نشست دو روزه مخالفان طالبان در پارلمان اروپا شروع شد. پارلمان اروپا امروز دوشنبه، ۱۶ مارچ و فردا میزبان شماری از مخالفان سیاسی و نظامی طالبان است. این نخستین تعامل رسمی پارلمان اروپا با مخالفان طالبان درباره بحران افغانستان است.
پیشتر منابع به افغانستان اینترنشنال گفته بودند که نشستهای بینالمللی عمدتاً بر موضوعات کمکهای بشردوستانه، حقوق زنان و پناهندگی متمرکز بوده است، اما این بار فضای گفتوگو به سمت مخالفتهای سیاسی و مقاومت مسلحانه علیه طالبان تغییر یافته است.
اتحادیه اروپا در سالهای اخیر همواره بر تعامل با طالبان تأکید داشته و از برقراری ارتباط رسمی و علنی با جبهات مخالف خودداری میکرد.
بلجیم پیش از این نیز میزبان نشستهایی در مورد افغانستان بوده است.
سازمان بهداشت جهانی اعلام کرده است که در یک ماه گذشته بیماریهای سرخکان، تب دنگی و اسهال در میان شهروندان بهویژه بازگشتکنندگان افغان افزایش یافته است. بر مبنای آمار این سازمان در یک ماه اخیر، دستکم ۳۱۳ نفر در اثر ابتلا به سینهبغل ناشی از عفونت حاد تنفسی، جان باختهاند.
سازمان بهداشت جهانی روز دوشنبه، ۲۵ حوت، با اشاره به افزایش ۵۷ درصدی بازگشتکنندگان افغان در ماه گذشته، گفت که این سازمان بیش از ۳۰۰ هزار نفر را در گذرگاههای مرزی تحت مراقبت صحی قرار داده است.
بر مبنای آمار این سازمان، در ماه فبروری سال جاری بیش از ۱۵۷ هزار مورد سینهبغل ناشی از عفونت حاد تنفسی تشخیص داده شده است که از میان ۳۱۳ نفر جان باختهاند.
افزون بر آن، موارد سرخکان نیز در ماه گذشته ۳۵ درصد افزایش یافته است؛ چنانچه از مجموع ۲ هزار و ۶۰۰ مورد مبتلا به سرخکان دستکم ۱۶ نفر جان باختهاند.
سازمان بهداشت جهانی همچنین ۱۷۳ مورد تب دنگی بدون هیچ مورد مرگ را در ماه فبروری ثبت کرده است.
ابتلای حدود ۶ هزار نفر به اسهال آبکی حاد و مرگ سه نفر ناشی از آن، از دیگر مواردیست که سازمان بهداشت جهانی در ماه فبروری ثبت کرده است.
سازمان بهداشت جهانی هشدار داده است که بادرنظرداشت بازگشت فزاینده افغانها از کشورهای همسایه، افزایش بیماریها و کمبود بودجه، بر مراکز بهداشتی فشار مضاعفی وارد شده است.
هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، در پیام عیدی خود هیچ اشارهای به حملات هوایی پاکستان، درگیریهای مرزی میان طالبان و پاکستان و تلفات غیرنظامیان نکرده است. او همچنین در این پیام از حملات اسرائیل و امریکا به ایران نیز یاد نکرده است.
هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان در پیامی که روز دوشنبه از صفحه ذبیحالله مجاهد به مناسبت عید فطر منتشر شد، عید را به افغانها و مسلمانان جهان تبریک گفته و بر اهمیت عبادتهای ماه رمضان، تقوا، صدقه، حمایت از نظام طالبانی و وحدت میان مردم تأکید کرده است.
او در نخستین پیام خود پس از آغاز درگیریها میان طالبان و پاکستان تنها بر ضرورت حفظ یکپارچگی تأکید کرده، اما به این جنگ اشاره نکرده است.
رهبر طالبان در این پیام هیچ اشارهای به جنگ امریکا و اسرائیل علیه ایران نیز نکرده است.
او در این پیام از بهبود وضعیت امنیتی در افغانستان تحت اداره «امارت اسلامی» سخن گفته و از مردم خواسته است برای تحکیم نظام آنان از مسئولان حمایت کنند و از اختلافات دوری جویند.
با این حال، درگیریهای مرزی میان طالبان و پاکستان و نیز حملات هوایی و توپخانهای همچنان ادامه دارد و دو طرف یکدیگر را به کشتن غیرنظامیان متهم میکنند.
به گفته سازمان ملل، در این درگیریها دهها غیرنظامی در افغانستان کشته و زخمی شدهاند و دهها هزار نفر نیز بیجا شدهاند.
هبتالله آخندزاده بهگونه کلی از دیگر کشورها خواسته است به ارزشهای مردم افغانستان احترام بگذارند و در امور داخلی این کشور مداخله نکنند، اما از هیچ کشور مشخصی نام نبرده است.
در پیام رهبر طالبان همچنین اشارهای به وضعیت و حقوق زنان و دختران در افغانستان نشده است؛ موضوعی که در سالهای اخیر، به دلیل محدودیتهای گسترده بر زنان و دختران، یکی از اصلیترین محورهای انتقاد جامعه جهانی از حکومت طالبان بوده است.
سکوت رهبر طالبان در برابر حملات پاکستان به افغانستان واکنشهایی برخی از چهرههای سیاسی را در پی داشته است.
ملاهبتالله از کشورها خواست در امور طالبان دخالت نکنند
در پیام منسوب به رهبر طالبان آمده است: «از تمام جوانب میخواهیم که به معتقدات و ارزشهای مردم افغانستان احترام بگذارند و در امور داخلی ما مداخله نکنند.
ملاهبتالله بدون نام بردن از کشوری، افزوده است که اداره طالبان «در هر گوشه جهان عملکردهای نادرست علیه مسلمانان و تجاوز به حقوق آنان را ظلم میداند و به شدیدترین الفاظ محکوم میکند.»
رهبر طالبان در بخشی دیگر از پیام خود، از ملاها خواسته است تا افکار جوانان را اصلاح کنند.
ملاهبتالله میگوید برای «جلوگیری از مفاسد» ملاها مسئولیت دارند با اداره طالبان در اصلاح فکری جوانان همکاری کامل کنند.
به رغم مخالفتهای جهانی با قوانین امر به معروف طالبان، ملاهبتالله گفته است که باید تمام فرامین، به ویژه امر به معروف طالبان اجرا شود.
او گفته است که محتسبان وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان در حال حاضر، در تلاش «اصلاح مردم» هستند. رهبر طالبان این موضوع را یکی از اهداف بزرگ اداره طالبان خوانده است.
رهبر طالبان همچنین مدعی شده که در افغانستان امنیت کامل برقرار است. در پیامی که ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان از ملاهبتالله منتشر کرده، آمده است: «مردم افغانستان نسبت به هر زمان دیگر، در امنیت بهتر بسر میبرند.»
او در پیام عیدی خود هیچ اشارهای به آموزش و کار دختران و زنان - و جنگ پاکستان و طالبان نکرده است.
کمیته تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل اخیرا فهرستی از اعضا و مقامات ارشد طالبان را بروزرسانی کرد که تحت تحریم این کمیته قرار دارند.
در این فهرست نام حسن آخند، رئیس الوزرا، عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی وی و وزیر داخله طالبان دیده میشود.
براساس فهرست جدید، ۲۲ مقام طالبان تحت تحریم سفر، انسداد دارایی و تحریم تسلیحاتی شواری امنیت هستند.
کمیته تحریمهای شورای امنیت در ۱۹ حوت فهرست مقامهای تحت تحریم طالبان را بروزرسانی کرده است. طبق این فهرست، بسیاری از وزیران و مقامات ارشد اداره طالبان تحت تحریم شورای امنیت ملل متحد قرار دارند.
محمد حسن آخند رئیسالوزرا، عبدالغنی برادر معاون اقتصادی رئیسالوزرا، عبدالسلام حنفی معاون اداری، امیر خان متقی وزیر خارجه، سراجالدین حقانی وزیر داخله، عبدالکبیر وزیر مهاجرین و عودت کنندگان، عبداللطیف منصور وزیر زراعت و مالداری، محمد فاضل مظلوم وزیر ترانسپورت و هوانوردی، عبدالباقی حقانی وزیر سابق تحصیلات عالی، دین محمد حنیف وزیر اقتصاد، قدرتالله جمال معین گردشگری وزارت اطلاعات و فرهنگ، نورالدین ترابی رئیس اداره مبارزه با حوادث طبیعی، محمد عیسی آخند وزیر فواید عامه، نجیبالله حقانی وزیر شهرسازی، نورمحمد ثاقب وزیر حج و اوقاف، عبدالحق وثیق رئیس استخبارات، خیرالله خیرخواه والی میدان وردک در این فهرست هستند.
افزون بر این مقامات، برخی اعضای دیگر این گروه، از جمله حمیدالله آخند، عزیزالرحمان، گلآغا اسحاقزی، مالک نوروزی و احمدضیا آغا نیز، از سوی شورای امنیت ملل متحد تحریم شدهاند.
دولت بریتانیا نیز، این مقامات طالبان را تحریم کرده است. بریتانیا یک روز پس شورای امنیت فهرست خود را بروزرسانی کرده و مشخصات پاسپورت پاکستانی برخی مقامات پاکستان را حذف کرده است.
با این حال، نام هبتالله آخندزاده، رهبر غایب طالبان در این فهرست نیست. دلیل قرار نگرفتن نام او روشن نیست.
کمیته تحریمهای شورای امنیت مقامات طالبان را طبق قطعنامه ۱۹۸۸ سازمان ملل در فهرست تحریمهای خود قرار داده است. افراد شامل این فهرست، تنها در صورت اجازه رسمی شورای امنیت میتوانند به کشوهای عضو سازمان ملل سفر کنند.
این تحریمها علیه افرادی اعمال میشود که در خشونت نقش دارند، سلاح تامین میکنند، نیرو جذب میکنند یا از فعالیتهای تهدیدکننده صلح و ثبات افغانستان حمایت میکنند.
شورای امنیت سازمان ملل در ۲۳ دلو، ماموریت تیم نظارت بر تحریمها علیه طالبان را تا یکسال دیگر به اتفاق آرا تمدید کرد. پیشنویس این قطعنامه توسط امریکا تهیه شده بود.
طالبان در بیش از چهار سال سلطه بر افغانستان، بارها خواستار لغو این تحریمها شده است. اما فعالیت گروههای تروریستی در خاک افغانستان، تبعیض علیه زنان و نبود حکومت فراگیر سبب شد شورای امنیت همچنان به تحریم این گروه ادامه دهد.
برنامه جهانی غذا میگوید بسته ماندن مرز افغانستان و پاکستان و تشدید درگیریها در خاورمیانه، برنامههای کمکرسانی در افغانستان را با چالش مواجه کرده است. این نهاد گفت افغانستان میان دو درگیری گرفتار شده و هرگونه بیثباتی بیشتر، میلیونها نفر را به سوی گرسنگی سوق خواهد داد.
برنامه جهانی غذا روز یکشنبه، ۲۴ حوت در خبرنامهای اعلام کرد که در حال رساندن مواد غذایی مورد نیاز به بیش از ۲۰ هزار خانوادهای است که در پی درگیریهای پاکستان و طالبان آواره شدهاند.
جان آیلیف، رئیس این نهاد در افغانستان با اشاره به درگیری در مناطق زلزلهزده مرزی این کشور گفت: «خانوادههایی که قبلا مشکلاتی چون بیکاری و زلزله را تجربه کردهاند، با گرسنگی دستوپنجه نرم میکنند و حالا خود را مستقیما در معرض درگیری میبینند.»
برنامه جهانی غذا تاکید کرده است که با وجود شرایط خطرناک در منطقه، فعالیتهای خود را در بیشتر مناطق مرزی از سر گرفته است. این سازمان برنامهریزی کرده تا کمکهای غذایی و نقدی خود را به نیازمندان در هشت ولایت برساند.
نورستان، کنر، ننگرهار، پکتیا، خوست، پکتیکا، زابل و قندهار از ولایتهایی هستند که قرار است کمکها به آنها برسد. برنامه جهانی غذا همچنین برای رسیدگی به همه نیازمندان در افغانستان، خواستار کمکهای فوری شده است.
این نهاد همچنین گفته است که ممنوعیت اخیر ایران بر صادرات مواد غذایی و محصولات کشاورزی، هماکنون باعث افزایش قیمتها در افغانستان شده است.
در خبرنامه این سازمان آمده است: «با آغاز سال ۲۰۲۶، افغانستان با سه بحران همزمان روبهرو شده است: تشدید درگیریها در مرز افغانستان و پاکستان، پیامدهای درگیری در ایران و یک وضعیت اضطراری بیسابقه گرسنگی و سوءتغذیه.»
اداره مهاجرت امریکا تایید کرد یک پناهجوی افغان که در بازداشت بود، پس از انتقال به شفاخانه جان باخت. این اداره در بیانیهای توضیح داد محمدنذیر پکتیاوال، ۴۱ ساله وقتی از تنگی نفس و درد قفسه سینه شکایت کرد، بلافاصله به شفاخانه منتقل شد و تحت درمان تنفسی قرار گرفت.
اداره مهاجرت امریکا افزود محمدنذیر پکتیاوال ۱۴ مارچ در حال خوردن صبحانه بود که کادر پزشکی متوجه تورم زبانش شدند؛ موضوعی که بلافاصله باعث واکنش تیم پزشکی شد، اما پس از چندین تلاش برای نجات جانش، مرگ او اعلام شد.
گفته شده پکتیاوال یک روز در بازداشت اداره مهاجرت امریکا بود و در حال حاضر مرگ او تحت بررسی فعال است.
اداره مهاجرت امریکا در بیانیه خود گفته است که مامورانش ۱۳ مارچ، پکتیاوال را در جریان یک اقدام اجرایی هدفمند بازداشت و در مراحل رسیدگی به پرونده مهاجرتی قرار داد، اما او در زمان بازداشت، هیچ سابقه پزشکی قبلی را گزارش نکرده بود.
اداره مهاجرت امریکا گفت پکتیاوال دارای سوابق کیفری است. طبق بیانیه، او ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۵ به اتهام کلاهبرداری و یکم نوامبر ۲۰۲۵ به اتهام سرقت بازداشت شده بود.
لورن بیس، معاون دستیار وزیر امنیت داخلی امریکا به افغانستان اینترنشنال گفت محمدنذیر پکتیاوال در آگست ۲۰۲۱ وارد ایالات متحده شده بود و هیچ سابقهای از خدمت سربازی خود ارائه نکرد. او هم گفت سوابق کیفری این پناهجوی افغان، شامل بازداشت به دلیل کلاهبرداری از کوپنهای غذا (برنامه SNAP) و سرقت است.
لورن بیس افزود در جریان برنامههای دولت جو بایدن، هزاران افغان بدون بررسیهای لازم وارد امریکا شدند.
افغانایواک، سازمان حامی پناهجویان افغان مستقر در امریکا نیز در بیانیهای نوشته است که محمدنذیر پکتیاوال، پس از گذراندن یکشبانهروز در بازداشت، از دنیا رفته است.
شان وندایور، رئیس سازمان افغانایواک گفت پکتیاوال دو روز پیش در جریان بردن فرزندانش به مکتب بازداشت شد. او با همسر و شش فرزند خود در حومه شهر دالاس زندگی میکرد.
گفته میشود که حوالی ساعت ۱۱:۴۵ شب جمعه، او در شفاخانه پارکلند در دالاس بستری شد.
وندایور در این مورد گفت: «بسیار غیرمعمول است که یک مرد ۴۱ ساله سالم کمتر از یک روز پس از بازداشت توسط حکومت، جان خود را از دست بدهد.»
خبرگزاری رویترز نوشته است که پکتیاوال دوازدهمین پناهجویی است که در سال جاری میلادی در بازداشت اداره مهاجرت و گمرک امریکا جان میدهد. سال گذشته ۳۱ نفر پس از بازداشت توسط اداره مهاجرت و گمرک امریکا جان خود را از دست دادند که بالاترین میزان در دو دهه اخیر است.
اداره مهاجرت امریکا نقش محوری را در اجرای سیاست اخراج گسترده مهاجران در امریکا به عهده دارد.
محمدنذیر پکتیاوال، سرباز سابق نیروهای ویژه افغانستان بود که از سال ۲۰۰۵ در کنار نیروهای ویژه ارتش ایالات متحده کار میکرد. او، در سال ۲۰۲۱ پس از به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان، همراه خانواده خود به امریکا انتقال یافت.
پکتیاوال در یک نانوایی افغانی کار میکرد و دوسیه پناهندگیاش در جریان بود.