دونالد ترامپ رئیسجمهور امریکا گفت: «ما باید با ایران به توافق برسیم، در غیر این صورت، اوضاع بسیار دشوار خواهد شد.» او افزود: «من نمیخواهم چنین اتفاقی بیفتد، اما ما باید به توافق برسیم. آنها باید همان بار اول توافق میکردند.»
همزمان با ادامه تنشها در منطقه و چشمانداز مبهم مذاکرات تهران و واشنگتن، خبرگزاری دولتی «ریا نووستی» روسیه از پرواز یک پهپاد و یک هواپیمای شناسایی نیروی دریایی امریکا در نزدیکی مرزهای ایران خبر داد.
ریانووستی روز پنجشنبه، ۲۳ دلو با استناد به دادههای پروازی نوشت که هواپیمای شناسایی از نوع «بوئینگ P-8A پوسایدون» و پهپاد «MQ-4C تریتون» در نزدیکی مرزهای ایران مشاهده شدهاند.
بر اساس این گزارش، هواپیمای ارتش امریکا از بحرین برخاسته و بر فراز تنگه هرمز به گشتزنی پرداخته است. پهپادی نیز از ابوظبی به پرواز درآمده و ماموریت خود را بر فراز دریای عمان به انجام رسانده است.
در روزهای اخیر، گمانهزنیها درباره آینده مذاکرات تهران و واشنگتن، زیر سایه حضور نظامی گسترده امریکا در منطقه بالا گرفته است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، روز چهارشنبه ۲۲ دلو، پس از دیدار با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل در واشنگتن، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی تروت سوشال، به مقامهای جمهوری اسلامی هشدار داد که در مذاکرات «منطقیتر و مسئولانهتر» رفتار کنند.
او گفت که دستیابی به توافق با تهران را ترجیح میدهد و در عین حال گفت در صورت محقق نشدن این موضوع، «باید دید نتیجه چه خواهد شد».
روزنامه «معاریو» نیز در ۲۲ دلو در گزارشی درباره تحولات اخیر منطقه، روزهای پیش رو را «حساس و سرنوشتساز» توصیف کرد و نوشت که طبق ارزیابیهای اسرائیل، ترامپ در نهایت تصمیم خواهد گرفت به ایران حمله کند.
در سوی دیگر، مقامهای جمهوری اسلامی همانند روزهای گذشته به لفاظیهای تهدیدآمیز خود ادامه میدهند. جلال دهقانی فیروزآبادی، دبیر شورای راهبردی روابط خارجی ایران، ۲۳ دلو در مصاحبه با خبرگزاری ایسنا تهدید کرد که در صورت وقوع جنگ، «امنیت انرژی به خطر میافتد و تنگه هرمز بسته خواهد شد».
او در ادامه به روابط نزدیک تهران با بیجینگ و مسکو پرداخت اما تصریح کرد: «این انتظار از چین و روسیه که بهخاطر ایران با امریکا بجنگند، به دور از واقعیت است، چرا که اساساً پیمان دفاعی متقابل بین ایران با روسیه و چین وجود ندارد.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که در ماههای اخیر، برخی مقامهای جمهوری اسلامی از همراهی نکردن مسکو با تهران در جریان جنگ ۱۲ روزه سخن گفتهاند. پیش از این و در دلو ۱۴۰۳، مسعود پزشکیان، رئیس دولت جمهوری اسلامی گفته بود که طبق معاهده جامع راهبردی ایران و روسیه، دو کشور در صورت حمله به یکی از آنها، متعهد به همکاری مشترک هستند. با این حال، خبرگزاری دولتی «تاس» روسیه گزارش داده بود که در این معاهده، بند «تعهد به دفاع متقابل» گنجانده نشده است.
تمجید از توان بازدارندگی
شهرام ایرانی، فرمانده نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی، دیگر مقامی بود که روز پنجشنبه ۲۳ دلو به موضعگیری درباره تحولات منطقهای پرداخت. او از آنچه «توان بازدارندگی» جمهوری اسلامی خواند، تمجید کرد و گفت: «ما تنها در آبهای سرزمینی یا مناطق نزدیک حضور نداریم، نیروهای مسلح ایران امروز در عمق اقیانوسها و قارههای جهان حضور مقتدرانه دارند.»
غیبت طولانی و بیسابقه امامعلی رحمان از انظار عمومی، موجی از گمانهزنیها را درباره وضعیت جسمانی رئیسجمهور تاجیکستان به راه انداخته است. ثبات سیاسی تاجیکستان از سه دهه بدینسو با نام امامعلی رحمان گره خورده است.
خبرگزاری فرانسه نوشت که غیبت غیرمنتظره این رهبر ۷۳ ساله تاجیکستان توجه افکار عمومی و ناظران سیاسی را به خود جلب کرده است. آخرین تصاویر زنده از او در ۲۸ جنوری و در دیدار با مقامهای امنیتی منتشر شد و از آن زمان تاکنون در محافل عمومی دیده نشده است.
این اتفاق در کشوری که رسانههای دولتی با دقت و پیدرپی دیدارها و نشستهای امامعلی رحمان را گزارش میکنند، نادر و بیسابقه است.
امامعلی رحمان در سال ۱۹۹۲ و در میانه جنگ داخلی پنجساله تاجیکستان به قدرت رسید، جنگی که یک سال پس از استقلال این کشور از شوروی آغاز شد. او که پیشتر مدیر یک مزرعه پنبه بود، در پایان دادن به درگیریها نقش داشت و پس از آن با ساختاری متمرکز و اقتدارگرایانه زمام امور را در دست گرفت.
حامیانش او را نماد ثبات در کشوری میدانند که همواره از جنگ و بحران کشور همسایه افغانستان آسیبپذیر بوده است.
تصاویر و ویدیوهای تلویزیون دولتی تاجیکستان به ابهام و نگرانیها افزوده است. تلویزیون دولتی پیدرپی ویدیوها و تصاویر گذشته امامعلی رحمان را با ویدیوهای حماسی و غمانگیز منتشر میکند. برخی ناظران پوشش تلویزیون دولتی را یادآور سنتهای دوران شوروی در زمان بیماری یا درگذشت رهبران توصیف کردهاند.
در حرکتی کمسابقه، دفتر ریاستجمهوری نیز اعلام کرده رحمان «در روزهای آینده» در چندین مراسم رسمی شرکت خواهد کرد. این اطلاعیه به نظر میرسد با هدف مهار شایعات منتشر شده باشد.
رحمان طی سه دهه گذشته چهرهای محوری در سیاست تاجیکستان بوده است. تصاویر و نقلقولهای او در سراسر کشور دیده میشود و ساختار قدرت بهشدت پیرامون او شکل گرفته است.
بر اساس قانون اساسی تاجیکستان، در صورت ناتوانی، استعفا یا درگذشت رئیسجمهور، رستم امامعلی، پسر ۳۸ ساله او و رئیس مجلس ملی، بهطور موقت ریاستجمهوری را بر عهده میگیرد و باید ظرف سه ماه انتخابات برگزار شود. در صورت درگذشت امامعلی احتمال جانشینی پسرش بسیار محتمل است.
وزیر دفاع بریتانیا اعلام کرد که کشورش حدود ۵۰۰ میلیون پوند برای حمایت نظامی از کییف اختصاص خواهد داد. جان هیلی، روز پنجشنبه پیش از نشست وزیران دفاع ناتو گفت که این مبلغ «کمک فوری برای تقویت پدافند هوایی اوکراین» است.
یک روز پیش از این، مرکز پژوهشی کییل در آلمان اعلام کرد که میزان حمایت نظامی مستقیم امریکا از اوکراین نسبت به سال گذشته کاهش یافته است. اگرچه امریکا در سال گذشته تقریباً تمام حمایتهای مالی مستقیم خود را متوقف کرده بود، اما حجم کل کمکها در سال ۲۰۲۵ به دلیل افزایش کمکهای کشورهای اروپایی، نسبتاً پایدار باقی مانده است.
وزارت دفاع بریتانیا توضیح داد که حدود ۱۵۰ میلیون پوند از کمکهای جدید، به صندوق تحت نظر ناتو اختصاص خواهد یافت که با پشتیبانی دونالد ترامپ ایجاد شده و امکان خرید سلاحهای امریکایی برای اوکراین را فراهم میکند.
لندن همچنین یکهزار موشک کوچک ساخت بریتانیا به ارزش ۳۹۰ میلیون پوند (۴۴۸ میلیون یورو) به اوکراین ارسال خواهد کرد.
بر اساس گزارش موسسه اقتصاد جهانی کییل، بریتانیا پس از امریکا و آلمان، بزرگترین کشور کمککننده به اوکراین است. طبق این بررسی، امریکا با بیش از ۱۳۰ میلیارد دالر در جایگاه اول، کمیسیون اروپا و شورای اروپایی با ۷۹.۳ میلیارد دالر در جایگاه دوم و پس از آن آلمان با ۲۵.۶ میلیارد و بریتانیا با ۲۱.۲ میلیارد در صدر کشورهای کمککننده به کییف قرار دارند.
بریتانیا در حالی از افزایش کمک مالی به کییف خبر داده که حملات گسترده روسیه به شبکه انرژی اوکراین، روز پنجشنبه بار دیگر باعث قطع سیستم گرمایشی و برق در بخشهای وسیعی از این کشور شده است.
مقامات اوکراینی میگویند که علاوه بر ۱۱۰۰ ساختمان در کییف که پیش از این آسیب دیده بودند، اکنون ۲۶۰۰ ساختمان بلند دیگر نیز بر اثر بمبارانها از سیستم گرمایشی محروم شدهاند.
بوریس پیستوریوس، وزیر دفاع آلمان روز پنجشنبه در بروکسل با انتقاد شدید گفت: «این به سادگی تروریسم علیه غیرنظامیان اوکراینی است.»
یکی از مالکان میلیاردر باشگاه فوتبال منچستر یونایتد که گفته بود «بریتانیا مستعمره مهاجران شده»، از اینکه اظهارات او عدهای را آزرده است، پوزش خواست.
جیم رتکلیف، میلیاردر بریتانیایی ساکن موناکو، در مصاحبهای که روز چهارشنبه ۲۲ دلو از شبکه اسکای نیوز پخش شد، به نادرستی ادعا کرد که جمعیت بریتانیا ظرف شش سال به ۱۲ میلیون افزایش یافته است. او گفت: «بریتانیا واقعاً توسط مهاجران استعمار شده است.»
هفتمین فرد ثروتمند بریتانیا که در سال ۲۰۲۰ به منطقه بدون مالیات موناکو در جنوب فرانسه مهاجرت کرد، به اسکای نیوز گفت: «نمیتوان اقتصادی داشت که ۹ میلیون نفر از مزایای دولتی (کمکخرج) استفاده میکنند و در عین حال حجم عظیمی از مهاجران وارد کشور شوند.»
او افزود: «بریتانیا واقعاً توسط مهاجران استعمار شده است. منظورم این است که جمعیت بریتانیا در سال ۲۰۲۰، ۵۸ میلیون نفر بود، اکنون ۷۰ میلیون نفر است. این میشود ۱۲ میلیون نفر (افزایش).»
آمار رسمی نهادهای حکومتی بریتانیا این ادعا را رد میکند. بر اساس آمار رسمی، افزایش ۱۲ میلیون نفری جمعیت بریتانیا طی بیش از دو دهه اخیر رخ داده است، نه در طول شش سال.
این مدیر ارشد صنایع پتروشیمی بریتانیا، ۲۴ ساعت پس از آن مصاحبه، وادار به پوزش شد.
او در بیانیهای گفت: «متاسفم که عباراتی که انتخاب کردم، برخی از مردم در بریتانیا و اروپا را آزرده خاطر کرده و باعث نگرانی شده است.» با این حال، رتکلیف افزود: «اما نکته مهم، لزوم طرح بحث مهاجرت به صورت مدیریتشده است، چرا که این نوع مهاجرت میتواند محرک رشد اقتصادی باشد.»
بازی در زمین راست افراطی
اظهارات «مهاجرستیزانه» آقای رتکلیف، واکنشهای انتقادی گستردهای در پی داشت.
منتقدان رتکلیف میگویند او تبلیغات راستگرایان افراطی ضد مهاجران را تکرار کرده که باعث شکاف و دودستگی در کشور میشود.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا از آقای رتکلیف خواسته بود فوراً پوزش بخواهد. او اظهارات جیم رتکلیف را «توهینآمیز و اشتباه» خواند و گفت «بریتانیا کشوری باافتخار، بردبار و متنوع است.»
اندی برنام، شهردار منچستر هم مالک منچستر یونایتد را به توهین و نفرتپراکنی متهم کرد. به نوشته گاردین، او گفت: «درخواست برای محدود کردن میزان مهاجرت یک چیز است، تصویر کردن کسانی که به اینجا میآیند به عنوان یک نیروی مهاجم و متخاصم، کاملاً چیز دیگری است. این حرف نادرست، توهینآمیز و فتنهانگیز است و باید پس گرفته شود.»
جیک ریچردز، نماینده پارلمان و معاون وزیر دادگستری بریتانیا، به رادیو تایمز گفت: «توهینآمیز است که کسی که برای صرفهجویی ۴ میلیارد پوندی در مالیات، به موناکو مهاجرت کرده، حالا درباره مهاجرت برای ما موعظه میکند.»
پولیس کانادا مظنون تیراندازی مرگبار در مکتبی در بریتیش کلمبیا را جسی ون روتسلار، دختر ۱۸ ساله با سابقه مشکلات روانی معرفی کرد. به گزارش پولیس، او نخست مادر و برادر ناتنی خود را به قتل رساند و پس از تیراندازی به کودکان به زندگی خود پایان داد.
ماموران روز چهارشنبه، ۲۳ دلو این رویداد را یکی از غمانگیزترین حوادث تیراندازی مرگبار در تاریخ معاصر کانادا عنوان کردند. آنها گفتند انگیزه این اقدام تاکنون روشن نیست.
تیراندازی به کودکان روز سهشنبه در مکتبی در تامبلر ریج در ایالت بریتش کلمبیا رخ داد. پولیس که قبلا تعداد کشتههای این رویداد را ۱۰ نفر اعلام کرده بود، در گزارش تازه گفت به شمول مهاجم 9 نفر جان باختهاند.
بربنیاد گزارشها، دستکم ۲۵ نفر در این رویداد زخمی شدند که وضعیت دو نفر از آنها وخیم توصیف شده است. پولیس گفت مظنون قبلا دانشآموز این مکتب بود، اما چهار سال پیش مکتب را ترک کرد.
دواین مکدونالد، فرمانده پولیس بریتیش کلمبیا گفت که جسی ون روتسلار، قبلا به دلیل مشکلات روانی شناسایی و مورد بررسیهای پزشکی قرار گرفته بود. او افزود: «پولیس در سالهای گذشته چندین بار بهدلیل نگرانیهای ناشی از سلامت روان به محل اقامت مظنون مراجعه کرده بود.»
تیراندازی در مکاتب در کانادا برخلاف ایالات متحده تقریباً بیسابقه است. این رویداد مرگبار سیاستمداران این کشور را شوکه کرده است.
مارک کارنی، نخستوزیر کانادا به خبرنگاران گفت: «ما از این رویداد درس خواهیم گرفت و از این شرایط عبور خواهیم کرد.» او سفر به اروپا را به تعویق انداخت و دستور داد پرچمها در تمام ساختمانهای دولتی برای یک هفته به حالت نیمهافراشته درآیند.
فرمانده پولیس بریتیش کلمبیا درباره مظنون گفت، ون روتسلار هنگام تولد مرد بود، اما شش سال پیش هویت جنسی خود را به عنوان زن آغاز کرد. او ابتدا مادر ۳۹ ساله و برادر ناتنی ۱۱ ساله خود را در خانه به قتل رسانده بود.
این مقام پولیس افزود که مظنون سپس با تیراندازی در مکتب، به یک معلم زن ۳۹ ساله، سه دانشآموز دختر ۱۲ ساله و دو دانشآموز پسر ۱۲و ۱۳ ساله شلیک کرد. پولیس یک سلاح بزرگ و یک تپانچه را از محل اقامت مظنون کشف و ضبط کرده است.
تیراندازی در این مکتب و جان باختن دانشآموزان واکنشهای بسیاری را برانگیخته است. برخی از رهبران کشورها به شمول شاه بریتانیا این رویداد مرگبار را به مردم کانادا تسلیت گفتند.
