نشست دوشنبه شورای امنیت به ریاست همسر ترامپ برگزار می‌شود

آن‌چه در روز دوم جنگ گذشت:

جمهوری اسلامی در روز دوم جنگ، یکشنبه دهم حوت تائید کرد که علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی و شماری دیگر از مقامات و فرماندهان ارشد کشته شده‌اند.

در همین روز کشته شدن علی شمخانی، دبیر شورای دفاع، محمد پاکپور، فرمانده کل سپاه پاسداران و همچنین دختر، عروس، داماد و نواسه خامنه‌ای در حملات اسرائیل و امریکا تائید شد.

برخی رسانه‌های داخلی ایران هم از کشته شدن محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور سابق ایران گزارش دادند که هنوز تائید رسمی نشده است. بعضی گزارش‌ها هم حاکی از آن است که مجتبی خامنه‌ای، پسر رهبر جمهوری اسلامی بر خلاف گزارش‌های قبلی کشته نشده است.

دولت جمهوری اسلامی ۴۰ روز عزای عمومی و ۷ روز تعطیلی عمومی اعلام کرده است. عراق در همسایگی ایران نیز ۳ روز عزای عمومی گرفته است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا پس از اعلام کشته شدن علی خامنه‌ای، از مردم ایران خواست تا کنترول کشور خود را به دست بگیرند.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل هم گفت اقدام مشترک کشورش با امریکا شرایطی ایجاد خواهد کرد تا مردم ایران «سرنوشت خود را به دست بگیرند.»

نتانیاهو با اشاره به آنچه «تهدید وجودی از سوی رژیم ایران» خواند، تاکید کرد که این حکومت نباید به سلاح هسته‌ای دست یابد و از دونالد ترامپ به‌خاطر آنچه «رهبری تاریخی» توصیف کرد، قدردانی کرد.

پیت هگست، وزیر جنگ امریکا در روز دوم جنگ، عملیات «خشم حماسی» علیه جمهوری اسلامی را آغاز «مرگبارترین، پیچیده‌ترین و دقیق‌ترین عملیات هوایی در تاریخ» خواند.

با گسترش حملات امریکا و اسرائیل به تاسیسات و مقامات ارشد جمهوری اسلامی،- تهران هم پایگاه‌های امریکا را در خاورمیانه مورد هدف قرار داد و به شهرهای مختلف اسرائیل هم موشک‌پرانی کرد.

یک مقام ارشد ایرانی در گفت‌وگو با شبکه الجزیره گفت تمام منابع و دارایی امریکا و اسرائیل در منطقه مورد هدف است و «دیگر خط سرخی وجود ندارد.»

ساعاتی بعد، نشست اضطراری شورای امنیت سازمان ملل درباره ایران برگزار شد و دیپلومات‌های اسرائیل، امریکا و جمهوری اسلامی روبروی هم نشستند.

سفیر اسرائیل در سازمان ملل در این نشست گفت عملیات ما تا برطرف شدن تهدیدها در ایران ادامه خواهد داشت.

نماینده امریکا در سازمان ملل هم جمهوری اسلامی را عامل بی ثباتی منطقه دانست.

در مقابل، سفیر جمهوری اسلامی در سازمان ملل گفت که به تجاوز گسترده امریکا و اسرائیل پاسخ خواهند داد.

محمد مخبر، مشاور علی خامنه‌ای در تهران اعلام کرده که مسئولیت اداره «دوره انتقالی رهبری» بر عهده «رئیس‌جمهور، رئیس قوه قضائیه و یک عضو فقیه شورای نگهبان» خواهد بود.

او گفت این سه مقام عالی‌رتبه مسئولیت دوره انتقال را تا تعیین وضعیت جدید بر عهده خواهند داشت.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا در یک گفت‌وگوی تلفنی با شبکه سی‌بی‌اس نیوز در پاسخ به این پرسش که پس از مرگ علی خامنه‌ای چه کسی تصمیم‌گیرنده است، گفت: «دقیقا می‌دانم چه کسی است، اما نمی‌توانم بگویم.»

ترامپ همچنین در پاسخ به این پرسش که آیا فردی در ایران هست که او مایل باشد رهبری ایران را بر عهده بگیرد، پاسخ داد: «بله، فکر می‌کنم. چند نامزد خوب وجود دارند.»

او گفت معتقد است کشته شدن علی خامنه‌ای می‌تواند مسیری برای دیپلوماسی با ایران ایجاد کند.

دونالد ترامپ همچنین اعلام کرد که رهبری جدید ایران می‌خواهد مذاکره کند و او آماده است. ترامپ تاکید کرد: «آن‌ها باید زودتر این کار را انجام می‌دادند، کاری را که بسیار عملی و آسان بود، باید پیش از این‌ها انجام می‌دادند، اما خیلی صبر کردند.»

همزمان عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران که نماینده اصلی جمهوری اسلامی در سه دور مذاکرات با امریکا بود، گفت که فرماندهان نظامی مستقلا تصمیم می‌گیرند و حملات به مواضع امریکا و اسرائیل ادامه دارد. او کشته شدن علی خامنه‌ای را «جنایت» دانست و گفت برای دفاع از خود، هیچ حد و مرزی نداریم.

سپاه پاسداران ظهر دوشنبه گفت ۲۷ نقطه از پایگاه‌های امریکا در خاورمیانه و نقاطی از اسرائیل را هدف گرفته‌اند.

سپاه پاسداران همچنین گفت ناو آبراهام لینکلن را هدف قرار داده است که واشنگتن آن را تکذیب کرد.

با گسترش حملات، کشورهای منطقه به جمهوری اسلامی نسبت به ادامه حملات در خاک خود هشدار دادند. گزارش شده است که عربستان سعودی آماده حمله متقابل به ایران است.

با این حال، سپاه پاسداران در بیانیه‌ای اعلام کرد که عملیات انتقام‌جویانه با حملات شدید ادامه خواهد داشت.

در واکنش، دونالد ترامپ در تروث‌سوشال نوشت: «بهتر است چنین کاری نکند، چون اگر این کار را بکند، ما با نیرویی به آن‌ها ضربه خواهیم زد که هرگز پیش از این دیده نشده است.»

وزارت دفاع امارات متحده عربی اعلام کرد که جمهوری اسلامی ۱۶۵ موشک شلیک کرده است.

کویت نیز گفت از ایران۹۷ موشک بالستیک و ۲۸۳ پهپاد از ایران شلیک شد.

خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران هم تائید کرد که ارتش جمهوری اسلامی بامداد یکشنبه پایگاه‌های امریکا در قطر، کویت، عمان، بحرین و دبی را بمباران کرده است.

در سویی دیگر، ارتش اسرائیل روز یکشنبه اعلام کرد که حملات هوایی تازه را در «قلب» تهران آغاز کرده و مواضع مرتبط با رژیم جمهوری اسلامی را هدف قرار داده است.

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران هم مقابل دوربین آمد و گفت که «خون‌خواهی و انتقام» را وظیفه و حق مشروع جمهوری اسلامی می‌داند.

پزشکیان گفت که تمام تلاش خود را برای انجام این «وظیفه» به‌کار خواهد گرفت.

جان هیلی، وزیر دفاع بریتانیا اما گفت جمهوری اسلامی بدون قایل شدن «تمایز» به اهدافی در سراسر خاورمیانه حمله می‌کند.

آقای هیلی روز یکشنبه به اسکای‌نیوز گفت که دو موشک به سوی قبرس که هزاران نیروی بریتانیایی در آن کشور مستقرند، شلیک شده‌ است.

ارتش اسرائیل روز یکشنبه اعلام کرد که از آغاز حملات تقریبا نیمی از ذخایر موشکی ایران نابود شده است.

یک سخنگوی نظامی اسرائيل گفت: «در جریان این عملیات، ما تقریبا نیمی از ذخایر موشکی رژیم ایران را نابود و تولید دست‌کم ۱۵۰۰ موشک دیگر را متوقف کردیم.»

ارتش اسرائیل این را هم تائید کرد که ۹ نفر در حملات موشکی ایران کشته و ده‌ها نفر زخمی شده‌اند.

فرماندهی مرکزی ایالات متحده نیز روز یکشنبه اعلام کرد سه سرباز امریکایی در جریان عملیات علیه جمهوری اسلامی کشته و پنج نفر دیگر به‌شدت زخمی شده‌اند.

سنتکام جزئیاتی درباره مکان و زمان دقیق این رخداد ارائه نکرد، اما گفت حملات به جمهوری اسلامی همچنان ادامه دارد.

یک مقام دولتی و یک منبع آگاه دیگر به این خبرگزاری گفتند که مظنون تیراندازی صبح روز یکشنبه، ندیاگا دیان، ۵۳ ساله شناسایی شده است. پولیس اعلام کرد که فرد مسلح در پی تبادل آتش با ضرب گلوله کشته شده است.

اداره تحقیقات فدرال امریکا اعلام کرد که این تیراندازی به عنوان یک اقدام احتمالی تروریستی در حال بررسی است. گزارش‌ها حاکی از آن است که مظنون این رویداد شهروند سنگال بوده است. خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از منابع خود نوشت که او در سال ۲۰۰۶ به امریکا آمده و تابعیت این کشور را نیز دریافت کرده بود.

پولیس تصریح کرد که مظنون پیش از انجام حمله، چندین بار در مقابل محل واقعه توقف کرده و سپس از پنجره موترش به‌سوی افرادی که در مقابل یک بار یا میکده حضور داشتند، تیراندازی کرده است.

لیزا دیویس، از مقامات پولیس شهر آستین گفت که فرد مسلح پس از تیراندازی اولیه، موترش را متوقف کرده و با یک تفنگ پیاده شده و به سوی عابران در حال رفت‌و‌آمد شلیک کرده است.

سید عبدالرحیم موسوی

سید عبدالرحیم موسوی در جریان جنگ دوازده روز اسرائیل و ایران به عنوان رئیس ستاد کل نیروهای مسلح تعیین شد. او جایگزین محمد باقری شد که در نخستین ساعات حمله اسرائیل به تهران در ۲۳ جوزای امسال جان خود را از دست داد.

موسوی پیش از آن از سال هشت سال فرمانده کل ارتش ایران بود و یکی از چهره‌های اصلی ارتش جمهوری اسلامی به شمار می‌رفت.

محمد پاکپور

محمد پاکپور هم از چهره‌هایی است که در جریان جنگ دوزاده روزه ایران و اسرائیل آخرین وظیفه‌اش را بر عهده گرفت. او جایگزین حسین سلامی و به عنوان فرمانده کل سپاه پاسداران تعیین شد.

حسین سلامی هم در ۲۳ جوزا و با شروع حملات اسرائیل به تهران جان خود را دست داده بود.

پاکپور از سال‌های نخست پس از انقلاب پنجاه و هفت ایران به سپاه پیوست.

علی شمخانی

علی شمخانی از چهره‌های قدیمی امنیتی و سیاسی جمهوری اسلامی بود. او سال‌ها دبیر شورای عالی امنیت ملی بود و در سال ۱۴۰۲ از این سمت کنار رفت، اما به عنوان مشاور رهبر جمهوری اسلامی باقی ماند. در ماه‌های اخیر نیز دبیر شورای دفاع بود.

شمخانی پیشینه نظامی داشت و هم فرمانده نیروی دریایی سپاه و هم فرمانده نیروی دریایی ارتش بوده است. در سال‌های اخیر نقش او بیشتر در حوزه تصمیم‌گیری‌های امنیتی و منطقه‌ای دیده می‌شد.

عزیز نصیرزاده

عزیز نصیرزاده از سال ۱۴۰۳ به عنوان وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی فعالیت می‌کرد. پیش از آن، از سال ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ معاون رئیس ستاد کل نیروهای مسلح بود و قبل‌تر فرمانده نیروی هوایی ارتش ایران به شمار می‌رفت.

او خلبان نیروی هوایی بود و سابقه طولانی در ساختار ارتش داشت. در ماه‌های اخیر به عنوان وزیر دفاع در تصمیم‌گیری‌های کلان دفاعی نقش داشت و از چهره‌های مهم در ساختار نظامی جمهوری اسلامی به شمار می‌رفت.

علاوه بر علی خامنه‌ای، عبدالرحیم موسوی، علی شمخانی، محمد پاکپور و عزیز نصیرزاده، نام‌های صالح اسدی، محمد شیرازی، حسین جبل‌عاملیان و رضا مظفری‌نیا نیز در میان کشته‌شده‌ها منتشر شده است، اما این اسامی از سوی جمهوری اسلامی ایران به‌گونه رسمی تایید نشده و تنها در بیانیه رسمی ارتش اسرائیل ذکر شده‌اند.

این ارزیابی‌ها که طی دو هفته گذشته تهیه شده‌اند، به آنچه که ممکن است پس از مداخله امریکا در ایران رخ دهد و میزان تاثیر یک عملیات نظامی بر تغییر رژیم در این کشور پرداخته است. به گفته منابع، این بررسی‌ها با قطعیت هیچ سناریویی را نتیجه‌گیری نکرده‌اند.

سازمان اطلاعات مرکزی امریکا، سیا از اظهارنظر در این باره خودداری کرده است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا طی هفته‌های گذشته بارها اشاره کرده است که واشنگتن علاقمند تغییر رژیم در ایران است.

او اما جزئیاتی درباره اینکه چه کسی می‌تواند رهبری این کشور را بر عهده بگیرد، ارائه نکرده است. رئیس‌جمهور امریکا روز شنبه در یک پیام ویدیویی، تهران را «رژیم تروریستی» توصیف کرد و مردم ایران را به در دست گرفتن حکومت تشویق کرد.

حمله امریکا و اسرئیل پس از هفته‌ها بحث و بررسی در داخل حکومت امریکا انجام شد. مقام‌های امریکایی در هفته‌های اخیر تلاش کرده بودند با تهران به توافق هسته‌ای دست یابند تا از مداخله جلوگیری کنند.

مارکو روبیو، وزیر خارجه امریکا هفته گذشته به گروهی از قانون‌گذاران ارشد کاگرس گفت که احتمالا عملیات امریکا انجام خواهد شد اما دونالد ترامپ ممکن است نظر خود را تغییر دهد.

مذاکرات امریکا و ایران در ژنو برگزار شد اما به توافقی منجر نشد.

به گفته دو منبع آگاه، مارکو روبیو شامگاه جمعه به گروه هشت نفره اطلاع داد که عملیات حمله به ایران احتمالا در ساعات آینده آغاز خواهد شد اما افزود که دونالد ترامپ همچنان می‌تواند نظر خود را تغییر دهد.

در بیانیه‌های رسمی منتشر شده، شماری از کشورها خواستار خویشتن‌داری، جلوگیری از گسترش درگیری و بازگشت به مسیر دیپلوماسی شدند، اما برخی کشورها با رویکردی متفاوت، از اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی دفاع کردند و تهران را مسئول تنش‌های کنونی معرفی کردند.

موضع‌گیری محتاطانه اکثر کشورهای اروپایی

بریتانیا

بریتانیا اعلام کرد که در این حملات مشارکت نداشته و خواهان جلوگیری از گسترش درگیری به یک جنگ منطقه‌ای گسترده است. لندن گفت اولویت فوری آن، امنیت شهروندان بریتانیایی در منطقه است و تاکید کرد که ایران نباید به سلاح هسته‌ای دست یابد و راه‌حل باید از مسیر مذاکره دنبال شود.

آلمان

برلین اعلام کرد که پیش از حملات از سوی اسرائیل در جریان قرار گرفته بود. سخنگوی دولت گفت صدراعظم فریدریش مرتس تحولات را از نزدیک دنبال می‌کند و با شرکای اروپایی در هماهنگی است.

فرانسه

امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه گفت آغاز جنگ میان ایالات متحده، اسرائیل و ایران پیامدهای جدی برای صلح و امنیت بین‌المللی دارد.

پاریس از شهروندان فرانسه در خاورمیانه خواست نهایت احتیاط را رعایت کنند.
فرانسه در خاورمیانه پایگاه‌های نظامی و حضور منظم دارد. فرانسه یک پایگاه نظامی دایمی به نام کمپ صلح در ابوظبی، امارات متحده عربی دارد، که نیروهای هوایی و دریایی فرانسه در آن حضور دارند. مکرون گفت کشورش آماده است برای محافظت از متحدان نزدیکش در خاورمیانه همکاری کند.
اسپانیا

پدرو سانچز، نخست‌وزیر اسپانیا، اعلام کرد که کشورش «اقدام نظامی یک‌جانبه امریکا و اسرائیل» را رد می‌کند. آقای سانچز، آنرا تشدید تنش و عاملی برای بی‌ثبات‌تر شدن نظم بین‌المللی دانست.

او همچنین گفت اسپانیا «اقدامات رژیم ایران و سپاه پاسداران» را نیز رد می‌کند و افزود: «ما توان تحمل یک جنگ طولانی و ویرانگر دیگر در خاورمیانه را نداریم.»

بلجیم

ماکسیم پروو، وزیر امور خارجه بلجیم، در شبکه اکس نوشت کشورش «عمیقا متأسف است که تلاش‌های دیپلوماتیک زودتر به یک راه‌حل منجر نشد.»

او در عین حال افزود بلجیم «ضرورت‌های عمیق امنیتی و سرخوردگی طولانی‌مدت از خودداری ایران در تعامل سازنده» را که به این اقدام منجر شده، درک می‌کند.

اتحادیه اروپا

اتحادیه اروپا از همه طرف‌ها خواست از اقداماتی که می‌تواند تنش‌ها را تشدید کند، خودداری کنند. کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، گفت با وزیر خارجه اسرائیل و مقام‌های منطقه گفت‌وگو کرده و در حال هماهنگی با شرکای عرب برای یافتن مسیرهای دیپلوماتیک است.

سوئیس

سوئیس اعلام کرد از حملات «عمیقا نگران» است. این کشور خواستار احترام کامل به حقوق بین‌الملل و حفاظت از غیرنظامیان شد.

ایتالیا

دولت ایتالیا از شهروندان خود خواست نهایت احتیاط را به خرج دهند و از دستورالعمل‌های صادرشده از سوی سفارتخانه‌های این کشور در منطقه پیروی کنند.
دفتر نخست‌وزیر جورجیا ملونی اعلام کرد که او در ساعات آینده با متحدان و رهبران منطقه در تماس خواهد بود تا از هرگونه ابتکار عملی که بتواند به کاهش تنش‌ها منجر شود، حمایت کند.

ناروی

ناروی نیز اعلام کرد حمله پیشگیرانه تنها در صورت وجود تهدید فوری قابل توجیه است و بر خویشتن‌داری تاکید کرد.

روسیه

روسیه حملات ایالات متحده و اسرائیل را «اقدام بی‌دلیل» توصیف کرد و خواستار توقف فوری عملیات شد. مسکو هشدار داد حمله به تاسیسات هسته‌ای می‌تواند پیامدهای خطرناک داشته باشد. همچنین روسیه پروازهای خود به ایران و اسراییل را تعلیق کرد.

اوکراین

اوکراین در موضع‌گیری متفاوت، ریشه بحران را در سیاست‌های جمهوری اسلامی دانست و به سرکوب داخلی و اقدامات منطقه‌ای تهران اشاره کرد.

یونان

یونان نیز به کشتی‌های دارای پرچم خود توصیه کرد از مسیرهای دریایی در خلیج فارس، خلیج عمان و تنگه هرمز دوری کنند.

کشورهای منطقه

لبنان

نخست‌وزیر لبنان هشدار داد این کشور نباید به «ماجراجویی‌هایی که امنیت و وحدت آن را تهدید می‌کند» کشانده شود. این اظهارات در شرایطی مطرح شد که نگرانی‌ها درباره احتمال ورود حزب‌الله به درگیری افزایش یافته است.

عربستان

عربستان سعودی حملات تلافی‌جویانه ایران به کشورهای عربی از جمله بحرین، کویت و امارات متحده عربی را «نقض آشکار حاکمیت ملی» خواند و بر همبستگی کامل خود با این کشورها تاکید کرد.

قطر

دوحه نیز شلیک موشک‌های بالستیک ایران به خاک خود را محکوم و آن را نقض حاکمیت ملی دانست. وزارت خارجه قطر اعلام کرد این کشور حق کامل خود را برای پاسخ‌گویی، مطابق با قوانین بین‌المللی و متناسب با ماهیت حمله، محفوظ می‌دارد. دوحه همچنین خواستار توقف فوری اقدامات تنش‌زا و بازگشت به گفت‌وگو شد.

عراق

وزیر خارجه عراق اعلام کرد بغداد با هرگونه تشدید اقدام‌های نظامی مخالف است و بر ضرورت حفظ ثبات منطقه تاکید دارد. همزمان، عراق در پی تحولات تازه، حریم هوایی خود را نیز بست.

پاکستان

وزارت خارجه پاکستان اعلام کرد اسحاق دار، وزیر خارجه این کشور، در تماس با همتای ایرانی خود حملات «بی‌دلیل» به ایران را محکوم کرده و خواستار توقف فوری تنش و ازسرگیری دیپلوماسی شده است.

کویت

کویت اعلام کرد سامانه‌های دفاعی این کشور با موشک‌ها و اهداف هوایی برخورد کرده‌اند. وزارت خارجه کویت حملات ایران به این کشور و چند کشور عربی دیگر را محکوم کرده و گفته است حق دفاع از خود را محفوظ می‌دارد.

امارات متحده عربی

وزارت خارجه امارات متحده عربی، حملات موشکی ایران به این کشور و چند کشور منطقه را نقض آشکار حاکمیت ملی، حقوق بین‌الملل و منشور ملل متحد خوانده است.

ابوظبی بر همبستگی کامل با کشورهای هدف تاکید کرده، خواستار خویشتن‌داری و بازگشت به راه‌حل دیپلوماتیک شده و گفته است حق مشروع پاسخ‌گویی را برای خود محفوظ می‌دارد. در همین بیانیه آمده است که یک شهروند پاکستانی در نتیجه این حملات جان باخته است.

عمان

بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان که پیش از حملات در حال میانجی‌گری میان ایالات متحده و ایران بود، از تصمیم دونالد ترامپ برای تشدید تنش‌ها انتقاد کرد.

او در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «مذاکرات فعال و جدی بار دیگر تضعیف شده است.» او از امریکا خواست بیش از این درگیر نشود. البوسعیدی افزود: «این جنگ شما نیست.»