یک فروند هواپیمای شرکت آریانا که از هرات به کابل پرواز میکرد، عصر چهارشنبه پس از نشست در میدان هوایی کابل از خط رنوی خارج شد. شرکت هوایی آریانا با تایید این حادثه در خبرنامهای گفت که در این رویداد به کسی آسیب نرسیده است.
شرکت هوایی آریانا گفت که تمامی مسافران و خدمه پرواز به طور مصون به ترمینال انتقال یافتند.
آریانا گفته است که وقوع چنین رویدادهایی «در سراسر جهان معمول» است. این شرکت به حادثه یک هواپیما در کانادا اشاره کرده است.
این هواپیما ساعت ۵ بعد از ظهر از هرات حرکت کرده و حدود ساعت ۶:۱۰ در میدان هوایی کابل نشست اضطراری انجام داده است.
شاهدان عینی به افغانستان اینترنشنال گفتند که هواپیما هنگام نشست به سمت بال راست خود کج شده و پس از خارج شدن از خط رنوی، در زمینی کنار آن توقف کرده است.
ویدیوهایی که به دست افغانستان اینترنشنال رسیده، وضعیت هواپیما را خارج از مسیر استاندارد نشست نشان میدهد.
شاهدان عینی میگویند که آمبولانسها بلافاصله به محل حادثه رسیدند و دروازههای اضطراری میدان هوایی باز شد تا اقدامات ایمنی انجام شود.
سازمان حقوق بشری رواداری روز چهارشنبه گزارش سالانه خود از وضعیت حقوق بشر در افغانستان را منتشر کرد. در این گزارش وضعیت حقوق مدنی و سیاسی، وضعیت زنان و گروههای قومی و مذهبی در سال ۲۰۲۵ بررسی شده است.
وضعیت حقوق مدنی و سیاسی
به گزارش رواداری، در سال گذشته میلادی دستکم ۶۱۷ نفر در حملات انفجاری و انتحاری، حملات هوایی پاکستان و انفجار ماین کشته و ۵۳۷ نفر دیگر زخمی شدهاند.
بیشترین تلفات غیرنظامیان در حملات پاکستان به ولایتهای قندهار، هلمند، پکتیا، پکتیکا و خوست ثبت شده و دستکم ۹۰ نفر کشته و زخمی شدهاند. رواداری همچنین گزارش داده که ۱۱ نفر در حملات انتحاری و انفجاری در قندوز، بلخ، پکتیکا، کنر، ننگرهار و نورستان جان باختهاند.
در همین مدت، ۶۱۱ نفر شامل ۴۸ زن و ۳۵ کودک بهصورت هدفمند و مرموز توسط طالبان و افراد ناشناس کشته و زخمی شدهاند. قربانیان عمدتا کارمندان حکومت پیشین، معترضان، فعالان مدنی و حقوق بشری، بزرگان قومی و افرادی بودهاند که طالبان آنها را به اتهام همکاری با گروههای مخالف هدف قرار داده است.
دادهها نشان میدهد که دستکم ۸۰ کارمند حکومت سابق و ۴۰ غیرنظامی دیگر به اتهام همکاری با گروههای مخالف طالبان کشته شدهاند.
گزارش رواداری همچنین نشان میدهد که در سال گذشته ۶۶ نفر پس از بازداشت توسط طالبان ناپدید شدند و ۲۵۵۹ نفر بهصورت خودسرانه زندانی شدهاند. طی این مدت، ۱۱ نفر دیگر در زندانهای طالبان پس از شکنجه جان خود را از دست دادهاند.
وضعیت زنان
طبق این گزارش پس از انتشار قانون امر به معروف، موارد بازداشت زنان در اماکن عمومی افزایش یافته است و طالبان در قندهار به دانشآموزان دختر ۹ ساله کارت محرم توزیع کرده و برخی مکاتب دخترانه را به مدارس دینی تبدیل کرده است.
رواداری میگوید در سال ۲۰۲۵، طالبان دستکم ۱۵ آموزشگاه خصوصی، ۴۱ صنف زبان انگلیسی و ۱۱ صنف کامپیوتر را که بهطور پنهانی به دختران آموزش میدادند، مسدود کرد.
بر اساس گزارش رواداری، محدودیتها و سیاستهای تبعیضآمیز طالبان، دسترسی زنان به خدمات بهداشتی و درمانی را نیز شدیدا کاهش داده است.
مجازات بدنی
گزارش رواداری نشان میدهد که طالبان در سال گذشته میلادی مجازاتهایی «ظالمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز» را اعمال کردهاند و طی این مدت حکم قصاص شش نفر، سنگسار یک زن و شلاق ۸۵۷ نفر صادر شده است.
رواداری میگوید این افراد به اتهامهایی مانند فرار از خانه، رابطه جنسی خارج از ازدواج، سرقت و تولید، خرید و فروش یا مصرف مواد مخدر و مشروبات الکلی مجازات شدهاند.
وضعیت حقوق بشری اقلیتهای مذهبی و قومی
در گزارش رواداری آمده است که در سال گذشته میلادی، طالبان تبعیض علیه گروههای قومی و مذهبی را در عرصههای مختلف تشدید کرده و دسترسی این گروهها به فرصتهای شغلی، خدمات عمومی، کمکهای بشردوستانه و منابع ملی را محدود کردهاند.
طالبان در این مدت محدودیتهای گستردهای بر آزادی اجرای مناسک مذهبی در سراسر کشور، از جمله مراسم عزاداری دهه محرم در شهر کابل و ولایتهای غزنی، هرات، پروان، نیمروز، بامیان و دایکندی، اعمال کرده است.
این نهاد میگوید طالبان در این مدت همچنین به تحمیل فشار ایدئولوژیک و اجبار شیعیان اسماعیلی به تغییر مذهب در بدخشان ادامه داد و در حال حاضر در تمامی ولسوالیهای اسماعیلینشین مدارس دینی را در این زمینه فعال کرده است.
در حالی که تنها یک روز تا نواخته شدن زنگ مکتب در ولایتهای سردسیر افغانستان، در غیاب کامل دختران باقی مانده، اعتراضها برای بازگشایی مکاتب و دانشگاهها بهروی دختران پس از چهار سال حاکمیت طالبان همچنان ادامه دارد.
حامد کرزی، رئیسجمهور سابق افغانستان میگوید محرومیت دختران از آموزش و ممنوعیت از اشتغال مردم را بیش از پیش، «درمانده و ضعیف» میکند.
او با تاکید بر فراهم کردن فرصتها برای زنان و دختران و مشارکت فعال آنها در جامعه گفت که آموزش برای همه، برای توسعه و خودکفایی کشور ضروری است.
آقای کرزی پیش از این بارها خواستار بازگشایی مکاتب بهروی دختران در افغانستان شده است اما مقامهای طالبان در بیش از چهار سال گذشته، به این درخواست او و به مطالبات گسترده جامعه جهانی در این زمینه، پاسخ مثبت ندادهاند.
پیشتر گزارشگر ویژه سازمان ملل نیز ادامه ممنوعیت آموزش دختران را «غیرقابل قبول» خواند و خواستار تغییر شرایط در افغانستان شد.
دختران در افغانستان از بیش در ۱۶۰۰ روز گذشته اجازه رفتن به مکاتب بالاتر از صنف ششم را نداشتهاند. آموزش زنان در دانشگاهها و مراکز تحصیلات عالی نیز محدود شده است.
وزارت معارف طالبان روز چهارشنبه، پنجم حمل، با نشر اعلامیهای گفته است که دستیابی به خودکفایی و پیشرفت جامعه بدون آموزش و فراگیری علم ممکن نیست.
در پیام این وزارت که به نقل از وزیر طالبان منتشر شده، آمده است روند ثبتنام کودکان واجد شرایط در مکاتب سراسر کشور آغاز شده و از خانوادهها خواسته شده هرچه زودتر فرزندان خود را نامنویسی کنند تا به گفته این وزارت، «آیندهای روشن» برای آنان رقم بخورد.
این در حالی است که امسال پنجمین سال پیاپی است که طالبان دختران بالاتر از صنف ششم را از رفتن به مکتب محروم کرده است. افزون بر این، دروازههای دانشگاهها و مؤسسات تحصیلات عالی نیز همچنان به روی زنان و دختران بسته است.
در سالهای پیش از بازگشت طالبان به قدرت، سال تعلیمی معمولاً در سوم حمل آغاز میشد؛ اما این گروه پس از لغو رخصتی نوروز، در سالهای اخیر آغاز سال آموزشی را به اول حمل تغییر داده بود.
با این حال، منابع به افغانستان اینترنشنال گفتهاند که امسال این مراسم به دلیل تنشها و درگیری با پاکستان با تأخیر در ششم حمل برگزار میشود.
همچنین، افغانستان اینترنشنال به سندی از وزارت معارف طالبان که به ریاستهای معارف در ولایتها فرستاده شده دست یافته که نشان میدهد آغاز سال آموزشی ۱۴۰۵ خورشیدی به ششم حمل موکول شده است.
با آنکه در مکتوب وزارت معارف طالبان دلیل مشخصی برای تأخیر آغاز سال آموزشی ذکر نشده، اما منابع محلی به افغانستان اینترنشنال گفتند که این تأخیر در پی حملات هوایی و توپخانهای پاکستان رخ داده است.
به گفته منابع، در نتیجه این حملات، بسیاری از باشندگان ولسوالیهای مرزی بیجا شده و در مراکز ولسوالیها و ساختمانهای مکاتب اسکان یافتهاند.
