صادق خان، نماینده ویژه پاکستان در امور افغانستان از برگزاری نشستی در اسلامآباد درباره اتصال بنادر پاکستان به آسیای میانه از طریق خاک چین خبر داد. به گفته وی، با انجام برخی اصلاحات این راه به کارآمدترین مسیر برای اتصال بندرهای پاکستان به آسیای میانه تبدیل خواهد شد.
در این نشست که مسئولان پاکستانی و مقامات چینی حضور داشتند، درباره توافقنامه چهارجانبه ترافیک ترانزیتی بین چین، پاکستان، قرغیزستان و قزاقستان گفتوگو شد.
این توافقنامه اتصال بنادر پاکستان به آسیای میانه را از طریق خاک چین تنظیم و مدیریت میکند.
صادق خان میگوید با اعمال برخی اصلاحات که کار بر روی آنها در جریان است، این مسیر میتواند به کارآمدترین مسیر اتصال آسیای میانه به بنادر دریایی پاکستان تبدیل شود.
گسترش روابط تجاری پاکستان با کشورهای آسیای میانه در حالی انجام میشود که مبادلات اقتصادی اسلامآباد با اداره طالبان متوقف شده است.
نخستوزیر پاکستان ماه جدی اعلام کرد اسلامآباد ناگزیر شده بهدلیل «عدم اقدام کابل علیه گروههای تروریستی فعال در خاک افغانستان» تمامی دادوستدهای تجاری با افغانستان را متوقف کند.
منابع محلی به افغانستان اینترنشنال گفتهاند که افراد ناشناس در قندهار روز چهارشنبه، ۱۵ دلو به طوفان وزیری، مشاور رئیس اجرائیه حکومت پیشین افغانستان حمله کردند. به گفته منابع، افراد ناشناس او را به شدت لت و کوب کردند و سپس از محل گریختند.
بستگان نزدیک به طوفان وزیری میگویند که این حمله حوالی ساعت ۱۰ صبح چهارشنبه در ناحیه پانزدهم قندهار رخ داد.
آنها وضعیت سلامتی طوفان وزیری را وخیم توصیف کردهاند و میگویند که او در حال حاضر در شفاخانه عینو مینه قندهار تحت درمان است.
انگیزه این حمله هنوز مشخص نیست. اما خود طوفان وزیری در ویدئویی که او را زخمی نشان میدهد، میگوید مهاجمان با سازمان اطلاعات پاکستان مرتبط هستند.
مقامات طالبان تاکنون در این مورد اظهار نظر نکردهاند.
طوفان وزیری، مشاور عبدالله عبدالله، رئیس اجرایی سابق افغانستان بود. او پس از به قدرت رسیدن مجدد طالبان افغانستان را ترک کرد اما از طریق کمیسیون تماس طالبان به کشور بازگشت.
کمیسیون تماس طالبان تاکنون به برخی از چهرههایی که به افغانستان بازگشتهاند، کارت مصونیت داده است.
با این حال، علیرغم تلاشهای چهارساله طالبان، هیچیک از چهرههای برجسته سیاسی دولت پیشین حاضر به بازگشت به افغانستان تحت حاکمیت طالبان نشدهاند.
منابع افغانستان اینترنشنال میگویند سیفالعدل، رهبر شبکه القاعده در نامهای به رهبر طالبان، درباره انتقال موقت پایگاه رهبری خود به افغانستان، با ملا هبتالله رایزنی کرده است.
در این نامه گفته شده در صورتی که جمهوری اسلامی ایران، زیر فشارهای امریکا و اسرائيل سقوط کند، شبکه القاعده ناگزیر است رهبری خود را به کشورهایی مانند عراق یا سوریه منتقل کند. در این نامه پیشنهاد شده که تا آن زمان، رهبری القاعده بتواند به گونه موقت در افغانستان اقامت کند.
این نامه حدود سه هفته پیش، به واسطه محمد حکیم، والی طالبان در پنجشیر و فردی به نام عبدالرحمان وردک به قندهار فرستاده شده است.
رهبری شبکه القاعده پیش از حملات یازدهم سپتامبر ۲۰۰۱ هم در افغانستان مستقر بود و همین امر باعث حملات تلافیجویانه ایالات متحده به طالبان و سقوط حکومت اول این گروه شد.
منابع افغانستان اینترشنال میگویند رهبری القاعده در نامه خود به ملا هبتالله تاکید کرده که نمیخواهد بار دیگر برای «امارت اسلامی» دردسر ایجاد کند و از رهبر این گروه «هدایت» میخواهد.
منابع میگویند رهبر طالبان هنوز درباره پیشنهاد القاعده تصمیم نگرفته و منتظر مشخص شدن شرایط ایران است.
بربنیاد اطلاعات، این نامه توسط سیفالعدل به رهبر طالبان فرستاده شده است. سیفالعدل که به گزارش کارشناسان ملل متحد در ایران به سر میبرد، پس از کشته شدن ایمنالظواهری در کابل، رهبری القاعده را بر عهده گرفت.
به گفته یک مقام سابق اداره تحقیقات فدرال امریکا (افبیآی) سیفالعدل از سال ۲۰۰۳ در ایران اقامت دارد. سیفالعدل که با نامهای مختلفی از جمله، محمد صلاح الدین زیدان، محمد ابراهیم مکاوی و ابراهیم المدنی نیز، شناخته میشود، از سال ۲۰۲۱ در فهرست سیاه ایالات متحده قرار دارد. او در مصر متولد شده و ۶۶ ساله است.
بر بنیاد گزارشها، تصویری که پولیس امریکا با اعلامیه تحت تعقیب قرار داشتن سیفالعدل منتشر کرده، در سال ۱۳۹۱ در تهران گرفته شده است.
شرکت ملی راهآهن قزاقستان اعلام کرد که صادرات غلات این کشور به افغانستان در فاصله سپتامبر ۲۰۲۵ تا پایان ماه جنوری ۲۰۲۶ تقریبا دو برابر شده است. بر اساس این گزارش، حجم صادرات غلات قزاقستان به افغانستان در پنج ماه گذشته از ۲۱۶ هزار تن به ۴۱۶ هزار تن افزایش یافته است.
قزاقستان در این مدت ۵.۸ میلیون تن غله به کشورهای مختلف صادر کرده است که در مقایسه با دوره مشابه سال گذشته، افزایشی حدود یک میلیون تن را نشان میدهد.
صادرات غلات این کشور به افغانستان در همین بازه زمانی ۱.۹ برابر افزایش یافته است. این در حالیست که روابط تجاری افغانستان و پاکستان در وضعیت تعلیق قرار دارد و طالبان بهدنبال یافتن راههای بدیل برای تجارت بوده است.
در حال حاضر، بخش عمده غلات مورد نیاز افغانستان از کشورهای آسیای مرکزی بهویژه قزاقستان تامین میشود. پس از بروز اختلال در مسیرهای تجاری و ترانزیتی با پاکستان، میزان واردات افغانستان از آسیای مرکزی بهطور قابلتوجهی افزایش یافته است.
دیدهبان حقوق بشر در گزارشی نوشت طالبان در سال ۲۰۲۵ با تشدید محدودیتها علیه زنان و دختران و وضع مقررات برای کنترول رسانهها، سرکوب را گسترش داد. طبق این گزارش همزمان با اخراج مهاجران از ایران و پاکستان و کاهش کمکهای بینالمللی میلیونها نفر با کمبود غذا و سرپناه روبهرو شدند.
دیدهبان حقوق بشر در این گزارش وضعیت حقوق زنان و دختران، مجازاتهای بدنی، وضعیت افراد با هویتهای جنسی و جنسیتی، حملات به رسانهها و جامعه مدنی، وضعیت اقلیتها، بحران اقتصادی و انسانی و روند عدالت و پاسخگویی را بررسی کرده است.
وضعیت زنان و دختران
در گزارش این سازمان آمده است که طالبان در سال ۲۰۲۵ با حفظ ممنوعیت آموزش دختران، محدودیتهای بیشتری بر آزادی بیان زنان اعمال کرده است. طبق این گزارش امر به معروف طالبان حتی شنیده شدن صدای زنان در تلاوت قرآن در اماکن عمومی را نیز ممنوع کرده است.
این گزارش با اشاره به ممنوعیت آموزش کتابهای نوشتهشده توسط زنان در دانشگاهها در ماه سپتامبر افزوده که طالبان با وضع قوانین سختگیرانه درباره پوشش و رفتار، کمیتههایی را برای نظارت بر فضاهای عمومی تشکیل دادهاند.
مجازات بدنی و ناپدیدسازی افراد
دیدهبان حقوق بشر نوشته است که طالبان در سال گذشته دستکم چهار مرد را در نیمروز، بادغیس و فراه اعدام کرده است. این سازمان با استناد بر گزارش یوناما نوشته است که در این مدت ۴۱۴ نفر بهشمول ۸۳ زن پیش چشم مردم شلاق خوردهاند.
در این گزارش همچنین به ۳۱ مورد بازداشت و حبس خودسرانه و هشت ادعای شکنجه و بدرفتاری با مقامهای پیشین دولتی و اعضای سابق نیروهای امنیتی اشاره کرده است.
گرایش جنسی و هویت جنسیتی
به گفته دیدهبان حقوق بشر افراد الجیبیتی در افغانستان در سال ۲۰۲۵ با آزار سیستماتیک روبرو بودند و طالبان این افراد را هدف بازداشت و سواستفاده قرار دادهاند.
حملات به رسانهها، جامعه مدنی و اقلیتها
طبق این گزارش طالبان در سال ۲۰۲۵ به محدودسازی رسانهها ادامه داده و خبرنگاران و منتقدان را بهگونه خودسرانه بازداشت کرده است. این سازمان به ممنوعیت پخش برنامههای سیاسی و ممنوعیت گزارشدهی درباره نقض حقوق بشر اشاره کرده است.
به گفته دیدهبان حقوق بشر، فعالان، دانشگاهیان، نویسندگان و هنرمندان هدف طالبان بودند و در معرض خطر جدی بازداشت و بدرفتاری قرار دارند. در این گزارش همچنین به چندین مورد بازداشتهای خودسرانه اشاره شده است.
در گزارش آمده است که طالبان با استفاده از خشونت فیزیکی و تهدید به مرگ، حدود ۵۰ عضو جامعه اسماعیلی در بدخشان را وادار به تغییر مذهب به تسنن کردند و فشار بر جوامع هزارهها و دیگر اقلیتها همچنان ادامه داشته است.
بحران اقتصادی و انسانی
در این گزارش آمده که بحران اقتصادی و انسانی افغانستان در سال ۲۰۲۵ بهدنبال کاهش شدید کمکهای خارجی، محدودیتهای طالبان و اخراج اجباری گسترده مهاجران از ایران و پاکستان تشدید شد.
طبق این گزارش سال گذشته میلادی بیش از ۲۲ میلیون نفر با ناامنی غذایی مواجه شدند، بیش از ۴۰۰ مرکز درمانی بهدلیل کمبود بودجه تعطیل شد و میلیونها نفر دچار سوءتغذیه شدند و به کمکهای فوری بشردوستانه نیاز داشتند.
بازگشت مهاجران
در بخش مهاجران، این گزارش تاکید میکند که در سال ۲۰۲۵ بیش از دو میلیون افغان بهگونه اجباری از ایران و پاکستان اخراج شدند. به گفته دیدبان حقوق بشر بسیاری از اخراجشدگان پس از بازگشت با خطر بازداشت، شکنجه و بدرفتاری مواجه شدهاند.
این سازمان گفت توقف برنامههای اسکان مجدد در امریکا، بریتانیا، آلمان، کانادا و دیگر کشورها، هزاران پناهجوی افغان را در وضعیت بلاتکلیف و ناامنی رها کرده است.
حملات علیه غیرنظامیان
دیدهبان حقوق بشر به درگیریهای فرامرزی میان طالبان و نیروهای پاکستانی اشاره کرده و گفته است که این درگیریها و حملات هوایی پاکستان در سال گذشته موجب کشته و زخمیشدن غیرنظامیان از جمله کودکان در شرق افغانستان شده است.
طبق این گزارش، گروه داعش نیز مسئولیت چندین حمله مرگبار علیه غیرنظامیان را بر عهده گرفته که از یکی از آنها حمله انتحاری به یک بانک در ولایت قندوز بوده است.
عدالت و پاسخگویی در افغانستان
دیدهبان حقوق بشر همچنین گفته است که در سال ۲۰۲۵ شورای حقوق بشر سازمان ملل سازوکار مستقل بینالمللی پاسخگویی برای افغانستان را ایجاد کرد، دیوان کیفری بینالمللی برای رهبران ارشد طالبان به اتهام جنایت علیه بشریت حکم جلب صادر کرد.
طبق این گزارش ماموریت یوناما در سال گذشته تمدید شد، تحقیقات قضایی در کشورهایی مانند بریتانیا درباره جنایات نیروهای نظامی ادامه یافت و تلاشهای بینالمللی برای پیگیری تبعیض سیستماتیک علیه زنان افغانستان در نهادهای قضایی بینالمللی افزایش پیدا کرد.
فرماندار تایباد ایران اعلام کرد که روزانه بهطور میانگین هزار و ۲۰۰ کامیون ایرانی و خارجی در منطقه مرزی دوغارون و اسلامقلعه رفت و آمد میکنند. حسین جمشیدی از کاهش چشمگیر زمان توقف کامیونهای ایرانی در افغانستان خبر داد و گفت زمان توقف از ۲۰ روز به کمتر از پنج روز رسیده است.
به گفته وی، در گذشته توقف طولانی مدت و فراهم نبودن زیرساختهای لازم و امکانات رفاهی مورد نیاز در افغانستان، همواره منجر به شکایت رانندگان ایرانی شده بود.
به گزارش رسانههای داخل ایران، او درباره کاهش زمان توقف کامیونهای ایرانی در افغانستان گفت تعامل با اداره طالبان، «دستاوردهای خوبی را به همراه داشته که جای تقدیر دارد.»
حسین جمشیدی میگوید رسیدن به میزان تردد روزانه دو هزار کامیون ایرانی و خارجی در دو گمرک اسلامقلعه و دوغارون، یکی از مهمترین اهداف طالبان و جمهوری اسلامی است.
او تاکید کرده که باید برای رسیدن به این رقم از تردد، از همه ظرفیتهای دو کشور استفاده شود.