پس از دیدار حساس میان دو رقیب سنتی فوتبال اسکاتلند، سلتیک و گلاسکو رنجرز، در ورزشگاه آیبروکس شهر گلاسگو، میان هواداران دو تیم درگیری رخ داد. این مسابقه در مرحله یکچهارم نهایی جام حذفی اسکاتلند برگزار شد و در پایان سلتیک به پیروزی رسید.
به گزارش خبرگزاری رویترز، بازی در وقتهای قانونی با تساوی بدون گل به پایان رسید و در نهایت سلتیک در ضربههای پنالتی با نتیجه ۴بر ۲رنجرز را شکست داد.
پس از پایان مسابقه، شماری از هواداران وارد زمین شدند و درگیریهایی در ورزشگاه رخ داد. همچنین برخی از تماشاگران مشعلهای آتشین به داخل زمین پرتاب کردند که باعث ایجاد صحنههای ناآرام در ورزشگاه شد.
این دیدار که به دربی قدیمی فوتبال اسکاتلند مشهور است، با حضور حدود ۵۰هزار تماشاگر در فضایی بسیار پرتنش در ورزشگاه رنجرز در شهر گلاسگو برگزار شد.
در این مسابقه، نیوزیلند قرعه را برد و ابتدا توپاندازی را انتخاب کرد. هندوستان در نوبت نخست توپزنی کرد و در پایان بیست آور با از دست دادن پنج ویکت، مجموع ۲۵۵دوش را به دست آورد.
در میان توپزنان هندوستان، سانجو سامسون با کسب ۸۹دوش بهترین عملکرد را داشت. او پس از پایان رقابتها به عنوان بهترین بازیکن جام جهانی نیز انتخاب شد. سامسون در مجموع این مسابقات ۳۲۱دوش برای تیمش به دست آورد و نقش مهمی در قهرمانی هندوستان ایفا کرد.
در کنار او، دو بازیکن دیگر هندوستان یعنی ابیشک شرما و ایشان کیشان نیز عملکرد درخشانی داشتند و هر دو بیش از پنجاه دوش کسب کردند. ابیشک شرما ۵۲دوش و ایشان کیشان ۵۴دوش برای تیم خود به دست آوردند. ابیشک شرما همچنین سریعترین پنجاه دوش این دوره از مسابقات را ثبت کرد؛ او ۵۲ دوش را تنها از ۲۱توپ به دست آورد.
در میان توپاندازان نیوزیلند نیز جیمز نیشام با کسب سه ویکت بهترین عملکرد را داشت.
در وقت دوم مسابقه، تیم نیوزیلند در تعقیب هدف ۲۵۵ دوشی وارد میدان شد؛ اما نتوانست شروع خوبی داشته باشد. این تیم در ۱۹آور با کسب ۱۵۹دوش تمامی بازیکنان خود را از دست داد و بازی را به حریف قدرتمند خود واگذار کرد.
در میان بازیکنان نیوزیلند تنها تیم سیفرت با ۵۲دوش و میچل سانتنر، کاپیتان تیم، با ۴۳دوش توانستند مقاومت قابل توجهی نشان دهند؛ اما سایر بازیکنان این تیم نتوانستند مدت زیادی روی ویکت باقی بمانند.
در بخش توپاندازی هندوستان، جاسپریت بومرا با کسب چهار ویکت عملکردی درخشان داشت و نقش مهمی در پیروزی تیمش ایفا کرد. پس از او اکسار پاتل نیز با کسب سه ویکت یکی دیگر از توپاندازان موفق هندوستان در این مسابقه بود.
این سومین قهرمانی هندوستان در تاریخ جام جهانی کریکت بیستآوره است. این تیم پیش از این در سالهای ۲۰۰۷و ۲۰۲۴نیز قهرمان شده بود. هندوستان اکنون با سه عنوان قهرمانی، پرافتخارترین تیم این رقابتها به شمار میرود.
پس از هندوستان، تیمهای انگلستان و ویستاندیز با دو قهرمانی در ردههای بعدی قرار دارند. همچنین تیمهای پاکستان، سریلانکا و استرالیا هر کدام یک بار قهرمان این رقابتها شدهاند.
تیم نیوزیلند نیز تاکنون دو بار در سالهای ۲۰۲۱و ۲۰۲۶به دیدار نهایی این مسابقات راه یافته؛ اما در هر دو بار شکست خورده و به مقام نایبقهرمانی بسنده کرده است. این تیم در سال ۲۰۲۱ برابر استرالیا شکست خورد و این بار نیز مقابل هندوستان مغلوب شد.
در آمار کلی تاریخ این رقابتها، ویرات کوهلی از هندوستان با ۱۲۹۲دوش بیشترین امتیاز را به نام خود ثبت کرده است. در بخش توپاندازی نیز شکیب الحسن از بنگلادیش با ۵۰ویکت در صدر قرار دارد.
در پایان رقابتهای جام جهانی ۲۰۲۶، در جدول بهترین توپاندازان جاسپریت بومرا و وارون چاکراورتی، هر دو از هندوستان، با ۱۴ویکت مشترکاً در صدر قرار گرفتند و شادلی ون شالکویک از ایالات متحده با ۱۳ویکت در رده سوم ایستاد.
در بخش توپزنان نیز صاحبزاده فرحان از پاکستان با ۳۸۳دوش بهترین عملکرد را داشت. پس از او تیم سیفرت از نیوزیلند با ۳۲۶دوش در رده دوم و سانجو سامسون از هندوستان با ۳۲۱دوش در رده سوم قرار گرفتند.
بر اساس اعلام فدراسیون جهانی بوکس، این رقابتها در رده سنی زیر ۱۹ سال از هشتم تا پانزدهم مارچ ۲۰۲۶در شهر بانکوک، پایتخت تایلند برگزار میشود. این مسابقات یکی از رویدادهای مهم انتخابی برای بازیهای المپیک جوانان نیز به شمار میرود.
ورزشکاران برتر این رقابتها جواز حضور در بازیهای المپیک جوانان را که قرار است از ۳۱اکتوبر تا ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶در شهر داکار، پایتخت سنگال برگزار شود، به دست خواهند آورد.
براساس گفتههای سرپرست تیم افغانستان، در این رقابتها ورزشکارانی از ۷۷کشور جهان حضور دارند. سکینه حیدریان، تنها نماینده افغانستان در این مسابقات، در وزن منفی ۵۱ کیلوگرام رقابت میکند.
پس از انجام مراسم قرعهکشی، حیدریان در دور نخست با قرعه استراحت روبهرو شد و به طور مستقیم به مرحله بعدی راه یافت. او قرار است در دور دوم، دو روز دیگر یعنی دهم مارچ، با نماینده ترکیه وارد رینگ شود.
نکته قابل توجه این است که سکینه حیدریان تنها نماینده مشتزنی افغانستان در این رقابتها است که از استرالیا و با هزینه شخصی خود عازم تایلند شده و بدون حمایت مالی اداره تربیتبدنی و کمیته ملی المپیک افغانستان در این مسابقات حضور یافته است.
چندی پیش فدراسیون مشتزنی افغانستان رقابتهای انتخابی برای این مسابقات را با حضور ۴۰ورزشکار از ۱۱ ولایت کشور در کابل برگزار کرده بود و اعلام شد که چهار ورزشکار برتر برای شرکت در مسابقات جهانی تایلند اعزام خواهند شد.
ورزشکارانی که برای این رقابتها انتخاب شده بودند:
با این حال، با وجود اعلام این فهرست، هیچیک از این چهار مشتزن نتوانستند در مسابقات شرکت کنند. فدراسیون مشتزنی و اداره تربیتبدنی افغانستان تاکنون در این مورد توضیح رسمی ارائه نکردهاند.
در عین حال، برخی رسانهها گزارش دادهاند که دلیل اصلی عدم حضور این ورزشکاران در مسابقات جهانی تایلند مشکلات مالی و نبود حمایت از سوی اداره تربیتبدنی و کمیته ملی المپیک افغانستان بوده است.
به گفته مسئولان فدراسیون مشتزنی، اداره ورزش افغانستان با کمبود بودجه روبهرو است و امکان تأمین هزینههای سفر ورزشکاران به تایلند فراهم نشده است. از سوی دیگر، خود ورزشکاران نیز توانایی پرداخت هزینههای سفر و حضور در این رقابتها را نداشتهاند.
این در حالی است که این چهار ورزشکار پس از ماهها تمرین و رقابت در مسابقات انتخابی کشوری برای حضور در این رویداد مهم جهانی برگزیده شده بودند؛ اما در نهایت به دلیل کمبود بودجه از حضور در مسابقات بازماندند.
در چنین شرایطی، سکینه حیدریان تنها مشتزن افغانستان است که توانسته با هزینه شخصی خود در این رقابتهای مهم جهانی شرکت کند و برای کسب سهمیه بازیهای المپیک جوانان تلاش کند.
در سالهای پیش از ۲۰۲۱، زنان افغان در رشتههایی مثل فوتبال، کریکت، والیبال، تکواندو، بسکتبال، دوش، مویتای و سایر ورزشها فعالیت میکردند و حتی در رقابتهای منطقهای و بینالمللی نیز حضور داشتند؛ اما با تغییر نظام سیاسی در افغانستان، تقریباً همه این دستاوردها متوقف شدند.
پس از تغییر نظام سیاسی در افغانستان، در این کشور اعلام شد که زنان اجازه شرکت در ورزش را ندارند. یکی از مقامها در آن زمان گفته بود، ورزش برای زنان «ضروری و مناسب نیست» و ممکن است باعث دیده شدن بدن آنان شود.
در نتیجه این سیاست:
سازمانهای حقوق بشری میگویند از سال ۲۰۲۱تمام ورزشها برای زنان و دختران در افغانستان ممنوع شده است. این تصمیم بخشی از محدودیتها علیه زنان است که شامل منع تحصیل، محدودیت کار و کاهش حضور اجتماعی آنان میشود.
پیامدهای اجتماعی و ورزشی ممنوعیت ورزش زنان
ورزش یکی از مهمترین راههای حضور اجتماعی زنان بود. ممنوعیت آن به معنای حذف کامل آنان از یک حوزه مهم عمومی است.بسیاری از ورزشکاران زن اعلام کردهاند که پس از ممنوعیت ورزش دچار افسردگی و ناامیدی شدهاند، زیرا ورزش بخشی از هویت و زندگی آنان بود.
در سالهای پیش از ۲۰۲۱، افغانستان در حال توسعه ساختارهای ورزش زنان بود. با این ممنوعیت، همه این پیشرفتها متوقف و نسل جدید دختران از فرصتهای ورزشی محروم شدند.
نهادهای بینالمللی ورزشی بهشدت از این سیاست انتقاد کردهاند و برخی خواستار فشار بر نهادهای ورزشی افغانستان شدهاند.
سرنوشت ورزشکاران زن پس از ۲۰۲۱
بسیاری از ورزشکاران زن مجبور شدند افغانستان را ترک کنند. اعضای تیم ملی فوتبال زنان و خانوادههایشان با کمک سازمانهای بینالمللی و فعالان ورزشی از کشور خارج شدند.
برخی از آنان به کشورهای استرالیا، بریتانیا، ایالات متحده، کانادا، پرتگال، پاکستان و کشورهای دیگر رفتند. این ورزشکاران در خارج از کشور با مشکلات زیادی روبهرو شدند که مشکلات مالی، نبود امکانات تمرینی، مشکلات اقامت و پناهندگی و دوری از خانوادهها فقط بخشی از آن بوده است.
برخی از ورزشکاران زن که به پاکستان گریخته بودند حتی با فقر و نبود امکانات ورزشی روبهرو شدند.
تعدادی از ورزشکاران که نتوانستند از کشور خارج شوند، برای جلوگیری از خطرهای احتمالی مجبور شدند که مدالها و لباسهای ورزشی خود را پنهان کنند، عکسهای ورزشی را حذف کنند و فعالیت ورزشی را مخفیانه ادامه دهند.
گزارشها نشان میدهد برخی از این ورزشکاران حتی مدالها و تجهیزات ورزشی خود را دفن کردند تا از خطر انتقام در امان باشند.
فعالیت تیمها و ورزشکاران زن در خارج از افغانستان
با وجود تمام محدودیتها، برخی از ورزشکاران افغان در تبعید تلاش کردهاند فعالیت خود را ادامه دهند.تیم ملی فوتبال زنان افغانستان که یکی از فعالترین تیمها پیش از سال ۲۰۲۱ بود، پس از تغییر نظام سیاسی در افغانستان، اکثر بازیکنان آن از کشور خارج شدند و تیم ملی فوتبال زنان عملاً منحل شد. با این حال، بازیکنان در خارج از کشور تلاش کردند دوباره تیمی تشکیل دهند.
تیم فوتبال زنان افغان یونایتد:
در سال ۲۰۲۵نام تیمی از بازیکنان مهاجر با نام «افغان یونایتد» بیشتر بر سر زبانها افتاد.این تیم با حمایت فیفا و شخص اینفانتینو، رئیس فدراسیون بینالمللی فوتبال در مسابقات دوستانه بینالمللی شرکت و اعلام کرد که هدف آن حفظ هویت فوتبال زنان افغانستان است.برخی از بازیکنان این تیم اکنون در کشورهای اروپایی، استرالیا و امریکا زندگی و همچنان تمرین میکنند.
کریکت زنان افغانستان:
تیم ملی کریکت زنان افغانستان در سال ۲۰۱۰ تشکیل شد و حتی در سال ۲۰۲۰ برای ۲۵ بازیکن قرارداد صادر شد؛ اما پس از تغییر نظام سیاسی و سقوط دولت پیشین، این تیم منحل شد و بازیکنان آن تیم مجبور به فرار شدند.
بسیاری از بازیکنان اکنون در استرالیا زندگی و با حمایت شورای بینالمللی کریکت (ICC) تمرین میکنند.
در سالهای اخیر حتی مسابقات نمایشی برای این بازیکنان در تبعید برگزار شده است تا امکان بازگشت آنان به کریکت حرفهای فراهم شود.
والیبال و سایر رشتهها:
در رشتههایی مثل والیبال، تکواندو، دوش و بسکتبال نیز وضعیت مشابهی وجود دارد، بسیاری از ورزشکاران به کشورهای دیگر مهاجرت کردهاند، برخی در لیگهای محلی اروپا، امریکا یا استرالیا بازی میکنند و عدهای فعالیت ورزشی خود را کنار گذاشتهاند.در داخل افغانستان نیز برخی دختران تلاش میکنند به صورت مخفیانه تمرین کنند؛ اما امکانات در آنجا بسیار محدود است.
با وجود تمام محدودیتها، زنان ورزشکار افغان تلاش کردهاند صدای خود را حفظ کنند.
این تلاشها نماد مقاومت زنان افغان در برابر حذف کامل از جامعه ورزشی است.
داستان ورزشکاران زن افغان تنها داستان ممنوعیت نیست؛ بلکه روایت پایداری، مهاجرت و مبارزه برای ادامه رؤیاها نیز هست. زنانی که اکنون در گوشههای مختلف جهان تمرین میکنند، همچنان امیدوارند روزی دوباره بتوانند با نام افغانستان و برای دختران کشورشان به میدان بروند.
