرش حسادت کرده و آن مرد را کشته بود. اما چون همیشه مرد مقصر شناخته نمیشود، زن به پنج سال زندان محکوم شد و اجازه دیدن چهار کودک اش را نداشت.»
یک زن دیگر گفته بود که پس از بیکار شدن شوهر و پسرانش به کار کردن روی آورد و فقط به همین دلیل زندانی شده است.
باربی گفت: «تقریبا ۹۰ درصد زنانی که با من بودند مجرم نبودند. بسیاریشان نمیدانستند حکمشان تا چه زمانی است. بعضیها ماهها و حتی سالها فقط در انتظار ماندهاند.»
بعدا این زوج برای پنج هفته به یک زیرزمین بدون پنجره، پر از موش و سوسک که تحت مدیریت استخبارات طالبان منتقل و سرانجام در میانه ماه سنبله آزاد شدند.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان از سهیل آفریدی، وزیر ارشد خیبرپختونخوا خواست که مبارزه با تروریسم را تقویت کند.
این دو مقام پاکستانی در دیدار در اسلامآباد، بر افزایش هماهنگی و همکاری میان حکومت مرکزی و ایالتی در زمینه مبارزه با تروریسم تاکید کردند.
این دیدار در حالی صورت گرفت که وزیر ارشد خیبرپختونخوا پیش از این بارها از سیاستهای حکومت مرکزی و ارتش در قبال این ایالت انتقاد کرده است.
دفتر نخستوزیر پاکستان روز دوشنبه ۱۳ دلو در خبرنامهای نوشت شهباز شریف از سهیل آفریدی خواست که نهادهای ایالتی را برای مقابله با تروریسم تقویت کند.
نخستوزیر پاکستان تأکید کرد: «حکومتهای مرکزی و ایالتی باید تلاشهای مشترک خود را برای ریشهکن کردن تروریسم ادامه دهند.» او افزود که حکومت ایالتی مکلف است مسئولیت خود را در تأمین امنیت خیبرپختونخوا بهگونه مؤثر انجام دهد.
این در حالی است که شماری از سیاستمداران پشتون پاکستانی، دخالت ارتش پاکستان در ناامنیهای خیبرپختونخوا را مورد انتقاد قرار داده و میگویند این منطقه بهدلیل رفتار تبعیضآمیز ارتش، همچنان در سایه ناامنی قرار دارد.
پیشتر، منظور پشتین، رهبر جنبش حفاظت از پشتونها، در گفتوگو با افغانستان اینترنشنال گفته بود که ارتش پاکستان در ایالت خیبرپختونخوا و افغانستان دست به بمباران میزند و از دید او از نظر اسلامآباد «همه پشتونها یکسان تلقی میشوند.»
کنترول حکومت ایالتی خیبرپختونخوا در حال حاضر در اختیار حزب تحریک انصاف به رهبری عمران خان است. سهیل افریدی که بهتازگی بهعنوان وزیر ارشد این ایالت منصوب شده، از چهرههای نزدیک و مورد اعتماد عمران خان، نخستوزیر پیشین و زندانی کنونی پاکستان، به شمار میرود.
سهیل آفریدی بارها از سیاستهای حکومت مرکزی در قبال خیبرپختونخوا انتقاد کرده است. در مقابل، مقامهای حکومت مرکزی وزیر ارشد این ایالت را به سهلانگاری در مبارزه با تروریسم متهم میکنند.
عطاالله تارر، وزیر اطلاعات و رسانههای پاکستان، روز دوشنبه ۲۲ جدی در صفحه اجتماعی اکس نوشت که وزیر ارشد خیبرپختونخوا «به اوج دروغگویی و نفاق» رسیده است. او گفت این مقام حزب تحریک انصاف بهجای دفاع از منافع ملی، عملاً سخنگوی طالبان و رژیم افغانستان شده و اظهاراتش شرمآور و قابل نکوهش است.
تارر اعضای حزب تحریک انصاف را به حمایت از تروریستها متهم کرد و افزود مردم پاکستان قربانیهای زیادی در مبارزه با تروریسم دادهاند، اما هرگاه اعضای این حزب سخن میگویند، بهجای کمک به کشور، به تروریستها کمک میکنند.
سازمان حمایت از رسانههای افغانستان اعلام کرد که در دو هفته گذشته، پنج خبرنگار و کارمند رسانهای افغان در پاکستان بازداشت شدهاند.
به گفته این سازمان، افراد بازداشتشده شامل صمیم فروغ فیضی، خبرنگار و عطاءالرحمان شیرزاد، تصویربردار میشوند. سازمان حمایت از رسانههای افغانستان از افشای هویت سایر بازداشتشدگان بهدلیل نگرانیهای امنیتی خودداری کرده است.
سازمان حمایت از رسانههای افغانستان گفت که این خبرنگاران و کارمندان رسانهای پس از تلاشهای فراوان آزاد شدهاند. با این حال، این سازمان هشدار داد که خبرنگاران افغان در پاکستان با تهدیدهای امنیتی، بازداشت خودسرانه و اخراج اجباری مواجهاند.
پس بازگشت طالبان به قدرت در اسد ۱۴۰۰، شمار زیادی از روزنامهنگاران و کارمندان رسانهای بهدلیل سرکوب گسترده، سانسور، تهدید و بازداشتهای خودسرانه، به پاکستان پناه بردند. این خبرنگاران عمدتا در کشورهای غربی دیگر پروندههای مهاجرتی دارند و در انتظار تکمیل شدن این روند اند.
سازمان حمایت از رسانههای افغانستان روز دوشنبه، ۱۳ دلو، در بیانیهای تاکید کرد که پاکستان از یکسو روند تمدید ویزا مهاجران افغان را متوقف کرده و از سوی دیگر هر روز شمار زیادی از مهاجران افغان به شمول خبرنگاران را بهدلیل نداشتن ویزا بازداشت میکند.
به گفته این سازمان، با اعمال این سیاستها خبرنگاران افغان در پاکستان در وضعیت مبهم، خطرناک و نگرانکننده قرار گرفتهاند.
سازمان حمایت از رسانههای افغانستان از ایالات متحده، کمیساری عالی پناهندگان سازمان ملل، کشورهای اروپایی، سازمان گزارشگران بدون مرز و نهادهای بینالمللی خواسته است که برای تامین امنیت خبرنگاران افغان در پاکستان اقدامات جدی و فوری انجام دهند.
شرافت زمان امرخیل، سخنگوی وزارت صحت طالبان خبر داد که دور تازه واکسیناسیون فلج کودکان روز دوشنبه ۱۳ دلو در ۱۸ ولایت آغاز شد.
به گفته این مقام طالبان، واکسیناسیون تا روز پنجشنبه ۱۶ دلو ادامه دارد و قرار است در این مدت ۷.۳ میلیون کودک زیر پنج سال واکسین شوند.
دوره تازه واکسیناسیون در کابل، ننگرهار، لغمان، کنر، نورستان، پکتیا، پکتیکا، خوست، غزنی، قندهار، هلمند، ارزگان، زابل، بلخ، فاریاب، قندوز، هرات و بادغیس انجام میشود.
سازمان جهانی بهداشت ماه عقرب امسال در گزارشی نوشت که با وجود کاهش موارد ابتلا به فلج کودکان در افغانستان، خطر انتقال ویروس در مناطق جنوبی هممرز با پاکستان همچنان بالاست.
طبق گزارشها، ۹ مورد مثبت فلج کودکان در سال ۲۰۲۵ در افغانستان ثبت شد.
افغانستان و پاکستان تنها دو کشوری در جهاناند که هنوز موارد ابتلا به بیماری فلج کودکان در آنها گزارش میشود.
گل حسن، سفیر طالبان در مسکو گفته است که افغانستان عضو ناظر سازمان همکاری شانگهای است و باید در جلسات این سازمان حضور داشته باشد.
او در مصاحبه با تاس، خبرگزاری دولتی روسیه اظهار امیدواری کرد که نماینده طالبان در جلسات آتی سازمان همکاری شانگهای دعوت شود.
گل حسن در پاسخ به این سوال که آیا اداره طالبان همکاری با سازمان همکاری شانگهای را ممکن میداند، گفت: «بله، افغانستان یک کشور ناظر در سازمان همکاری شانگهای است و مطابق با این جایگاه، باید در جلسات آن شرکت کند.»
سازمان همکاری شانگهای یک سازمان منطقهای است که در سال ۲۰۰۱ تاسیس شد. اعضای اصلی این سازمان روسیه، چین، هند، قزاقستان، قرغیزستان، تاجیکستان، پاکستان، ایران و اوزبیکستان هستند. بلاروس چهارم جولای ۲۰۲۴ به این سازمان پیوست.
افغانستان و مغولستان کشورهای ناظرند و کشورهای شریک گفتوگوی سازمان همکاری شانگهای آذربایجان، ارمنستان، بحرین، مصر، کامبوج، قطر، کویت، مالدیو، میانمار، نپال، امارات متحده عربی، عربستان سعودی، ترکیه و سریلانکا هستند.
برخلاف اداره طالبان، نماینده مغولستان بهعنوان یک کشور ناظر در نشستهای سازمان همکاری شانگهای در چهار سال گذشته حضور داشته است.
وزارت خارجه طالبان ماه حمل امسال اعلام کرده بود که چین از نمایندگان این گروه برای شرکت در نشست سازمان همکاری شانگهای دعوت کرده است. اما نماینده طالبان در نشست وزیران خارجه سازمان همکاری شانگهای در چین هم که ۲۴ سرطان امسال برگزار شد، دعوت نشد.
به دنبال دعوت نشدن طالبان به نشستهای سازمان همکاری شانگهای، گل حسن ماه قوس سال جاری با بختیار حکیموف، نماینده ویژه رئیسجمهور روسیه در امور این سازمان دیدار و گفتوگو کرد.
سفیر طالبان از نماینده روسیه خواست جایگاه ناظر افغانستان در سازمان همکاری شانگهای را مدنظر بگیرد.
روسیه تنها کشوری است که طالبان را به رسمیت شناخته است.
وزارت امر به معروف طالبان اعلام کرد که در جریان ۹ ماه گذشته ۸ هزار و ۸۴۶ شکایت مردم از مقامهای طالبان را ثبت کرده است. سیفالاسلام خیبر، سخنگوی این وزارت گفت از این میان به ۵ هزار و ۱۳۲ شکایت رسیدگی شده است.
او روز یکشنبه ۱۲ دلو در حساب کاربری خود در اکس نوشت که ۲ هزار و ۷۶۱ شکایت دیگر مردم تحت بررسی قرار دارد و ۹۵۳ شکایت هم رد شده است.
این مقام طالبان جزئیاتی درباره محتوای شکایات ارائه نکرده، اما تاکنون بارها شکایاتی از بازداشتهای خودسرانه، بازرسی منازل، ضبط گوشی و آزار و اذیت مردم توسط طالبان مطرح شده است.
خود ماموران وزارت امر به معروف طالبان متهم به آزار و اذیت شهروندان هستند. بسیاری از ماموران این وزارت با محدودیتهایی که بر زنان ایجاد کردهاند، خود را مجاز به ورود حریم خصوصی مردم میدانند.
طالبان در حالی از رسیدگی به شکایات مردم میگویند که تاکنون هیچ یک از مقامهای این گروه مجازات نشدهاند.
از سویی دیگر اما، زنان و مردان در ولایات مختلف هر هفته به اتهامات گوناگون توسط طالبان، شلاق زده میشوند.
سیفالاسلام خیبر میگوید هیچ فرد یا مقامی در اداره طالبان، حق توهین و تحقیر مردم را ندارد. او گفت شهروندان میتوانند در صورت داشتن شکایت از مسئولان طالبان، شکایت خود را با بخش سمع شکایات وزارت امر به معروف در کابل و ولایات ثبت کنند.