شبکه بیبیسی روز چهارشنبه اعلام کرد که مت بریتین، مدیر پیشین گوگل، بهعنوان رئیس جدید این نهاد منصوب شده است. او جانشین تیمی دیوی میشود که سال گذشته پس از جنجالهای ایجادشده پیرامون یک مستند مرتبط با سخنرانی دونالد ترامپ، از سمت خود کنارهگیری کرد.
مت بریتین، در شرایطی حساس بهعنوان رئیس جدید بیبیسی منصوب شده است؛ دورهای که این رسانه با یک دعوای حقوقی ۱۰ میلیارد دالری از سوی دونالد ترامپ روبهرو است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، بیبیسی را بهدلیل نحوه تدوین بخشهایی از سخنرانیاش در ماه جدی ۱۳۹۹ به «دستکاری و افترا» متهم کرده است. این شکایت به مستندی با عنوان «ترامپ؛ یک شانس دوباره؟» مربوط میشود که پیش از انتخابات امریکا پخش شده بود.
بر اساس گزارشها، در نسخه پخششده این مستند، ترامپ طوری نشان داده شده که گویا از هوادارانش خواسته «با تمام وجود بجنگند» و به سوی ساختمان کانگرس بروند؛ در حالیکه او در سخنرانی اصلی خود بر اقدام «مسالمتآمیز و میهنپرستانه» تأکید کرده بود.
در مقابل، بیبیسی استدلال میکند که انتخاب مجدد ترامپ بهعنوان رئیسجمهور امریکا نشان میدهد این مستند آسیبی به شهرت او وارد نکرده و تأثیر مخربی نداشته است. این رسانه همچنین از ترامپ خواسته از پیگیری دعوا صرفنظر کند.
مت بریتین، ۵۷ ساله که سابقه طولانی در گوگل دارد، در سال ۲۰۰۷ به این شرکت پیوست و پس از مدیریت بخش بریتانیا و ایرلند، در سال ۲۰۱۴ به ریاست منطقه اروپا، خاورمیانه و آفریقا رسید. او در سال ۲۰۲۴ از این سمت کنارهگیری کرد و قرار است از ۱۸ می مسئولیت جدید خود را در بیبیسی آغاز کند.
او در بیانیهای گفت: «این لحظهای است که هم خطرات واقعی دارد و هم فرصتهای واقعی. بیبیسی باید با سرعت و انرژی، هم در جایی حضور داشته باشد که اتفاقات در حال شکلگیریاند و هم در جایی که مخاطبان حضور دارند.»
او همچنین گفت بیصبرانه منتظر است کار خود را آغاز کند و افزود: «برای تقویت دامنه دسترسی، اعتماد و توانمندیهای خلاقانه موجود، باید با شجاعت با چالشها روبهرو شویم و بهعنوان یک نهاد خدمات عمومی متناسب با آینده پیشرفت کنیم.»
سازمان حقوق بشری رواداری روز چهارشنبه گزارش سالانه خود از وضعیت حقوق بشر در افغانستان را منتشر کرد. در این گزارش وضعیت حقوق مدنی و سیاسی، وضعیت زنان و گروههای قومی و مذهبی در سال ۲۰۲۵ بررسی شده است.
وضعیت حقوق مدنی و سیاسی
به گزارش رواداری، در سال گذشته میلادی دستکم ۶۱۷ نفر در حملات انفجاری و انتحاری، حملات هوایی پاکستان و انفجار ماین کشته و ۵۳۷ نفر دیگر زخمی شدهاند.
بیشترین تلفات غیرنظامیان در حملات پاکستان به ولایتهای قندهار، هلمند، پکتیا، پکتیکا و خوست ثبت شده و دستکم ۹۰ نفر کشته و زخمی شدهاند. رواداری همچنین گزارش داده که ۱۱ نفر در حملات انتحاری و انفجاری در قندوز، بلخ، پکتیکا، کنر، ننگرهار و نورستان جان باختهاند.
در همین مدت، ۶۱۱ نفر شامل ۴۸ زن و ۳۵ کودک بهصورت هدفمند و مرموز توسط طالبان و افراد ناشناس کشته و زخمی شدهاند. قربانیان عمدتا کارمندان حکومت پیشین، معترضان، فعالان مدنی و حقوق بشری، بزرگان قومی و افرادی بودهاند که طالبان آنها را به اتهام همکاری با گروههای مخالف هدف قرار داده است.
دادهها نشان میدهد که دستکم ۸۰ کارمند حکومت سابق و ۴۰ غیرنظامی دیگر به اتهام همکاری با گروههای مخالف طالبان کشته شدهاند.
گزارش رواداری همچنین نشان میدهد که در سال گذشته ۶۶ نفر پس از بازداشت توسط طالبان ناپدید شدند و ۲۵۵۹ نفر بهصورت خودسرانه زندانی شدهاند. طی این مدت، ۱۱ نفر دیگر در زندانهای طالبان پس از شکنجه جان خود را از دست دادهاند.
وضعیت زنان
طبق این گزارش پس از انتشار قانون امر به معروف، موارد بازداشت زنان در اماکن عمومی افزایش یافته است و طالبان در قندهار به دانشآموزان دختر ۹ ساله کارت محرم توزیع کرده و برخی مکاتب دخترانه را به مدارس دینی تبدیل کرده است.
رواداری میگوید در سال ۲۰۲۵، طالبان دستکم ۱۵ آموزشگاه خصوصی، ۴۱ صنف زبان انگلیسی و ۱۱ صنف کامپیوتر را که بهطور پنهانی به دختران آموزش میدادند، مسدود کرد.
بر اساس گزارش رواداری، محدودیتها و سیاستهای تبعیضآمیز طالبان، دسترسی زنان به خدمات بهداشتی و درمانی را نیز شدیدا کاهش داده است.
مجازات بدنی
گزارش رواداری نشان میدهد که طالبان در سال گذشته میلادی مجازاتهایی «ظالمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز» را اعمال کردهاند و طی این مدت حکم قصاص شش نفر، سنگسار یک زن و شلاق ۸۵۷ نفر صادر شده است.
رواداری میگوید این افراد به اتهامهایی مانند فرار از خانه، رابطه جنسی خارج از ازدواج، سرقت و تولید، خرید و فروش یا مصرف مواد مخدر و مشروبات الکلی مجازات شدهاند.
وضعیت حقوق بشری اقلیتهای مذهبی و قومی
در گزارش رواداری آمده است که در سال گذشته میلادی، طالبان تبعیض علیه گروههای قومی و مذهبی را در عرصههای مختلف تشدید کرده و دسترسی این گروهها به فرصتهای شغلی، خدمات عمومی، کمکهای بشردوستانه و منابع ملی را محدود کردهاند.
طالبان در این مدت محدودیتهای گستردهای بر آزادی اجرای مناسک مذهبی در سراسر کشور، از جمله مراسم عزاداری دهه محرم در شهر کابل و ولایتهای غزنی، هرات، پروان، نیمروز، بامیان و دایکندی، اعمال کرده است.
این نهاد میگوید طالبان در این مدت همچنین به تحمیل فشار ایدئولوژیک و اجبار شیعیان اسماعیلی به تغییر مذهب در بدخشان ادامه داد و در حال حاضر در تمامی ولسوالیهای اسماعیلینشین مدارس دینی را در این زمینه فعال کرده است.
در حالی که تنها یک روز تا نواخته شدن زنگ مکتب در ولایتهای سردسیر افغانستان، در غیاب کامل دختران باقی مانده، اعتراضها برای بازگشایی مکاتب و دانشگاهها بهروی دختران پس از چهار سال حاکمیت طالبان همچنان ادامه دارد.
حامد کرزی، رئیسجمهور سابق افغانستان میگوید محرومیت دختران از آموزش و ممنوعیت از اشتغال مردم را بیش از پیش، «درمانده و ضعیف» میکند.
او با تاکید بر فراهم کردن فرصتها برای زنان و دختران و مشارکت فعال آنها در جامعه گفت که آموزش برای همه، برای توسعه و خودکفایی کشور ضروری است.
آقای کرزی پیش از این بارها خواستار بازگشایی مکاتب بهروی دختران در افغانستان شده است اما مقامهای طالبان در بیش از چهار سال گذشته، به این درخواست او و به مطالبات گسترده جامعه جهانی در این زمینه، پاسخ مثبت ندادهاند.
پیشتر گزارشگر ویژه سازمان ملل نیز ادامه ممنوعیت آموزش دختران را «غیرقابل قبول» خواند و خواستار تغییر شرایط در افغانستان شد.
دختران در افغانستان از بیش در ۱۶۰۰ روز گذشته اجازه رفتن به مکاتب بالاتر از صنف ششم را نداشتهاند. آموزش زنان در دانشگاهها و مراکز تحصیلات عالی نیز محدود شده است.
وزارت معارف طالبان روز چهارشنبه، پنجم حمل، با نشر اعلامیهای گفته است که دستیابی به خودکفایی و پیشرفت جامعه بدون آموزش و فراگیری علم ممکن نیست.
در پیام این وزارت که به نقل از وزیر طالبان منتشر شده، آمده است روند ثبتنام کودکان واجد شرایط در مکاتب سراسر کشور آغاز شده و از خانوادهها خواسته شده هرچه زودتر فرزندان خود را نامنویسی کنند تا به گفته این وزارت، «آیندهای روشن» برای آنان رقم بخورد.
این در حالی است که امسال پنجمین سال پیاپی است که طالبان دختران بالاتر از صنف ششم را از رفتن به مکتب محروم کرده است. افزون بر این، دروازههای دانشگاهها و مؤسسات تحصیلات عالی نیز همچنان به روی زنان و دختران بسته است.
در سالهای پیش از بازگشت طالبان به قدرت، سال تعلیمی معمولاً در سوم حمل آغاز میشد؛ اما این گروه پس از لغو رخصتی نوروز، در سالهای اخیر آغاز سال آموزشی را به اول حمل تغییر داده بود.
با این حال، منابع به افغانستان اینترنشنال گفتهاند که امسال این مراسم به دلیل تنشها و درگیری با پاکستان با تأخیر در ششم حمل برگزار میشود.
همچنین، افغانستان اینترنشنال به سندی از وزارت معارف طالبان که به ریاستهای معارف در ولایتها فرستاده شده دست یافته که نشان میدهد آغاز سال آموزشی ۱۴۰۵ خورشیدی به ششم حمل موکول شده است.
با آنکه در مکتوب وزارت معارف طالبان دلیل مشخصی برای تأخیر آغاز سال آموزشی ذکر نشده، اما منابع محلی به افغانستان اینترنشنال گفتند که این تأخیر در پی حملات هوایی و توپخانهای پاکستان رخ داده است.
به گفته منابع، در نتیجه این حملات، بسیاری از باشندگان ولسوالیهای مرزی بیجا شده و در مراکز ولسوالیها و ساختمانهای مکاتب اسکان یافتهاند.
