انتقال ۲.۲ میلیون تُن کالا از مسیر خط‌آهن افغانستان - اوزبیکستان در سال ۲۰۲۵

دفتر والی طالبان در بلخ جمعه، ۲۴ دلو در خبرنامه‌ای نوشت که این موضوع در نشست هماهنگی والی‌های زون شمال‌غرب در شهر میمنه مطرح شده است. به گزارش این دفتر، هبت‌الله آخندزاده این دستور را به دلیل تغییراتی که قبلا در تابلوهای این ولایات وارد شده بود، صادر کرده است.

طالبان قبلا زبان‌های فارسی و اوزبیکی را از تابلوهای دانشگاه‌های سمنگان و جوزجان حذف کرده بود. حذف این زبان‌ها از تابلوهای مراکز تحصیلی واکنش‌های زیادی را برانگیخت.

به دنبال اعتراض‌ها به حذف زبان اوزبیکی از لوحه دانشگاه سمنگان، حکومت اوزبیکستان نیز از طالبان وضاحت خواست. وزارت خارجه این کشور «نگرانی‌ها از سرکوب زبان اوزبیکی» را با وزارت خارجه طالبان در میان گذاشته است. طالبان در پاسخ گفت زبان اوزبیکی را محدود نکرده است.

طالبان پس از فشار حکومت اوزبیکستان زبان اوزبیکی را به این تابلوها بازگرداند.

اداره طالبان پیش از این در ماه اسد تندیس علی‌شیر نوایی را در شهر مزار شریف تخریب کرده بود. وزارت خارجه اوزبیکستان به تخریب این تندیس نیز واکنش نشان داد. طالبان در پاسخ به این واکنش اعلام کرد که در این مکان «کتیبه یادبود» و مرکز فرهنگی در شأن نوایی می‌سازد.

نشست امنیتی مونیخ از امروز جمعه، ۲۴ دلو آغاز شد و تا یکشنبه ادامه دارد. ده‌ها رئیس‌جمهور و نخست‌وزیر، وزرای خارجه و دفاع، و نمایندگان سازمان‌های بین‌المللی از حدود ۱۲۰ کشور در این نشست شرکت دارند.

افغانستان در ۲۰ سال گذشته همواره حضور فعال در نشست مونیخ داشت. سال گذشته فوزیه کوفی، نماینده سابق پارلمان، درباره حقوق بشر، تروریسم و وضعیت زنان سخنرانی کرد. اما امسال خانم کوفی در این نشست حضور ندارد. در آخرین مورد، به نمایندگی از دولت پیشین افغانستان، اشرف غنی، رئیس‌جمهور و امرالله صالح، معاون وی، در این نشست حضور داشتند.

یک مقام سابق افغان که نخواست نامش فاش شود، به افغانستان اینترنشنال گفت: «طالبان با موثریت بی‌سابقه افغانستان را از مجامع بین‌المللی حذف کرده است.»

غیبت افغانستان هم‌زمان با افزایش نگرانی‌ها درباره تهدیدهای امنیتی از خاک این کشور است. بر اساس آخرین گزارش شورای امنیت سازمان ملل، القاعده و دیگر گروه‌های افراطی در افغانستان فعال شده‌اند. رهبران القاعده به افغانستان بازگشته و کمپ‌ها و مراکز نظامی خود را فعال کرده‌اند. همچنین داعش خراسان، تحریک طالبان پاکستان، اویغورها و جنبش‌های اسلامی آسیای مرکزی امنیت منطقه را تهدید می‌کنند.

در نشست مونیخ، از جمهوری اسلامی ایران نیز دعوت نشده است. اما هیئتی بلندپایه از پاکستان به رهبری مارشال عاصم منیر، رئیس کل ارتش، و جنرال عاصم ملک، رئیس آی‌اس‌آی، حضور دارد.

این سازمان می‌گوید برای حمایت از بازگشت‌کنندگان افغان و بیجاشدگان داخلی به ۲۱۶ میلیون دالر نیاز دارد که در حال حاضر تنها ۸ درصد از این بودجه تأمین شده است.

بر مبنای آمار کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان، از آغاز سال جاری میلادی تاکنون بیش از ۱۵۰ هزار مهاجر افغان از کشورهای همسایه بازگشته‌اند.

این سازمان هشدار داده است که تلاش‌های امدادرسانی در پی ورود هزاران نفر در روز، با فشار شدید و فراتر از ظرفیت مواجه شده است.

عرفات جمال، نماینده کمیساریای سازمان ملل متحد در امور پناهندگان در افغانستان، روز جمعه (۲۴ دلو) در نشست خبری در ژنو، گفت سرعت و گستردگی این بازگشت‌ها، افغانستان را در بحران عمیق‌تر فرو برده است.

این در حالی‌ست که افغانستان هم‌اکنون در حال مقابله با بحران رو به وخامت گرسنگی است؛ بحرانی که با اخراج گسترده افغان‌ها از ایران و پاکستان، کاهش کمک‌های خارجی و بحران اقتصادی تشدید شده است.

عرفات جمال با ابراز نگرانی گفته است که شوک بزرگ ناشی از بازگشت میلیون‌ها افغان که حدود ۱۲ درصد جمعیت کشور را تشکیل می‌دهد، «ما را تا مرز ناتوانی پیش برده است.»

بر اساس گزارش تازه بانک جهانی، رشد سریع جمعیت ناشی از بازگشت‌ها، در سال ۲۰۲۵ باعث کاهش ۴ درصدی تولید ناخالص داخلی سرانه شده است.

نظرسنجی تازه کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان نشان می‌دهد که بیش از نیمی از خانواده‌های بازگشت‌کننده هیچ‌گونه اسناد هویتی ندارند و بیش از ۹۰ درصد آنان با کمتر از ۵ دالر در روز زندگی می‌کنند.

افزون بر آن، ۵ درصد از بازگشت‌کنندگان گفته‌اند که قصد دارند دوباره افغانستان را ترک کنند.

این درحالی‌ست که بیش از ۱۰ درصد گفته‌اند یکی از خویشاوندان یا اعضای جامعه‌شان پس از بازگشت، دوباره کشور را ترک کرده است.

سازمان ملل می‌گوید که با توجه به وضعیت بشری وخیم و افزایش سریع جمعیت در افغانستان، در سال ۲۰۲۶ نیاز فوری به حمایت بیشتر وجود دارد تا کمک‌ها گسترش یافته و در روند ادغام مجدد سرمایه‌گذاری شود.

دفتر والی طالبان در بلخ جمعه، ۲۴ دلو در خبرنامه‌ای نوشت که نشست هماهنگی والی‌های زون شمال‌غرب در شهر میمنه، مرکز ولایت فاریاب برگزار شد. ایجاد قطعات نظامی، مشکلات بازگشت‌کنندگان، تطبیق فرمان‌های هبت‌الله، عملی‌سازی قانون امر به معروف و شماری از موارد دیگر از محورهای این نشست بوده است.

بر اساس دستور رهبر طالبان، این قطعات نظامی در هفت زون ایجاد خواهد شد.

نشست‌های هماهنگی والی‌های طالبان در هفت زون، از جمله کابل، بلخ، هرات، ننگرهار، قندوز، پکتیا و قندهار برگزار می‌شود.
دفتر والی طالبان در بلخ درباره هدف و سازوکار ایجاد این قطعات نظامی در زون‌ها وضاحت بیشتر نداده است.

این نشست همچنین فیصله کرده است که ریاست‌های حج و اوقاف ولایات در «روشنایی اصول شرعی» به بازگشت‌کنندگان افغان آموزش‌های دینی بدهند.

در گزارش این نشست آمده است که به اساس دستور هبت‌الله آخندزاده، یک «مدرسه بزرگ» برای آموزش‌های دینی کودکان بازگشت‌کنندگان در بلخ ایجاد خواهد شد. در این مدرسه کودکان خانواده‌های بازگشت‌کننده ولایات زون‌ شمال‌غرب آموزش‌های دینی فرا خواهند گرفت.

خبیب غفران، سخنگوی وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان جمعه ۲۴ دلو به مناسبت روز جهانی رادیو گفت که در حال حاضر ۲۲۸ رادیو در افغانستان فعالیت دارند. او گفته که طالبان در بیش از چهار سال گذشته برای ۴۰ رادیو جواز فعالیت صادر کرده است.

مرکز خبرنگاران افغانستان در بیانیه‌ای نوشت که طالبان در بیش از چهار سال گذشته با دست‌کم ۲۴ فرمان و دستور کار، فعالیت رسانه‌ها را محدود کرده که تاثیر مستقیم بر نشرات رادیوها داشته است.

این مرکز افزود که محدودیت‌های طالبان شامل ممنوعیت فعالیت زنان در رسانه‌های دولتی، تفکیک جنیستی محیط کار، ممنوعیت مصاحبه زنان با مردان و برعکس، پوشش اجباری خبرنگاران زن، محدودیت بر حضور زنان در نشست‌های خبری و مواردی دیگر است.

این سازمان حامی خبرنگاران نوشت طالبان بارها مدیران رسانه‌ها و خبرنگاران را به دلیل‌ رعایت نکردن این محدودیت‌ها بازداشت و زندانی کرده‌ است. مرکز خبرنگاران افزود که در یک سال گذشته دست‌کم دو رادیوی محلی ویژه زنان از سوی طالبان تهدید شده‌اند.

سازمان حمایت از خبرنگاران هم به مناسبت این روز جهانی نوشت که در حال حاضر رسانه‌ها و خبرنگاران افغانستان در امر اطلاع‌رسانی با چالش‌ها و محدودیت‌های جدی روبه‌رو هستند. این سازمان افزود که اعمال فشار بر خبرنگاران و وضع محدودیت بر فعالیت‌های رسانه‌ای کار اطلاع‌رسانی حرفه‌ای را دشوار کرده و شهروندان را از حق دسترسی به به اطلاعات محروم کرده است.

از سویی هم اتحادیه خبرنگاران آزاد افغانستان در بیانیه‌ای نسبت به آینده رادیوها در افغانستان ابراز نگرانی کرده است. این اتحادیه نوشت که در حال حاضر نزدیک به ۳ هزار نفر در رادیوها در سراسر افغانستان کار می‌کنند.

این سازمان افزود که بیش از نصف کارمندان رادیوها حقوق ماهانه منظم دریافت نمی‌کنند و این امر پایداری فعالیت رادیوها را با نگرانی‌های جدی مواجه کرده است.