ایران روز سهشنبه صادرات محصولات غذایی و زراعتی را تا اطلاع بعدی ممنوع کرد. با این حال، طالبان اعلام کرده است که روند واردات کالاها از ایران همچنان ادامه دارد. طالبان از بازرگانان خواسته است که قیمت کالاهای ایرانی را بدون دلیل موجه افزایش ندهند.
همزمان با گسترش دامنه جنگ، حکومت ایران نگران تامین کالاهای اساسی مورد نیاز مردمش است. اما، ممنوعیت صدور محصولات غذایی تاثیر زیادی بر افغانستان میگذارد که از مشتریان اصلی کالاهای مصرفی ایرانی است.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، روز سهشنبه ۱۲ حوت اعلام کرد که ادارات گمرکی میان افغانستان و ایران بهطور عادی به فعالیت خود ادامه میدهند.
او گفت: «انتقالات اموال تجارتی از طریق خط آهن خواف-هرات بهطور عادی جریان دارد و هیچگونه تاخیری در آن بهوجود نیامده است.»
به گفته او، «همین اکنون یک قطار باربری مملو از اموال تجارتی به ایستگاه روزنک ولایت هرات رسیده است که شامل ۴۲ واگن سمنت و دو واگن تختههای [چوب] امدیاف میباشد.»
سخنگوی طالبان افزوده است که انتظار میرود امشب یک قطار باربری دیگر حامل مواد غذایی و سوخت نیز به ایستگاه روزنک برسد.
بر اساس بیانیه طالبان، به نقل از مسئولان خطآهن جمهوری اسلامی ایران، حدود ۹۰۰ واگن در قلمرو ایران به مقصد افغانستان در حرکت است و بهطور عادی وارد این کشور خواهد شد.
مجاهد از بازرگانان افغان خواست «بدون دلیل موجه، قیمت اموال تجارتی را افزایش ندهند.»
پس از بسته شدن مرزهای پاکستان، طالبان کوشیده است که واردات از ایران را افزایش دهد. اکنون، جنگ در ایران این تلاش طالبان را به خطر انداخته است.
حجم روابط تجاری میان دو کشور حدود چهار میلیارد دالر برآورد شده است.
فوربز میگوید اسلامآباد و کابل گزارشهای متناقضی درباره گستره و اثرگذاری حملات اخیر پهپادی افغانستان منتشر کردهاند. مقامات طالبان افغان ادعا کردهاند که حملاتشان به اهداف مهم نظامی پاکستان، از جمله مناطقی نزدیک اسلامآباد رسیده و خسارات و تلفات قابل توجهی به همراه داشته است.
پاکستان اما این ادعاها را رد کرده و گفته است که تنها تعداد اندکی پهپاد عمدتا در مناطق مرزی پرتاب شده و مقامات پاکستانی همچنین تأکید کردهاند که سیستمهای شناسایی این پهپادها را قبل از ایجاد خسارت جدی یا تلفات، رهگیری کردهاند.
فوربز با مشاهده تصاویر و ویدیوهایی از پهپادی پرتابشده از سمت افغانستان به پاکستان، گفته است که این پهپادها دارای سیستمهای کوچک با بال ثابت و با دهانه بال حدود ۱.۵ مترند؛ این پهپادها مدل تجاری استاندارد نیستند، بلکه از قطعات تجاری موجود ساخته شدهاند.
فوربز مینویسد که طراحی نسبتا ساده این پهپادها نشاندهنده محدوده کوتاه و عملیات از راه دور است. بنابراین، نیاز است که از فاصله چند کیلومتری اهداف مورد نظر پرتاب شوند. این موضوع نشان میدهد که طالبان افغان احتمالا این حملات را با گروههایی مانند تحریک طالبان پاکستان هماهنگ کرده است. زیرا تیتیپی پیش از این در حملات متعددی علیه نیروهای پاکستان از پهپادهای مشابه استفاده کرده است.
مجله فوربز در این گزارش به مزیتهای استراتژیک استفاده از پهپاد در جنگ با پاکستان اشاره کرده است.
مزیتهای استراتژی پهپاد برای طالبان افغانستان
یکم: این پهپادهای کوچک به طور مؤثر مانند بمبهای دستساز متحرک عمل میکنند. برخلاف بمبهای سنتی کنار جاده، اینها ثابت نیستند. اپراتورهای پهپاد میتوانند سیستم را هدایت کنند تا به اهداف منتخب در زمان و مکان مناسب حمله کنند و بیشترین آسیب را ایجاد نمایند.
اجزای لازم برای ساخت این سیستمها ارزان و بهطور گسترده در دسترس هستند و با مهارت فنی متوسط و دستورالعملهای منبع باز، میتوان پهپادها را با هزینه نسبتا کم ساخت.
دوم: دفاع در برابر این سیستمها در مقیاس بزرگ دشوار و پرهزینه است. سیستمهای ضد پهپاد، از جمله رادار و ابزارهای جنگ الکترونیک، معمولا برای سایتهایی با ارزش بالا استفاده میشوند. سیستمهای دفاعی نیز معمولا از فناوری پهپاد عقب هستند، در حالی که فناوری پهپاد به سرعت با استفاده از پیشرفتهای تجاری در حال بهبود است.
سوم: استفاده از پهپادها با جغرافیای مرز نفوذپذیر افغانستان و پاکستان هماهنگ است. مسیرهای قاچاق طولانی از میان کوهها اجازه میدهد گروههای کوچک و تجهیزات با دید محدود عبور کنند. طالبان افغان و پاکستانی این مسیرهای کوهستانی را از جنگ بیست ساله خود با ناتو میشناسند.
تیمهای کوچک میتوانند اجزای پهپاد و مهمات را به پاکستان منتقل کرده و در آنجا سرهمبندی کنند، سپس در فاصلهای مناسب از اهداف قرار گرفته و حملات پهپادی را اجرا کنند، در حالی که از درگیری مستقیم اجتناب میشود.
راه آینده اداره طالبان با پهپادها
فوربز مینویسد که طالبان افغان در مقابل برتری تسلیحاتی پاکستان مواجهاند. ارتش پاکستان از نظر نیروی انسانی، بودجه و قابلیتهای متعارف به شدت از افغانستان برتر است. پاکستان حدود ۶۶۰ هزار پرسنل فعال دارد، که توسط هواپیماهای مدرن، زرهپوشها، توپخانه دوربرد و دفاع هوایی یکپارچه پشتیبانی میشوند.
نیروهای طالبان افغان اما بسیار کمتر هستند و از نظر نیروی هوایی یا پشتیبانی لجستیکی پایدار قابل مقایسه نیستند. بسیاری از تجهیزات سنگین آنها شامل پلتفرمهای تسلیحاتی و وسایط نقلیه قدیمی است که طی خروج شوروی و ناتو باقی ماندهاند. بسیاری از این پلتفرمها تعمیرات ضعیف دارند و از سیستمهای پاکستانی عقباند.
با توجه به این نابرابری، تاکتیکهای نامتقارن یک ضرورت استراتژیک هستند. افغانستان نمیتواند بدون متحمل شدن تلفات شدید در یک نبرد متعارف با پاکستان رقابت کند. استفاده از پهپادها، شبکههای نیابتی و عملیاتهای مرزی به نیروهای طالبان اجازه میدهد بر اهداف نظامی پاکستانی فشار وارد کنند، در حالی که از مواجهه مستقیم اجتناب شود.
فوربز پیشبینی میکند که حتا اگر جنگ ختم شود، طالبان افغان، کارزار نیابتی خود را با تأمین اجزای پهپاد و مهمات برای تحریک طالبان پاکستانی ادامه میدهد. بنابراین، انتظار میرود حملات پهپادی علیه اهداف پاکستانی ادامه یابد و با پیشرفت حملات، پهپادها پیچیدهتر شوند تا از سیستمهای ضد پهپاد پاکستان پیشی بگیرند.
فوربز میگوید که تهدید پهپادی افغانستان بر علیه پاکستان ناپدید نخواهد شد، بلکه قدرتمندتر و مقابله با آن برای پاکستان دشوارتر خواهد شد.
پیش از این، روزنامه بریتانیایی دیلیمیل گزارش داد که طالبان در پی ساخت پهپادهای انتحاری است که میتوانند به اهدافی فراتر از مرزهای افغانستان حمله کنند. در گزارش آمده است که این پهپادها در کمپ فونیکس در حومه کابل ساخته میشوند.
