برخلاف اسرائيل و امریکا که در نخستین روز حملات خود به ایران بلندپایهترین مقامات جمهوری اسلامی بهشمول علی خامنهای را هدف قرار دادند، در پنج روز حملات پاکستان به افغانستان هیچ مقام طالبان کشته نشده است.
پاکستان تنها به هدف قرار دادن تاسیسات نظامی اکتفا کرده و از کشتن مقامهای طالبان خودداری کرده است؛ چیزی که میتواند نشاندهنده عدم جدیت اسلامآباد در سرکوب رهبران طالبان تلقی شود.
حملات پاکستان و تیراندازیهای بیوقفه طالبان در شهرها و روستاها رعب و وحشت ایجاد کرده است. دیدهبان حقوق بشر کشتهشدن غیرنظامیان در حمله پاکستان در دندپتان را تایید کرده است.
درگیریهای نظامی میان طالبان و پاکستان روز دوشنبه وارد پنجمین روز خود شد. بحرانی که از شام ششم حوت با حملات مرزی طالبان آغاز و به شدیدترین رویارویی مستقیم دو طرف در سالهای اخیر تبدیل شده است.
شامگاه هفتم حوت
نیروهای طالبان حملات گستردهای را علیه پاسگاهها و مواضع مرزی پاکستان در امتداد مرز دیورند آغاز کردند. این حملات عمدتا در ولایتهای شرقی و جنوبشرقی افغانستان رخ داد.
دستگاههای تبلیغاتی و رسانههای طالبان به گستردگی این حملات را پوشش دادند.
طالبان این عملیات را «تلافیجویانه» و در پاسخ به حملات هوایی پاکستان در روزهای قبل، بهویژه دوم حوت توصیف کرد که پاکستان ادعا میکرد علیه پناهگاههای تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) در خاک افغانستان انجام شد اما سازمان ملل تایید کرد که از غیرنظامیان قربانی گرفت.
پاکستان حملات طالبان را «غیرموجه و اشتباه محاسباتی» خواند و بلافاصله پاسخ فوری و شدید داد.
بامداد جمعه هشتم حوت
نیروهای مسلح پاکستان عملیات هوایی گستردهای را علیه مواضع طالبان در داخل خاک افغانستان آغاز کردند.
این حملات عمدتا هوایی با جنگندهها و پهپادها انجام و اهداف نظامی طالبان را از کابل، پایتخت افغانستان تا قندهار، پایتخت سنتی طالبان، هدف قرار داد.
بخشهایی از کابل از جمله انبارهای مهمات و مقرهای نظامی طالبان در دارالامان و پل چرخی هدف قرار گرفت. صدای رگبار تیراندازیهای مکرر نیز سرتاسر شهر کابل شنیده شد. شیشههای برخی از خانههای نزدیک به محل حمله شکست و باشندگان کابل وحشتزده شدند.
قندهار، مرکز سنتی طالبان و شهر هبتالله آخندزاده، رهبر این گروه نیز از حملات هوایی پاکستان در امان نماند. علاوه بر آن ولایتهای مرزی دیگر نیز هدف قرار گرفتند.
پاکستان این عملیات را «غضب للحق» یا «خشمی برای حق» نامید و آن را پاسخی مستقیم به حملات گسترده طالبان در شب ششم حوت خواند.
خواجه محمد آصف، وزیر دفاع پاکستان آغاز «جنگ آشکار» علیه طالبان را اعلام کرد و گفت: «صبر ما تمام شده، اکنون جنگ آشکار با طالبان داریم... طالبان به نماینده هند تبدیل شدهاند و تروریسم صادر میکنند.»
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان تایید کرد که پاکستان برخی نقاط در کابل، قندهار و پکتیا را بمباران کرده است. در پاسخ، طالبان اعلام کرد که عملیات تلافیجویانه گستردهای را آغاز کرده و در محورهای قندهار، هلمند و مرزهای شرقی حملات علیه پاسگاههای پاکستانی را ادامه میدهد. طالبان ادعا کرد که چندین پاسگاه پاکستانی را تصرف و منهدم کرده و تلفات سنگینی به پاکستان وارد شده است.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان در میانه جنگ به مقر ستاد ارتش رفت و گفت که کشورش قادر است به هر تهاجمی پاسخ دهد. او گفت که «اقدامات شرارتبار» طالبان افغان و تحریک طالبان پاکستانی غیرقابل قبول است.
ظهر جمعه، هواپیماهای جنگی لوای سرحدی طالبان را در پکتیکا بمباران کرده است. جنگندهها با پرواز در آسمان پکتیکا مناطقی را در ولسوالی ارگون بمباران کردند. در ویدیوهایی که به افغانستان اینترنشنال رسید، دیده میشود که ستونی از دود بعد از انفجار از زمین بلند میشود.
در همین روز در ولسوالی ارگون دومین حمله نیز اتفاق افتاد.
ویدیوهایی که به افغانستان اینترنشنال رسیده، نشان میدهد که دو ستون بزرگ دود از فراز تاسیسات نظامی طالبان در ارگون بلند است.
چین روز جمعه اعلام کرد که از مبارزه با تروریسم در همه اشکال آن حمایت میکند. وزارت خارجه چین همزمان از پاکستان و طالبان خواست خویشتنداری کنند و به آتشبس برگردند.
همزمان ظهر جمعه، حملهای به ولایت لغمان نیز اتفاق افتاد.
باشندگان لغمان با فرستادن ویدیوهایی به افغانستان اینترنشنال گفتند که پس از حملات، ستون دود را بر فراز یک «قول اردوی» طالبان مشاهده کردهاند.
بریتانیا از تشدید تنشها میان طالبان و پاکستان ابراز نگرانی کرد. ایوت کوپر، وزیر خارجه بریتانیا، از طالبان و پاکستان خواست گامهای فوری برای کاهش تنشها بردارند و از آسیب بیشتر به غیرنظامیان جلوگیری کنند.
روسیه اعلام کرد که مسکو نگران تشدید درگیریهای مسلحانه میان پاکستان و طالبان است.
ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه روز جمعه از طرفها خواست برای حل اختلافات، از طریق دیپلوماسی به میز مذاکره بازگردند.
در این روز امریکا از شهروندان خود خواست فورا افغانستان را ترک کنند.
در ادامه روز ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان اعلام کرد که نیروهای هوایی این گروه مراکز نظامی پاکستان در اسلامآباد، ایبتآباد و نوشهر را هدف حملات هوایی قرار دادهاند.
این نخستین باری بود که طالبان ادعا کرد با پهپاد به یک مرکز نظامی در حومه اسلامآباد حمله کرده است.
طالبان در این روز تایید کرد که پاکستان در مجموع به پنج ولایت افغانستان حمله کرده است.
پس از تشدید جنگ در روز جمعه بازار لندی کوتل در خیبرپختونخوا بسته شد.
همزمان طالبان موجی از تبلیغات مذهبی را علیه پاکستان به راه انداخت.
ملا امامان مساجد در ولایتهای هممرز با پاکستان در جریان نماز جمعه علیه پاکستان «جهاد» اعلام کردند.
این ملاها از گروههای شبهنظامی ضد پاکستان خواستهاند که بر مراکز ارتش پاکستان حمله کنند.
نهم حوت؛ امریکا و اروپا از پاکستان حمایت کردند
نیروهای طالبان حملات گستردهتری را در امتداد مرز دیورند بهویژه در ولایتهای خوست، ننگرهار، پکتیکا، قندهار و کنر از سر گرفتند.
سخنگوی والی طالبان در خوست اعلام کرد که حملات به پاسگاههای پاکستانی در ولسوالیهای زازی میدان، علیشیر و تریزی آغاز شده و چندین پاسگاه پاکستانی تصرف یا منهدم شده است.
پاکستان با حملات هوایی و توپخانهای به مواضع طالبان در مناطق مرزی پاسخ داد. گزارشهایی از بمباران مجدد در ننگرهار و اطراف کابل وجود داشت، اما شدت آن کمتر از روز حملات هفتم حوت بود.
دبیرکل سازمان ملل از هر دو طرف خواست فورا آتشبس کنند و به دیپلوماسی روی آورند. در این روز، نگرانیها از آسیب بیشتر به غیرنظامیان با ادامه جنگ افزایش یافت. دیدهبان حقوق بشر اعلام کرد که پاکستان در دند پتان غیرنظامیان را عمدا هدف قرار داده است.
روز شنبه، ایالات متحده امریکا رسما از پاکستان در جنگ با طالبان حمایت کرد.
دونالد ترامپ رئیس جمهور امریکا در واکنش به تنش میان پاکستان و طالبان گفت که «با پاکستان بسیار خوب کنار میآید.» او عملکرد این کشور را «عالی» توصیف کرد.
همزمان معاون سیاسی وزارت خارجه امریکا روز جمعه در صفحه اکس خود نوشت که واشنگتن از «حق پاکستان برای دفاع از خود در برابر حملات طالبان» حمایت میکند.
شورای اتحادیه اروپا اعلام کرد که درگیری میان پاکستان و طالبان میتواند پیامدهای جدی برای منطقه داشته باشد و باید فورا متوقف شود. این شورا در عین حال تاکید کرد که خاک افغانستان نباید برای تهدید یا حمله به کشورهای دیگر استفاده شود.
در بیانیه شورای اتحادیه اروپا از طالبان خواسته شده که علیه همه گروههای تروریستی که در افغانستان فعالیت میکنند، اقدام کند؛ این همان چیزی است که اسلامآباد از طالبان میخواهد.
تحلیلگران طالبان در رسانههای دولتی افغانستان گفتند پاکستان پروژه جنگ علیه طالبان را از امریکا گرفته است. آنها گفتند که در حقیقت امریکا از طریق پاکستان در حال جنگ علیه طالبان است. تاکنون چنین ادعایی را مقامهای امریکایی یا پاکستانی تایید نکردهاند.
در همین روز امارات متحده عربی گفت جنگ طالبان و پاکستان اوضاع منطقه را بدتر میکند و اوزبیکستان از هر دو طرف خواست فورا آتشبس کنند.
در ادامه روز شنبه باشندگان کابل از شنیدهشدن صدای جنگندهها و تیراندازیهای مکرر خبر دادند.
در نهم حوت، ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان با الفاظ تند به پاکستان تاخت اما در عین حال گفت که طالبان آماده است مذاکره کند. دفتر نخستوزیر پاکستان اما اعلام کرد که هیچ گفتوگویی با طالبان نخواهد کرد.
حمله به بگرام در دهم حوت
ساعاتی پس از آنکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده امریکا گفت پاکستان فوقالعاده عمل میکند، جنگندههای این کشور پایگاه هوایی بگرام را بمباران کردند. بگرام، از پایگاههای هوایی مورد علاقه دونالد ترامپ است. ترامپ از اینکه این پایگاه به دست طالبان افتاده ناراض است و خواهان بازگرداندن این پایگاه به ایالات متحده امریکا شده است؛ درخواستی که به شدت از سوی طالبان رد شد.
در دهم حوت، پاکستان اعلام کرد که ۴۶ نقطه مربوط به طالبان در سراسر افغانستان را هدف قرار داده است. از جمله پایگاه هوایی بگرام در شمال کابل را که در گذشته بزرگترین پایگاه امریکاییها در افغانستان بود.
علاوه بر این نقاطی در کابل، قندهار، پکتیا، پکتیکا، خوست، ننگرهار و لغمان هدف قرار گرفتند.
باشندگان کابل روز یکشنبه با فرستادن ویدیوهایی به افغانستان اینترنشنال گفتند که مردم پایتخت امصبح نیز با حمله جنگندههای پاکستانی از خواب بیدار شدند. آنها گفتند سایه سنگین جنگ آرامش مردم را گرفته است. در این روز صدای رگبار گلوله در سرتاسر شهر کابل شنیده شد.
همچنین ویدیوهایی از تیراندازیهای سنگین در نزدیکی میدان هوایی جلالآباد و در لغمان نیز به افغانستان اینترنشنال رسیده است.
در این روز گزارشهایی از حملات هوایی بر پایگاه های نظامی در پنجشیر نیز منتشر شده است.
روز دوشنبه ۱۱ حوت
آغاز صبحی دیگر با صدای جنگندهها و تیراندازیهای مکرر در پایتخت.
یک زن از کابل به افغانستان اینترنشنال گفت که کودکان با صدای مهیب چهار انفجار از خواب پریدند.
وزارت دفاع طالبان اعلام کرد که نیروهای این گروه به سوی جنگندههای پاکستانی شلیک کردند.
ویدیوهایی که به افغانستان اینترنشنال رسید، پرواز یک جنگنده بر آسمان کابل را نشان میدهد.
رعب و وحشت در سرتاسر شهر حاکم شده است. منتقدان میگویند طالبان بخاطر دفاع از تیتیپی، جنگ و خونریزی را تا خانههای مردم در سرتاسر افغانستان حاکم کرده است.
آمارها درباره تلفات چه میگویند؟
عطا الله ترار، وزیر اطلاعات پاکستان ادعا کرد که بیش از ۴۱۵ جنگجوی طالبان کشته شده و بیش از ۵۸۰ زخمی شدند. به گفته او ۱۸۲ پاسگاه طالبان نابود و ۳۱ پاسگاه تصرف شده است.
حملات شامل بمباران انبارهای مهمات، مقرها و تأسیسات نظامی بوده است. طالبان در پاسخ به سوی جنگندههای پاکستانی در ولایتهای مختلف تیراندازی کردند.
وزارت دفاع طالبان نیز ادعا کرده است که از آغاز جنگ تاکنون بیش از ۱۰۰ سرباز پاکستانی را کشته و دستکم ۲۵ پست نظامی پاکستان را تصرف کرده است.
افغانستان اینترنشنال قادر نیست صحت و دقت آمارهای مقامات پاکستانی یا طالبان را تایید کند.
دلیل جنگ
از زمان به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان ناامنی و خونریزی در پاکستان به شدت افزایش یافته است. در چهار و نیم سال گذشته هزاران نفر از نیروهای امنیتی و غیرنظامیان پاکستانی در حملات طالبان پاکستانی و جداییطلبان بلوچ کشته شدهاند.
پاکستان طالبان افغان را به حمایت از شبهنظامیان متهم میکند. ادعایی که از سوی طالبان رد شده است. سازمان ملل تایید میکند که شبهنظامیان تیتیپی و جداییطلبان بلوچ در خاک افغانستان حضور دارند.
تبادل آتش و حملات متقابل در امتداد مرز ادامه دارد. قیمت دالر پنج روز بعد از آغاز جنگ از ۶۳ افغانی به ۶۷ افغانی رسیده است و رعب و وحشت از کابل تا قندهار در میان خانهها و خانوادهها حاکم شده است.
