سازمان ملل و هیچ کشوری به جز هند، تاکنون حملات هوایی پاکستان به ننگرهار و پکتیکا را محکوم نکردهاند. رندیر جیسوال، سخنگوی وزارت خارجه هند با محکومیت حملات پاکستان گفته است که دهلی از حاکمیت و تمامیت ارضی افغانستان حمایت میکند.
پیش از این اما در پی درگیریها بین طالبان و پاکستان، برخی کشورها از جمله روسیه، ایران، قطر، عربستان سعودی و ترکیه خواهان خویشتنداری شده بودند.
عربستان سعودی در ماه میزان سال جاری پس از درگیریهای مرزی بین طالبان و پاکستان، بر حل اختلافات از طریق گفتوگو تاکید کرد و گفت که این رویکرد موجب کاهش تنش و حفظ امنیت در منطقه خواهد شد. در همان زمان ترکیه و ایران هم از طالبان و پاکستان خواستند که خویشتنداری کنند.
در ماه جدی پارسال هم با تشدید تنش در مرز پاکستان و افغانستان، روسیه خواهان خویشتنداری شده بود.
اما با دور جدید حملات پاکستان به مناطقی از افغانستان، حتی روسیه که تنها کشوری است اداره طالبان را به رسمیت میشناسد، سکوت اختیار کرده است.
طالبان حملات پاکستان را «نقض آشکار حریم ملی افغانستان، تخطی صریح از قوانین بینالمللی، اصول همجواری و نقض ارزشهای اسلامی» خوانده و تعداد تلفات را ۱۸ نفر اعلام کرده است.
پاکستان اما گفته است که در این حملات حدود ۷۰ شبهنظامی را کشته است.
پاکستان بارها هند را به حمایت از شورشیان بلوچ متهم کرده و گفته است که طالبان افغان با هند با همکاری میکند.
وزارت خارجه روسیه در گزارشی درباره وضعیت نظامی-سیاسی در افغانستان نوشته است که تعداد کل جنگجویان سازمانهای تروریستی بینالمللی در این کشور بین ۲۰ تا ۲۳ هزار نفر تخمین زده میشود. این وزارت گفت که بیش از نیمی از آنها خارجی هستند.
بر اساس اطلاعاتی که در وبسایت وزارت خارجه روسیه منتشر شده، بزرگترین گروه تروریستی در افغانستان داعش است که سه هزار عضو دارد.
در این گزارش گفته شده که تحریک طالبان پاکستان پنج تا هفت هزار عضو، القاعده ۴۰۰ تا ۱۵۰۰ عضو، جنبش اسلامی ترکستان شرقی ۳۰۰ تا ۱۲۰۰ عضو، جنبش اسلامی اوزبیکستان که به حزب اسلامی ترکستان تغییر نام داده ۱۵۰ تا ۵۰۰ عضو و جماعت انصارالله ۱۵۰ تا ۲۵۰ عضو در افغانستان دارند.
طبق گزارش، تنها گروه تروریستی که علیه رژیم طالبان فعالیت میکند، شاخه خراسان داعش است که اردوگاههای آموزشی، پایگاهها و شبکهای از سلولهای خفته را در این کشور حفظ کرده است.
وزارت خارجه روسیه میگوید شاخه خراسان داعش عمدتا در شرق، شمال و شمال شرقی افغانستان مستقر است و هدف بلندمدت آن نفوذ به آسیای مرکزی برای ایجاد یک "خلافت" اسلامی است.
با این حال گفته شده که بر اساس شدت و دامنه حملات، این گروه زیرزمینی تروریستی - شاخه خراسان داعش هیچ تهدیدی برای رژیم طالبان ایجاد نمیکند.
روسیه میگوید هدف داعش تضعیف اعتماد به نفس در توانایی دولت طالبان برای تامین ثبات و نظم عمومی است.
در بخشی دیگر از گزارش آمده است که القاعده، دومین سازمان تروریستی مهم در افغانستان است که از خاک این کشور عمدتا برای میزبانی اردوگاههای آموزشی و ایجاد ارتباط با گروههای مختلف تروریستی و افراطی برای گسترش نفوذ خود در منطقه استفاده میکند.
گفته شده گزارشهایی از وجود تاسیسات زیرساختی القاعده در ولایتهای غزنی، لغمان، کنر، ننگرهار، نورستان، پروان و ارزگان منتشر شده است.
وزارت خارجه روسیه افزوده است که مخالفان مسلح افغانستان کوچک، پراکنده و ناهماهنگ هستند و این گروهها تهدیدی برای رژیم طالبان ایجاد نمیکنند.
بر اساس این گزارش، آمادهترین گروهها برای جنگ، جبهه مقاومت ملی افغانستان و جبهه آزادی افغانستان هستند که به ترتیب توسط احمد مسعود و یاسین ضیا رهبری میشوند.
در گزارش آمده است که مخالفان مسلح طالبان به حملات هدفمند و حملات غافلگیرانه و به دنبال آن عقبنشینی متکی هستند؛ دامنه جغرافیایی مخالفان مسلح محدود است و نیروهای اصلی جبهه مقاومت ملی افغانستان توسط طالبان در پنجشیر، بدخشان و بغلان محاصره شدهاند.
افغانستان تولیدکننده مواد مخدر
در بخشی دیگر از گزارش وزارت خارجه روسیه نوشته شده است که افغانستان با وجود اقداماتی که طالبان برای ریشهکن کردن تهدید مواد مخدر انجام داده، همچنان یک کشور تولیدکننده مواد مخدر است.
همچنین گفته شده که در بحبوحه کاهش تولید مواد مخدر سنتی، گسترش مواد مخدر مصنوعی در افغانستان نگران کننده است.
روسیه با استناد به گزارش دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد گفت کشفیات متآمفتامین در افغانستان و کشورهای همسایه تا پایان سال ۲۰۲۴ در مقایسه با سه ماهه سوم سال ۲۰۲۳، ۵۰ درصد افزایش یافت.
وزارت خارجه روسیه میگوید متآمفتامین در حال حاضر بیشترین ماده مخدر کشف شده افغانستان در خارج از کشور است.
وضعیت پیچیده افغانستان
روسیه میگوید وضعیت نظامی-سیاسی در افغانستان همچنان پیچیده است و دلیل اصلی آن فعالیت گروههای تروریستی زیرزمینی است.
همچنین گفته شده که وضعیت اجتماعی-اقتصادی افغانستان، بلایای طبیعی و سیاست طالبان برای ریشهکن کردن محصولات خشخاش در غیاب جایگزینهای سودآور میتواند وضعیت اجتماعی-سیاسی کشور را بیثبات کند.
ادریس ستانکزی، مشاور سابق وزارت داخله افغانستان به حملات پاکستان واکنش نشان داد و گفت هر مقام دوره جمهوریت که به بهانههای مختلف از طالبان حمایت کند «خاین» است. او از فرد خاصی نام نگرفته است، اما حملات پاکستان بر اهدافی در افغانستان رهبران سیاسی را دو پارچه کرده است.
حملات هوایی شنبه شب ارتش پاکستان به ننگرهار و پکتیکا واکنش شمار زیادی از چهرههای سیاسی، نظامیان سابق و مقامهای طالبان را به دنبال داشته است و بیشتر سیاسیون این اقدامات را محکوم کردهاند.
حامد کرزی، رئیسجمهور پیشین افغانستان، عبدالله عبدالله، رئیس سابق شورای عالی مصالحه، کریم خرم، وزیر اطلاعات و فرهنگ سابق و برخی از نمایندگان پارلمان این حملات را محکوم کرده و شماری هم مشروعیت طالبان را زیر سوال بردهاند.
برخی چهرههای دیگر اما بدون نام بردن مستقیم از طالبان از اداره حاکم حمایت کرده و «افغانها» را به دفاع از حاکمیت و پاسخگویی در برابر این حملات تشویق کردهاند.
ادریس ستانکزی، مشاور پیشین وزارت داخله افغانستان در واکنش به این دیدگاهها در شبکه اکس نوشت: «هر مقام یا کارمند جمهوریت که به هر بهانهای از طالبان دفاع یا حمایت کند، خاین است.»
خوشحال سعادت و عاطف مشعل از چهرههاییاند که این حملات را «تجاوز» خوانده و از طالبان حمایت کردهاند.
پیشتر عمر داوودزی،وزیر داخله افغانستان در حکومت پیشین نیز رهبری ارتش پاکستان را «بیکفایت» خوانده و گفت که اداره پاکستان باید بداند مردم افغانستان تجاوز بیگانگان را نمیپذیرند و در برابر متجاوز همواره متحد ماندهاند.
خوشحال سعادت، معاون وزارت داخله در حکومت پیشین هم این حملات را «تجاوز آشکار» خوانده و تاکید کرده است که «افغانها باید به این حملات پاسخ دهند.» او پیشتر نیز از طالبان حمایت کرده بود.
عاطف مشعل، سفیر سابق افغانستان در پاکستان نیز گفته است که افغانها چنین اقدامات «تجاوزکارانه» پاکستان را فراموش نمیکنند.
طالبان حملات پاکستان را «نقض آشکار حریم ملی افغانستان، تخطی صریح از قوانین بینالمللی، اصول همجواری و نقض ارزشهای اسلامی» خواند و تعداد تلفات را ۱۸ نفر اعلام کرده است. پاکستان اما گفته است که در این حملات حدود ۷۰ شبهنظامی را کشته است.
در این میان برخی دیگر طالبان را مقصر کشاندن خشونت به خاک افغانستان دانستهاند.
فضلاحمد معنوی، وزیر عدلیه سابق افغانستان میگوید ریشه بسیاری از مشکلات خود طالبان است.
آقای معنوی روز یکشنبه در حساب کاربری خود در اکس نوشت که مهار تحریک طالبان پاکستان بخشی از یک معادله پیچیده امنیتی در منطقه است و رویکرد صرفا نظامی، بهویژه زمانی که جان غیرنظامیان در خطر باشد، راهحل پایدار نخواهد بود.
او هشدار داد چنین اقداماتی میتواند به گسترش کینه و پیامدهای زیانبار برای همه طرفها منجر شود.
وزیر عدلیه سابق افغانستان همچنین تاکید کرد که مقابله با ظلم اگر عادلانه و مسئولانه باشد قابل درک است، اما نباید هزینه آن را مردم بیگناه بپردازند. او هشدار داد که نباید حاکمیت و حرمت خاک افغانستان نقض شود.
اسماعیل میاخیل، رئیس پیشین تلویزیون ملی افغانستان هم میگوید پاکستان و طالبان هر دو مسئول این فاجعهاند.
او افزود از زمانی که پاکستان «نیروهای نیابتی» خود را در قالب طالبان بر افغانستان تحمیل کرده است، این ششمین حمله بر خاک کشور بهشمار میرود.
به گفته او، مردم افغانستان نه تجاوز خارجی را میپذیرند نه افراطگرایی داخلی را، - و مداخله پاکستان و طالبانِ «اجیر» از عوامل اصلی این فاجعه به شمار میروند.
حکومت دنمارک برای اخراج ۵۷ مهاجر افغان با سفارت طالبان در ناروی همکاری میکند. شبکه ۲ تلویزیون دنمارک به نقل از مقامهای این کشور گزارش داد که این تماس به «همکاری فنی» محدود است. ناروی گفته است که نقشی در فراهم کردن زمینه این همکاری نداشته است.
ناروی گفته است که نقشی در فراهم کردن زمینه این همکاری نداشته است.
اداره مهاجرت دنمارک اعلام کرد که ۵۷ شهروند افغانستان به دلیل ارتکاب جرم و رد شدن درخواست پناهندگی شان، در معرض اخراج از دنمارک قرار دارند. پیش از این، کشورهای جرمنی و اتریش نیز به منظور اخراج مهاجران افغان با طالبان وارد تماس شده بودند.
مقامات دنمارکی تاکید کردهاند که همکاری با طالبان به معنای به رسمیت شناختن این گروه نیست و گفتگوهای آنها محدود به همکاریهای قنسولی است.
اندریاس موتسفلدت کراویک، معاون وزارت امور خارجه ناروی گفت سفارت افغانستان در اسلو اصولا برای دنمارک و ایسلند نیز فعالیت میکند. او تاکید کرد که ناروی در روابط دوجانبه این کشورها با سفارت افغانستان نقش تاثیرگذاری ندارد.
آندریاس موتسفلدت کراویک، سکرتر وزارت امور خارجه ناروی طرح بازگرداندن پناهجویان افغان توسط اسلو را رد نکرد.او گفت این موضوع را باید وزارت عدلیه و امنیت عامه ناروی بررسی کنند.
کراویک افزود که مقامهای امور مهاجرت ناروی وضعیت حقوق بشر در افغانستان و اصل عدم بازگرداندن پناهجویان به کشورهای ناامن را بررسی میکنند.
رسانههای ایران روز یکشنبه به نقل از پولیس این کشور خبر دادند که دو بازرگان افغان پس از ۲۵ روز اسارت در چاهی در تهران، نجات یافتند. طبق این گزارشها، آدمربایان با ارسال ویدیوهای شکنجه به خانوادههای این تاجران، از آنها ۶۰۰ هزار دالر درخواست کرده بودند.
این دو مرد افغان در هشتم ماه دلو ناپدید شدند و خانوادههای شان پس از گذشت یک روز، نوارهای تصویری شکنجه شدن آنها را دریافت کرده و به پولیس اطلاع دادند.
پس از آغاز تحقیقات، پولیس با بررسی و ردیابی سیمکارتهایی که برای تماس با خانوادهها استفاده شده بود، رد فروشندگان این سیمکارتها را پیدا کرد و سپس فردی به نام «آرش» را به عنوان عامل اصلی شناسایی کرد.
رسانههای ایرانی شمار اعضای گروه آدمربا را شش نفر اعلام کردند و نوشتند که پولیس «آرش»، سرکرده این گروه را بازداشت کرده است.
طبق گزارشها، به دنبال بازداشت او، محل نگهداری گروگانها مشخص شد و دو تاجر افغان پس از ۲۵ روز اسارت، از داخل یک چاه سه متری در مزرعهای در منطقه مرتضی گرد ولایت تهران نجات داده شدند.
یکی از متهمان گفته است که آنها برای گرفتن ۶۰۰ هزار دالر باج، گروگانها را در چاه نگه میداشتند و با ضبط و ارسال ویدیوهای شکنجه، خانوادههای شان را تحت فشار قرار میدادند.
گفته شده است که سه نفر از متهمان که به عنوان نگهبان در این مزرعه کار میکردند، شهروندان افغانستان هستند.
بسته ماندن مرزهای افغانستان و پاکستان سبب کاهش شدید دارو و مواد همودیالیز در هرات شده است. پزشکان هشدار دادند که در صورت تداوم این وضعیت، بیماران نیازمند دیالیز با خطر مرگ مواجه خواهند شد.
یکی از داکتران هرات به افغانستان اینترنشنال گفت: «بسیاری از بیماران نیازمند همودیالیز فقط سه هفته میتوانند بدون دسترسی به آن زنده بمانند.»
یک منبع آگاه در شفاخانه حوزوی هرات نیز گفت که داروهای همودیالیز در این شهر رو به اتمام است. او تصریح کرد در صورتی که بیماران نیازمند به این درمان دسترسی نداشته باشند، مواد سمی و مایعات اضافی در بدن جمع میشود و این وضعیت میتواند به نارسایی قلبی، مشکلات تنفسی، بیهوشی و در نهایت مرگ بیمار منجر شود.
همودیالیز برای افراد دارای نارسایی گرده انجام میشود. این عارضه سبب میشود گرده بیمار نتواند مواد زاید، نمک و آب اضافی را به اندازه کافی از خون پاک کند. از نظر پزشکان، نارسایی گرده زمانی مطرح میشود که کارکرد آن بسیار پایین آمده و علایم ناشی از تجمع مواد زاید و مایعات ظاهر شده باشد.
منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که هر ماه حدود ۸۰۰ مورد همو دیالیز در هرات با نزدیک به ده دستگاه همودیالیز میشوند. یکی از داکتران هرات گفت دستکم ۱۵۰ بیمار در این ولایت سه بار در ماه دیالیز میشوند.
طالبان اقدامی نکرده است
داکتران در هرات گفتند که اداره طالبان باید فوراً با ایران وارد مذاکره شود، در غیر آن با پایان یافتن داروها، ممکن است بیماران زیادی جان دهند. به گفته آنها، پیش از این موسسه «کپ انیمور» در این ولایت مواد مورد نیاز همودیالیز شفاخانه دولتی را فراهم میکرد، اما اکنون این مواد در بازار وجود ندارد.
یک داکتر گفت اگرچه داروهای پاکستانی در زمینه دیالیز نسبت به داروهای ایرانی تاثیرگذاری بهتری دارند، اما در حال حاضر داروهای ایرانی میتوانند جایگزین خوبی باشند.
او گفت که طالبان هنوز هیچ اقدامی در این زمینه نکرده است. به گفته او، تا ۸۰ درصد داروهای پاکستانی در هرات پایان یافته و این موضوع چالش عمدهای برای بیماران ایجاد کرده است.
این داکتر افزود موادی مانند ست لاین شریانی و وریدی، فیلتر یا دیالیزر، کاتتر دیالیز، محلول دیالیز، بیکربنات و محلول هپارین برای شستشو، همه از پاکستان وارد میشده است.
درخواست عاجل از وزارت صحت عامه
یک منبع به افغانستان اینترنشنال گفت که شفاخانه حوزوی هرات از مقامهای وزارت صحت عامه طالبان درخواست کرده است که هر چه عاجلتر راه حلی برای تامین مواد دیالیز فراهم کنند.
در این درخواست هشدار داده شده است که با توجه به افزایش تعداد بیماران مبتلا به نارسایی مزمن گرده که حیاتشان وابسته به دیالیز منظم است، ادامه این وضعیت میتواند خطرات جدی صحی و حتی تهدید حیات بیماران را در پی داشته باشد.
مسدود ماندن مرز و توقف خدمات در شفاخانههای خصوصی
یک تن از افراد نیازمند به همودیالیز به افغانستان اینترنشنال گفت که از یک هفته به این سو، شفاخانه دولتی در هرات به دلیل قطع ارتباط با پاکستان و بسته ماندن مرز تجارتی، با کمبود مواد دیالیز روبرو شده و این مواد در شفاخانه موجود نیست.
او افزود بیماران برای زنده ماندن به شفاخانه خصوصی «حبیب یار» مراجعه میکردند، اما پس از یک هفته این شفاخانه نیز با کمبود مواد دیالیز روبرو شده است.
این بیمار دیالیزی گفت بیماران در حالت مرگ و زندگی قرار دارند و وضعیت بسیار بد است.