ناظران می‌گویند درگیری پاکستان و طالبان آسیای مرکزی را ناامید کرده است
با تشدید درگیری میان طالبان و پاکستان، برخی کارشناسان آسیای مرکزی می‌گویند کشورهای این منطقه نسبت به تحقق اهداف بلندپروازانه اقتصادی با کشورهای جنوب آسیا دچار ناامیدی شده‌اند.
با تشدید درگیری میان طالبان و پاکستان، برخی کارشناسان آسیای مرکزی می‌گویند کشورهای این منطقه نسبت به تحقق اهداف بلندپروازانه اقتصادی با کشورهای جنوب آسیا دچار ناامیدی شده‌اند.
به باور آنان، پروژه‌های راهبردی آسیای مرکزی عملاً با چالش جدی روبه‌رو شده و چشم‌انداز روشنی برای تحقق سریع این برنامه‌ها وجود ندارد.
وبسایت اوراسیا نوشت که جنگ آشکار میان طالبان و پاکستان، آرزوهای کشورهای آسیای مرکزی برای گسترش تجارت با پاکستان و دسترسی به بنادر آبی جنوب آسیا را با تردید جدی مواجه کرده است. به نوشته این وبسایت، نبرد یک هفته‌ای میان پاکستان و طالبان ضربه قابل توجهی به طرح‌های تجارت منطقه‌ای آسیای مرکزی وارد کرده است.
پس از یک هفته درگیری، هنوز نشانه‌ای از کاهش تنش میان پاکستان و طالبان دیده نمی‌شود. نویسنده مطلب تاکید کرده است که جنگ میان پاکستان و طالبان، دستاوردهای ماه‌ها دیپلوماسی دشوار کشورهای آسیای مرکزی برای تقویت روابط تجاری با دو طرف درگیر را به سرعت از بین می‌برد.
از دید کشورهای چون قزاقستان، اوزبیکستان، افغانستان و پاکستان سریع‌ترین مسیر دسترسی به بنادر دریایی جنوب آسیا محسوب می‌شوند. دسترسی به چنین مسیرهایی می‌تواند ظرفیت صادرات این کشورها را به‌طور چشمگیری افزایش دهد.
از دسامبر ۲۰۲۵، روسای جمهور قزاقستان، قرقیزستان و اوزبیکستان سفرهای مهمی به پاکستان انجام دادند تا از بی‌اعتمادی تاریخی ناشی از حضور شوروی در افغانستان در دهه ۱۹۸۰ عبور کرده و روابط تجاری نزدیک‌تری با این کشور ایجاد کنند.
در جریان این سفرها، پایه‌های توسعه خط ریلی ترانس‌افغان برای اتصال آسیای مرکزی به پاکستان نیز مورد بحث قرار گرفت.
مقامات قزاقستان و اوزبیکستان همچنین درباره ایجاد ترمینال‌هایی در بندر کراچی و دسترسی به بنادر دیگری مانند قاسم و گوادر گفت‌وگو کردند. آنها همچنین امکان ایجاد یک بندر خشک در چمن، به عنوان یکی از نقاط کلیدی تجارت زمینی در مرز پاکستان و افغانستان، را بررسی کردند.
در کوتاه‌مدت، کشورهای آسیای مرکزی هدف خود را افزایش حجم تجارت با پاکستان در چند سال آینده اعلام کرده بودند. همزمان، این کشورها تعاملات دیپلوماتیک خود با طالبان را نیز افزایش داده‌اند. در ۱۷ فبروری، دیپلومات‌های قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان و اوزبیکستان نشستی برگزار کردند تا رویکرد مشترک دیپلوماتیک نسبت به طالبان و تسریع تجارت و اتصال منطقه‌ای را بررسی کنند.
یکی از شرکت‌کنندگان این نشست تاکید کرد که بهبود روابط تجاری با افغانستان برای آسیای مرکزی «بسیار حیاتی» است.
اوزبیکستان در میان این کشورها پیشگام تعامل اقتصادی با طالبان در افغانستان بوده است. در اواخر دسامبر، تاشکند پل مرزی ترمذ را که از زمان بازگشت طالبان به قدرت در ۲۰۲۱ بسته بود، برای تردد مسافران بازگشایی کرد. حجم تجارت دوجانبه در سال ۲۰۲۵ بیش از ۵۰ درصد افزایش یافت و به ۱.۵ میلیارد دالر رسید.
در اواخر فبروری، دو طرف اعلام کردند که حجم تجارت را طی پنج سال آینده به ۵ میلیارد دالر برسانند، اما اکنون بسیاری از امیدها برای توسعه سریع تجارت و گسترش اتصال منطقه‌ای با تردید روبه‌رو شده است.
تیمور آتایف، کارشناس منطقه‌ای، در مقاله‌ای در یک روزنامه آذربایجانی نوشت: «شروع جنگ میان پاکستان و افغانستان عملاً اجرای این توافق‌ها را به تعویق انداخته است.» او به تفاهم‌نامه‌هایی اشاره داشت که در جریان سفرهای اخیر رهبران آسیای مرکزی به اسلام‌آباد امضا شده بود.
استانیسلاو پریچین، کارشناس موسسه اقتصاد جهانی و روابط بین‌الملل روسیه، نیز در گفت‌وگو با یک رسانه قزاقستانی گفت کشورهای آسیای مرکزی باید سطح انتظارات تجاری خود را تعدیل کنند. به باور او، هرچه این درگیری طولانی‌تر شود، تحقق هدف رهایی از محصور بودن در خشکی برای این کشورها بیشتر به تاخیر خواهد افتاد.
او افزود: «در بلندمدت، احتمالاً دستیابی به اهداف تعیین‌شده در آغاز این پروژه‌ها دشوار خواهد بود.»
کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، روز سه‌شنبه، ۷ دلو برای نخستین سفر رسمی راهی چین می‌شود. این نخستین سفر یک رهبر بریتانیا از سال ۲۰۱۸ به چین به شمار می‌رود.
آقای استارمر قرار است در جریان این سفر با شی جی پینگ، رئیس‌جمهور چین و لی چیانگ، نخست‌وزیر این کشور دیدار کند.
محور اصلی گفت‌وگوها توسعه همکاری‌های اقتصادی، جذب سرمایه‌گذاری و گسترش دسترسی شرکت‌های بریتانیایی به بازار چین اعلام شده است.
انتظار می‌رود پیتر کایل، وزیر تجارت بریتانیا و ده‌ها مدیر ارشد شرکت‌های بزرگ نیز او را همراهی کنند.
بریتانیا در پی جذب فناوری و سرمایه‌گذاری چین و همچنین دسترسی بیشتر به دومین اقتصاد بزرگ جهان برای خدمات مالی، صنعت موتر سازی و صادرات ویسکی اسکاتلندی است.
دولت بریتانیا این سفر را مبتنی بر «عمل‌گرایی واقع‌بینانه» توصیف کرده و تأکید دارد که در کنار حفظ گفت‌وگوی دیپلوماتیک با چین، همچنان نسبت به مسائل امنیتی و مداخلات خارجی حساس خواهد بود.
سفر استارمر در حالی انجام می‌شود که روابط لندن و واشنگتن در پی سیاست‌های تجاری و مواضع جنجالی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، با تنش‌هایی همراه شده و برخی متحدان سنتی امریکا در حال بازنگری در رویکرد خود نسبت به چین هستند.
سفر استارمر به چین در حالی انجام می‌شود که نشانه‌هایی از ترک برداشتن تلاش او برای حفظ رابطه‌ای گرم با دونالد ترامپ دیده می‌شود. این تلاش پیش‌تر با توافقی تجاری همراه شد و تعرفه‌های امریکا بر صنایع کلیدی موترسازی و هوافضای بریتانیا را کاهش داد.
بریتانیا امیدوار است این سفر به تقویت اقتصاد این کشور کمک کند، اما در عین حال با خطر خشم منتقدان سرسخت چین در داخل کشور و همچنین دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا روبه‌روست.
اقتصاد بریتانیا به عنوان ششمین اقتصاد بزرگ جهان و همچنین محبوبیت آقای استارمر، هر دو به تقویت نیاز دارند.
دولت او در تحقق وعده‌های رشد اقتصادی و کاهش بحران هزینه‌های زندگی برای میلیون‌ها خانوار با مشکل مواجه بوده است.
حزب کارگر در نظرسنجی‌ها از حزب راست افراطی «ریفورم یوکی» عقب افتاده و برخی نمایندگان نگران حزب به‌طور علنی درباره جایگزینی استارمر با چهره‌ای کاریزماتیک‌تر، مانند اندی برنام، شهردار منچستر را مطرح کرده‌اند.
تحلیلگران این سفر را نشانه تلاش بریتانیا برای ایجاد توازن میان روابط با امریکا و چین و دستیابی به فضای مانور مستقل‌تر در سیاست خارجی ارزیابی می‌کنند.
ناظران بر این باورند که این سفر در کنار سفر نخست‌وزیر کانادا و صدراعظم آلمان، نشان می‌دهد اروپا و متحدان امریکا دارند رویکرد همکاری کنترول‌شده با چین را در پیش بگیرند.