غیبت طولانی و بیسابقه امامعلی رحمان از انظار عمومی، موجی از گمانهزنیها را درباره وضعیت جسمانی رئیسجمهور تاجیکستان به راه انداخته است. ثبات سیاسی تاجیکستان از سه دهه بدینسو با نام امامعلی رحمان گره خورده است.
خبرگزاری فرانسه نوشت که غیبت غیرمنتظره این رهبر ۷۳ ساله تاجیکستان توجه افکار عمومی و ناظران سیاسی را به خود جلب کرده است. آخرین تصاویر زنده از او در ۲۸ جنوری و در دیدار با مقامهای امنیتی منتشر شد و از آن زمان تاکنون در محافل عمومی دیده نشده است.
این اتفاق در کشوری که رسانههای دولتی با دقت و پیدرپی دیدارها و نشستهای امامعلی رحمان را گزارش میکنند، نادر و بیسابقه است.
امامعلی رحمان در سال ۱۹۹۲ و در میانه جنگ داخلی پنجساله تاجیکستان به قدرت رسید، جنگی که یک سال پس از استقلال این کشور از شوروی آغاز شد. او که پیشتر مدیر یک مزرعه پنبه بود، در پایان دادن به درگیریها نقش داشت و پس از آن با ساختاری متمرکز و اقتدارگرایانه زمام امور را در دست گرفت.
حامیانش او را نماد ثبات در کشوری میدانند که همواره از جنگ و بحران کشور همسایه افغانستان آسیبپذیر بوده است.
تصاویر و ویدیوهای تلویزیون دولتی تاجیکستان به ابهام و نگرانیها افزوده است. تلویزیون دولتی پیدرپی ویدیوها و تصاویر گذشته امامعلی رحمان را با ویدیوهای حماسی و غمانگیز منتشر میکند. برخی ناظران پوشش تلویزیون دولتی را یادآور سنتهای دوران شوروی در زمان بیماری یا درگذشت رهبران توصیف کردهاند.
در حرکتی کمسابقه، دفتر ریاستجمهوری نیز اعلام کرده رحمان «در روزهای آینده» در چندین مراسم رسمی شرکت خواهد کرد. این اطلاعیه به نظر میرسد با هدف مهار شایعات منتشر شده باشد.
رحمان طی سه دهه گذشته چهرهای محوری در سیاست تاجیکستان بوده است. تصاویر و نقلقولهای او در سراسر کشور دیده میشود و ساختار قدرت بهشدت پیرامون او شکل گرفته است.
بر اساس قانون اساسی تاجیکستان، در صورت ناتوانی، استعفا یا درگذشت رئیسجمهور، رستم امامعلی، پسر ۳۸ ساله او و رئیس مجلس ملی، بهطور موقت ریاستجمهوری را بر عهده میگیرد و باید ظرف سه ماه انتخابات برگزار شود. در صورت درگذشت امامعلی احتمال جانشینی پسرش بسیار محتمل است.
