گزارشگر ویژه سازمان ملل در پیام نوروزی خود تاکید کرد که در آغاز سال جدید تحصیلی، دختران بالاتر از صنف ششم هنوز اجازه ورود به مکتب و زنان اجازه حضور در دانشگاهها را ندارند. ریچارد بنت این وضعیت را غیرقابل قبول خواند و گفت که شرایط باید تغییر کند.
از زمان روی کار آمدن طالبان در اسد ۱۴۰۰ دختران بالاتر از صنف شش نمیتوانند به مکتب بروند. طالبان دروازه دانشگاهها را نیز بهروی دانشجویان دختر بسته است. پیش از آن، هر سال در دوم حمل، زنگ مکتب نواخته میشد و میلیونها دانشآموز دختر و پسر به مکتبها و دانشگاهها میرفتند.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل بار دیگر با اشاره به ممنوعیت آموزشی زنان و دختران در افغانستان گفت که آنان بهطور نظاممند از زندگی عمومی حذف شدهاند. آقای گوترش هشدار داد که عقبگردها در برابری جنسیتی در حال افزایش است.
دبیرکل سازمان ملل روز سهشنبه در صفحه اکس خود با انتشار تصویری از ملاله یوسفزی، فعال حقوقبشر و برنده جایزه نوبل، فعالیتهایش را ستود.
آقای گوترش گفت که قدردان تلاشهای بیوقفه خانم یوسفزی برای دفاع از حقوق زنان و دختران در سراسر جهان بهویژه افغانستان است.
طالبان از زمان قدرتگیری تاکنون آموزش، اشتغال و کنشگری زنان و دختران در عرصههای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی را ممنوع و محدود کرده است؛ ممنوعیتهایی که بهگفته سازمانهای حقوقبشری مصداق «آپارتاید جنسیتی» است.
بهرغم واکنشها و فشارهای جامعه جهانی بر طالبان مبنی بر لغو این ممنوعیتها، این گروه تاکنون از موضع خود عقبنشینی نکرده است.
رحمتالله نبیل، رئیس امنیت ملی حکومت پیشین گفت کسی که مانع آموزش در افغانستان میشود، «دشمن ملت و وطن» است. او افزود که جهل دیروز و امروز با «فتوا و شمشیر» مسلط شدند.
آقای نبیل، روز شنبه ششم ثور در یادداشتی نوشت که مشعل روشنایی، دانایی و آموزش هرگز با تندباد جهالت خاموش نشده و نخواهد شد.
رئیس امنیت ملی حکومت پیشن به مناسبت سالروز درگذشت شاه امانالله خان، گفت که او در تاریخ افغانستان یکی از شخصیتهای بزرگ است که برای آزادی، پیشرفت و تحولات مدنی با فداکاری و صداقت کار کرد. به گفته نبیل، ذهنیت جامعه در زمان شاه امانالله مثل امروز اسیر زنجیرهای جهالت بود.
رحمتالله نبیل با اشتراکگذاری تصویر مشترکی از مصطفی کمال اتاترک، رضا شاه پهلوی و شاه امانالله نوشت: «این تصویر یادآور دورهای است که آرزوی نوسازی و بیداری شرق برای لحظهای در یک قاب گردهم آمده است».
آقای نبیل با نشر تصویر امانالله به عنوان شاهی که یک قرن پیش برای نخستین بار مکاتب دخترانه در زمان او به فعالیت آغاز کرد، به ممنوعیت آموزش دختران توسط طالبان اعتراض کرده است.
طالبان با تسلط بر افغانستان آموزش دختران بالاتر از صنف ششم را منع و زنان را از رفتن به دانشگاه محروم کرد.
کمیته بینالمللی نجات اعلام کرد که کاهش کمکهای امریکا دستکم ۳۰۰ هزار کودک افغان را از آموزش محروم کرده است. همچنین کاهش این کمکها، دسترسی ۷۰۰ هزار افغان را به مراقبتهای بهداشتی، واکسین، درمان سوء تغذیه، آب سالم و خدمات حفاظتی قطع کرده است.
کمیته بینالمللی نجات روز شنبه، ششم ثور، در گزارشی نوشت که کاهش کمکهای امریکا برنامههای حیاتی این سازمان برای شهروندان افغانستان را به شدت متاثر کرده است.
از جمله، روند درمان ۱۵ هزار کودک مبتلا به سوء تغذیه مختل شده است.
افغانهای نیازمند با تعلیق برنامههای کمیته بینالمللی نجات در پی کاهش کمکهای امریکا از دسترسی به خدمات حیاتی محروم شدهاند.
با کاهش کمکهای امریکا، برنامههای بشردوستانه زیادی در افغانستان متوقف شده است. این رویداد تاثیرات قابل توجهی بر وضعیت بشردوستانه در افغانستان گذاشته است.
کمیته بینالمللی نجات نوشت که افغانستان با بحران شدید انسانی روبهرو است و بیش از ۲۲.۹ میلیون نفر به کمکهای فوری نیاز دارند. این سازمان تاکید کرد که بحران اقتصادی طولانیمدت و مشکلات زیستمحیطی، میلیونها افغان را به فقر و فلاکت دچار کرده است.
این سازمان امدادی هشدار داد که کاهش کمکهای امریکا بر گروههای آسیبپذیر، به ویژه سه میلیون کودک و ۱.۲ میلیون مادر باردار یا شیرده که از سوءتغذیه حاد رنج میبرند، تاثیرات منفی غیرقابل جبران گذاشته است.
محدودیتهای اعمال شده توسط طالبان به زنان و دختران افغان درآمد بسیاری از خانوادههای تحت سرپرستی زنان را صفر کرده و خطر گرسنگی و سوءتغذیه را به شدت افزایش داده است.
به گزارش دفتر هماهنگکننده کمکهای بشردوستانه ملل متحد، در حال حاضر نزدیک به ۲۳ میلیون افغان به کمکهای بشردوستانه نیاز دارند. برنامه جهانی غذا گفته است که حدود ۱۵ میلیون افغان نمیدانند وعده غذایی بعدی خود را از کجا تامین کنند.
ملاله یوسفزی، برنده جایزه صلح نوبل میگوید که دختران و زنان افغان با اخراج از پاکستان از همه حقوق بنیادین خود، از جمله آموزش و کار محروم میشوند. او گفت که مهاجران با اخراج از پاکستان ناگزیرند تحت حاکمیت «رژیم بیرحمانه آپارتاید جنسیتی طالبان» زندگی کنند.
ملاله یوسفزی در حساب کاربری خود در اکس نوشت مردم پاکستان همیشه از افغانهایی که بسیاری از آنها دههها در این کشور زندگی کردهاند، با مهربانی پذیرایی کردهاند. او گفت که بسیاری از خانوادههای افغان در معرض اخراج، از جنگ و خشونت طالبان فرار کردهاند.
این فعال حقوق بشر و حامی آموزش دختران افغان گفت: «در حال حاضر افغانستان به ویژه برای دختران و زنان امن نیست». او افزود که بازگشت اجباری مهاجران افغان آسیبهای روحی آنها را عمیقتر میکند.
ملاله یوسفزی از دولت پاکستان خواست اخراج دستهجمعی را متوقف کرده و مهاجران افغان را در معرض خطر بزرگ قرار ندهد. او گفت دولت پاکستان باید از خانوادههای آسیبپذیر افغان محافظت کرده و اطمینان حاصل کند که دختران میتوانند به مکتب بروند.
این فعال حقوق بشر تاکید کرد که جامعه بینالمللی باید گامهای عملی برداشته و زمینههای اسکان مجدد افغانهای مقیم پاکستان را فراهم کند. او همچنان از جامعه بینالملل خواست با به رسمیت شناختن آپارتاید جنسیتی به عنوان جنایت علیه بشریت در افغانستان تحت تسلط طالبان، فشار حد اکثری را بر این گروه وارد کند.
ملاله افزود: «تا آن زمان، جهان به جای طرد، باید به مهاجران افغان پناه دهد.»
مریم نواز، وزیر اعلی پنجاب پاکستان در نشست انتالیا از محرومیت آموزش دختران در افغانستان ابراز تاسف کرد. او در این نشست از تاسیس اولین دانشگاه هوش مصنوعی در لاهور خبر داد و بر ضرورت آموزش دختران تاکید کرد و گفت که راهاندازی این دانشگاه، آینده آموزش در پاکستان را متحول خواهد کرد.
مریم نواز در چهارمین دوره مجمع دیپلوماسی انتالیا ۲۰۲۵ در ترکیه سخنرانی کرد و بر نیاز جهانی به تعهد دوباره برای آموزش دختران تاکید ورزید.
او میگوید که ابتکارات آموزشی متمرکز بر هوش مصنوعی در پنجاب، گامی مهم در بازسازی مدلهای یادگیری سنتی برای پاسخگویی به نیازهای قرن بیستویکم است.
او گفت: «ترویج آموزش مبتنی بر هوش مصنوعی، چشمانداز یادگیری را دگرگون کرده است. با تأسیس اولین دانشگاه هوش مصنوعی پاکستان در لاهور، ما جوانان خود را برای آیندهای هوشمند و مبتنی بر فناوری آماده میکنیم.»
او خاطرنشان کرد: «ما دوره جدیدی از توسعه را با روحی تازه آغاز کردیم که بر پیشرفت اقتصادی، آموزش و زیرساختهای بهداشتی تمرکز دارد.»
او اظهار داشت: «آموزش فقط به برنامه درسی محدود نیست؛ بلکه نیرویی شفابخش است، ابزاری برای رفع محرومیت و ساختن جهانی بهتر.»
وزیر اعلی پنجاب در سخنرانی خود توجه جهانی را به بحرانهای بشردوستانه، بهویژه برای کودکان در مناطق درگیر جنگ، جلب کرد.
او با تأسف گفت: «کودکان فلسطینی زیر آوار مدفون شدهاند. در افغانستان، دختران از آموزش محروم هستند. در جامو و کشمیر اشغالی، کودکان با تبعیض و خشونت مواجهاند. در سودان، کودکان باید مایلها برای یافتن غذا پیادهروی کنند.»
دختران افغانستان از چهار سال بدینسو از آموزش و تحصیل محروم هستند. طالبان با برگشت به قدرت مکاتب بالاتر از صنف ششم و دانشگاهها را به روی دختران بست. زنان از کار محروم شده و در چهار دیواری خانهها محبوس گردیدهاند.
علاوه بر این، طالبان با گذشت هر روز سیستم آموزشی را «طالبانیزه» کرده و یونیفورم خود را بر دانشآموزان و نوجوانان تحمیل کرده است.