روزنامه واشنگتن پست روز پنجشنبه به نقل از مقامهای امریکایی گزارش داد که حکومت دونالد ترامپ ظاهراً آماده آغاز حمله نظامی گسترده و احتمالاً طولانیمدت به ایران است. پنتاگون در حال تکمیل یک نیروی ضربتی عظیم در خاورمیانه است.
در همین حال، روزنامه والاستریت ژورنال نیز نوشت که ترامپ در حال بررسی حمله نظامی محدود اولیه به ایران است تا تهران را وادار به پذیرش خواستههای خود کند.
منابع آگاه به واشنگتن پست گفتند که این آرایش نظامی که از هفتهها پیش در حال شکلگیری بوده، در انتظار ورود ناو هواپیمابر «یواساس جرالد فورد» و ناوهای همراه آن است. فرماندهان نظامی هفته گذشته ماموریت این ناوگروه را تمدید کرده و آن را از دریای کارائیب به سوی منطقه اعزام کردند. شناورها روز پنجشنبه در حال نزدیک شدن به تنگه جبلالطارق بودند و به گفته منابع، امکان آغاز حمله ظرف چند روز آینده وجود دارد.
دونالد ترامپ، رئیس جمهور امریکا، صبح پنجشنبه در نخستین نشست «هیئت صلح» خود در واشنگتن گفت: «شاید توافق کنیم، شاید هم نه. ظرف ۱۰ روز آینده متوجه خواهید شد.» مشاوران ارشد امنیت ملی او روز چهارشنبه در کاخ سفید درباره ایران جلسه داشتند و مطلع شدند که نیروهای اعزامی تا اواسط ماه مارچ به طور کامل در منطقه مستقر خواهند شد.
نمایش قدرت رزمی
مقامها میگویند حکومت امریکا میخواهد نشان دهد که در حال تقویت توان رزمی خود در منطقه است. ترامپ همچنین بهطور علنی احتمال سرنگونی آیتالله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران را مطرح کرده و هفته گذشته گفته بود اگر ایران رهبران جدیدی داشته باشد، «بهترین اتفاق ممکن» خواهد بود.
با این حال، به گفته واشنگتنپست، هنوز دستور رسمی برای اقدام نظامی صادر نشده است. برخی منابع میگویند پایان بازیهای المپیک زمستانی در ایتالیا نیز از جمله ملاحظات مطرح در این تصمیمگیری بوده است.
دنیل شاپیرو، سفیر پیشین امریکا در اسرائیل و مقام ارشد سابق پنتاگون به این روزنامه گفت که ایالات متحده با حمایت اسرائیل از «برتری قاطع» نظامی در برابر ایران برخوردار است. به گفته او، ناوهای جنگی در حال پیوستن به مجموعهای گسترده از توان موجود امریکا هستند که شامل دهها جنگنده، سامانههای پدافند هوایی و تسلیحات دیگر میشود.
با این حال، شاپیرو درباره واکنش جمهوری اسلامی هشدار داد: «آنها قطعاً از حملات مشترک امریکا و اسرائیل آسیب وحشتناکی خواهند دید... اما این به معنای پایان سریع و پاکیزه درگیری نیست و آنها توانایی تحمیل هزینه بر طرف مقابل را دارند.»
او به خطر موشکهای بالستیک جمهوری اسلامی، شبکه نیروهای نیابتی تهران در منطقه و احتمال اختلال گسترده در کشتیرانی و بازار جهانی نفت اشاره کرد.
آمادگی برای جنگی طولانیتر از گذشته
افزایش حضور نظامی امریکا در منطقه همزمان با مذاکرات اخیر واشنگتن و تهران در عمان و ژنو صورت میگیرد. کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، گفته است دو طرف در مذاکرات «اندکی پیشرفت» داشتهاند، اما «در برخی مسائل بسیار دور از هم» هستند و انتظار میرود ایران در هفتههای آینده جزئیات بیشتری ارائه دهد. هنوز روشن نیست ترامپ حاضر باشد تا آن زمان صبر کند.
یک دیپلمات اروپایی مطلع از گفتوگوها اظهار داشت که در ابتدا تصور میشد فشار نظامی برای گرفتن امتیاز بیشتر در مذاکرات باشد، اما پس از دور اخیر در ژنو، اکنون این برداشت وجود دارد که ایران از «مواضع اصلی» خود، از جمله حق غنیسازی اورانیوم، عقبنشینی نخواهد کرد.
به گفته این دیپلومات، افزایش حضور نظامی در ابتدا برای برخی مقامهای منطقه اطمینانبخش بود، اما نشانههای آمادگی برای درگیری طولانی اکنون نگرانیهای جدی ایجاد کرده است.
او گفت: «حملات هدفمند ممکن بود فشار بیاورد، اما جنگ طولانی خونین خواهد بود و میتواند کشورهای بیشتری را به صورت عمدی یا اشتباهی وارد این کارزار کند.»
دانا استرول، مقام سابق پنتاگون، میگوید این تجمع نیرو نشاندهنده آمادگی برای «چیزی بسیار گستردهتر از حملات یکروزه» است.
درگیری طولانیمدت با ایران تفاوت اساسی با عملیاتهای اخیر ترامپ، از جمله عملیات بازداشت نیکولاس مادورو در ونزوئلا، بمباران حوثیها در یمن یا حملات محدود به تاسیسات هستهای ایران دارد. در موارد فوق، ترامپ دستور عملیاتهایی کوتاهمدت را داد، سپس اعلام پیروزی کرد و به موضوعات دیگر پرداخت.
گزینههای روی میز: از حمله محدود تا کارزار تغییر رژیم
در ادامه این تحولات، وال استریت ژورنال نیز گزارش داد که ترامپ در نشست «هیئت صلح» درباره غزه هشدار داد: «اگر ایران توافق نکند، اتفاقات بدی خواهد افتاد» و افزود طی حدود ۱۰ روز آینده مسیر روشن خواهد شد.
مقامهای امریکایی به این روزنامه گفتهاند ترامپ هنوز دستور حمله را صادر نکرده، اما گزینههایی از یک کارزار گسترده یکهفتهای با هدف تضعیف یا حتی تغییر رژیم تا حملات محدودتر علیه تاسیسات دولتی و نظامی حکومت ایران را بررسی میکند.
برخی مقامها هشدار دادهاند چنین حملاتی میتواند تهران را به واکنش تلافیجویانه سوق دهد و امریکا را وارد درگیری گستردهتری در خاورمیانه کند.
وال استریت ژورنال مینویسد بنبست مذاکرات اخیر، در کنار تقویت حضور نظامی امریکا در منطقه، احتمال اقدام نظامی را افزایش داده است. واشنگتن خواهان پایان فعالیتهای هستهای ایران، محدودسازی برنامه موشکهای بالستیک و توقف حمایت از نیروهای نیابتی منطقهای است. این در حالیست که تهران یک توافق جامع را رد کرده و تنها امتیازهای محدودی پیشنهاد داده است.
این روزنامه نیز به تهدیدهای مقامهای ایرانی اشاره کرده و نوشته است که خامنهای در پیامهایی مدعی شد نیروهایش میتوانند یک ناو هواپیمابر امریکا را غرق کنند و ارتش این کشور را «چنان سخت بزنند که دیگر نتواند از جا بلند شود.»
وال استریت ژورنال یادآور شده که حکومت ایران نسبت به ضربالاجلهای قبلی ترامپ بدبین است، زیرا سال گذشته میلادی نیز کاخ سفید مهلتی مشابه تعیین کرد، اما چند روز بعد بمبافکنهای بی-۲ سه سایت هستهای ایران را هدف قرار دادند.
به نوشته این روزنامه، آنچه اکنون روی میز است، بهمراتب گستردهتر و پرریسکتر از آن حمله محدود پیشین است.
او مظنون است که در دورهای که نماینده تجاری بریتانیا بود، اسرار بازرگانی کشورش را در اختیار جفری اپستین قرار داده است؛ سرمایهگذار بانفوذ و بدنام امریکایی که یک بار درسال ۲۰۰۸ به جرم آزار جنسی کودکان زندانی شد و بار دیگر، پیش از این که به جرم قاچاق جنسی زنان به زندان بیفتد، در بازداشتگاه پولیس «خودکشی کرد».
در تاریخ مدرن بریتانیا، این نخستین بار است که یک عضو خاندان سلطنتی، آنهم در این سطح - برادر پادشاه و وارث هشتم تاج و تخت – از سوی پولیس بازداشت میشود.
بار پیش که نام یک عضو ارشد خاندان سلطنتی بریتانیا و پولیس در یک جمله کنار هم قرار گرفت ۲۴ سال پیش بود؛ در ماه اپریل سال ۲۰۰۲، زمانی که شاهدخت ان، دختر ملکه وقت و خواهر شاه کنونی بریتانیا، از سوی پولیس جریمه شد.
پرنسس ان که در آن زمان ۵۱ ساله بود، به همراه سگ خود به پارک رفته بود و سگش به نام داتی، دو کودک را دندان گرفت. صاحب سگ بر اساس قانون به پرداخت ۲۵۰ پوند به هر یکی از دو کودک محکوم شد و دختر ملکه این جریمه را پرداخت.
برادر شاه بریتانیا بر اساس شکایت یک گروه جمهوریخواه و ضدپادشاهی به نام «جمهوری» بازداشت شده است. چارلز سوم، شاه بریتانیا در واکنش به این بازداشت گفته است که قانون باید روند عادی خود را طی کند.
روند عادی قانون میتواند به محکومیت و زندانی شدن اندرو بینجامد؛ یک «اولین» دیگر در تاریخ مدرن پادشاهی بریتانیا. البته شاهزاده سابق، اندرو مونتباتن – وینزر، در گذشته هر گونه خطا و تخلف را رد کرده است.
تا اینجای کار، جفری اپستین، ۷ سال پس از مرگش، توانسته تاریخ سلطنت بریتانیا را دگرگون کند.
در ایالات متحده امریکا، فهرست افراد سرشناسی که نامشان با پرونده بدنام اپستین گره خورده، طولانی و سنگین است. از بازرگانان، میلیاردرها و هنرمندان گرفته، تا سیاستمداران سرشناسی مانند دو رئيسجمهور کنونی و اسبق امریکا. اما تاکنون گزارشی از تحقیق پولیس درباره هیچیک از آنها منتشر نشده است.
در بریتانیا افراد مرتبط با پرونده اپستین انگشتشمارند، اما همین تعداد انگشتشمار، یک زلزله سیاسی در این کشور بهوجود آوردهاند.
در هفتههای گذشته، لُرد پیتر مندلسن، سفیر قدرتمند و بانفوذ بریتانیا در امریکا – کسی که گفته میشود نقش موثری در راضی کردن دونالد ترامپ به کاهش تعرفههای تجاری با بریتانیا داشته – به دلیل نزدیکی با اپستین وادار به استعفا شد: هم از پست مهمترین سفارت بریتانیا و هم از عضویت در مجلس اعیان این کشور. دو دستیار ارشد نخستوزیر هم به دلیل نقششان در گزینش لرد مندلسن استعفا کردند.
هفته پیش نخستوزیر بریتانیا موفق شد خود را از زیر یکی از جنجالیترین حملات منتقدان در داخل و خارج حزب خود که خواهان استعفای او بودند، نجات دهد. منتقدان میگفتند نخستوزیر یا از پیشینه تاریک لرد مندلسن آگاهی داشته و او را به سمت سفارت گماشته، یا بدون آگاهی از پیشینه مندلسن، انتصاب خطرناک و نابخردانهای کرده که عذر بدتر گناه است.
وارث هشتم
اندرو همه القاب شاهی خود را از دست داده و و دیگر شاهزاده نیست. او با نام خانوادگی پدر و نام سلسله شاهی مادرش، اندرو مونتباتن – وینزر شناخته میشود. اما او همچنان یک عضو خاندان شاهی بریتانیاست، در یک خانه از مجموعه کاخهای سلطنتی زندگی میکند و به احتمال زیاد در مهمانیهای خصوصی شاه، مانند کریسمس، ایستر (عید پاک) و جشن تولدها دیدهخواهد شد؛ و این گردهماییها معمولاً فرصتی است برای منتقدان که از راه دور فریاد بزنند و «خطاهای اندرو» را به رخ او و خانواده شاهیاش بکشند.
با این حال اندرو رسماً هشتمین نفر در فهرست وارثان تاج و تخت بریتانیاست؛ یعنی اگر پس از درگذشت چارلز سوم، ولیعهدش ویلیام، سه فرزند ویلیام، شاهزاده هری، پسر دوم شاه و دو فرزند او نباشند، اندرو وارث تاج و تخت بریتانیا خواهد بود.
این احتمال که هر هفت وارث بعدی تاج و تخت نباشند و نوبت به اندرو برسد، بسیار دور از ذهن است؛ اما بر اساس قواعد موجود، اندرو همچنان یک منتظرالسلطنه بعید باقی خواهد ماند، مگر این که پارلمان در دولت پادشاهی مشروطه بریتانیا او را از این امتیاز خلع کند.
«تجاوز به دختر ۱۷ ساله»
خبط اندرو در رفت و آمد مشکوک با مجرم بدنام امریکایی به اتهام شریک کردن اسرار بازرگانی بریتانیا با جفری اپستین محدود نمیشود.
در گذشته یک زن استرالیایی به نام ورجینیا جوفری ادعا کرد که زمانی که ۱۷ ساله بود و توسط جفری اپستین قاچاق شده بود، اندرو، پسر دوم ملکه وقت بریتانیا، در اقامتگاه اپستین به او تجاوز کرده است. عکسی هم از اندرو در کنار ورجیینای نوجوان منتشر شد.
اندرو هیچگاه اتهام رابطه جنسی با یک دختر زیر سن قانونی را نپذیرفت و ادعا کرد که در زمان مورد نظر، او به همراه دخترش در یک پیتزافروشی بوده است. اما پسانتردر سال ۲۰۱۲، او به نوشته رسانهها حدود ۱۲ میلیون پوند (بیش از ۱۶ میلیون دالر) به خانم جوفری غرامت داد.
ورجینیا جوفری در اپریل ۲۰۲۵ در ۴۱ سالگی به زندگی خود پایان داد.
