یک ماه پس از آغاز جنگ آشکار بین پاکستان و طالبان افغانستان، صدها خانواده افغان در سوگ عزیزان خود نشستهاند. در شهرهای افغانستان، نمودار تلفات غیرنظامیان بهشدت افزایش یافته، اما در شهرهای پاکستان -پس از چهار سال ناامنیهای شدید- خشونتها کاهش یافته است.
از زمان آغاز حملات نظامی پاکستان علیه طالبان، هیچ حمله انتحاری مرگبار در شهرهای پاکستان رخ نداده و تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) عمدتاً عملیاتهای بزرگ و حملات انتحاری خود را -بهطور اعلامناشدهای- متوقف کرده است.
در ماه گذشته برخلاف کابل که صدها کشته داد هیچ رویداد امنیتی مرگبار در اسلامآباد رخ نداده است.
آخرین حمله بزرگ در داخل پاکستان روز پنجم حوت (۲۴ فوریه ۲۰۲۶) در چکپوینت داجال، مرز بین ایالت خیبر پختونخوا و پنجاب، رخ داد. یک بمبگذار انتحاری خود را منفجر کرد که در نتیجه آن دو پولیس کشته و چهار نفر دیگر زخمی شدند. مسئولیت حمله را گروهی به نام انصارالاسلام، که با شاخه گلبهادر تیتیپی مرتبط است، بر عهده گرفت. پس از این روز، تیتیپی هیچ حمله بزرگ دیگری در شهرهای پاکستان انجام نداده است.
چند روز پس از این حمله خواجه محمد آصف، وزیر دفاع پاکستان، اعلام کرد: «صبر پاکستان لبریز شده و اکنون جنگ آشکار بین ما و افغانستان آغاز شده است.» همزمان، نیروی هوایی پاکستان حملات گستردهای به شهرهای افغانستان تحت عملیات «غضب للحق» انجام داد.
یک ماه گذشته، شبهای افغانستان آرامش نداشتند. از کابل تا قندهار، پنجشیر تا پروان، کاپیسا تا ننگرهار، لغمان تا خوست، پکتیا تا پکتیکا، نورستان تا هرات و حتی بلخ، شهرها و مناطق مختلف زیر بمباران جنگندههای پاکستانی قرار گرفتند.
در این یک ماه صدها نفر در افغانستان کشته و زخمی شدند. طالبان تنها میگویند در یکی از موارد، حمله پاکستان به یک مرکز ترک اعتیاد در شرق کابل حداقل ۴۰۸ کشته و ۲۵۰ زخمی برجای گذاشته است. سازمان ملل نیز اعلام کرده که بیش از ۱۰۰ هزار نفر در یک ماه گذشته آواره شدهاند.
در حالی که تلفات غیرنظامیان در افغانستان بالا رفته، شبهنظامیان پاکستانی حملات انتحاری و عملیاتهای بزرگ خود را متوقف کردهاند. تنها حملات پهپادی کوچک طالبان در پاکستان گزارش شده که تلفات قابل توجهی نداشته است. در مرز دیورند نیز درگیریهای متقابل میان طالبان و نیروهای پاکستان ادامه دارد، اما غیرنظامیان افغان بیشترین آسیب را دیدهاند.
مجله دیپلومات نوشت که از زمان آغاز عملیات ارتش پاکستان، حملات تحریک طالبان پاکستان در داخل پاکستان بهطور محسوسی کاهش یافته و شبهنظامیان پاکستانی تاکنون هیچ فعالیت قابل توجهی نداشتهاند.
این یک ماه آرامش نسبی پس از چهار سال ناامنیهای شدید اتفاق افتاده است. پیش از آن ناامنی در پاکستان در حدی شدت گرفته بود که این کشور در صدر کشورهای آسیبدیده از تروریسم قرار گرفت.
مؤسسه اقتصاد و صلح در تازهترین گزارش خود از شاخص جهانی تروریسم اعلام کرد که پاکستان برای اولینبار در صدر کشورهای تحت تأثیر تروریسم قرار گرفته است. بر بنیاد این گزارش، پاکستان پارسال بیشترین آسیب را از حملات تروریستی متحمل شده است.
این نهاد میگوید افزایش چشمگیر فعالیت گروههای تروریستی، بخشی از پیامدهای بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان در سال ۲۰۲۱ است.
مسعود: طالبان سبب شد جتهای خارجی بر افغانستان بمب بریزند
احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت ملی افغانستان، میگوید سیاستهای طالبان باعث شده جنگندههای خارجی افغانستان را بمباران کنند: «آنچه امروز در افغانستان اتفاق میافتد، نتیجه مستقیم عملکرد طالبان است.» او اشاره کرده که طالبان به تیتیپی و بیش از ۲۰ گروه تروریستی دیگر پناه داده و خود را مقصر اصلی وضعیت کنونی میداند.
آقای مسعود افزود: «همانطور که در گذشته طالبان با پناه دادن به اسامه بنلادن و القاعده باعث حملات امریکا شد، امروز نیز میزبانی از تیتیپی و گروههای تروریستی دیگر سبب حملات خارجی شده است.» با این حال، او تأکید کرد که نفرت از طالبان نباید به معنای حمایت از بمباران و تجاوز باشد.
یک کارشناس نظامی در کابل به افغانستان اینترنشنال گفت: «طالبان باعث شد پاکستان به این نتیجه برسد که به جای ادامه خونریزی در اسلامآباد، جنگ را به کابل بکشاند. ریختن خون افغانهای بیگناه نتیجه سیاستهای اشتباه طالبان است.»
درخواست بینالمللی برای حفاظت از غیرنظامیان
سازمانهای حقوق بشری بینالمللی از پاکستان خواستهاند حملاتی که جان غیرنظامیان را تهدید میکند متوقف کند.
عفو بینالملل در بیانیهای پس از افزایش تلفات غیرنظامیان در کابل اعلام کرد: «مقامات پاکستان باید توضیح دهند بر اساس چه اطلاعاتی این حمله انجام شده و چه اقداماتی برای تأیید آن به کار گرفتهاند. تحقیقات مستقل، بیطرفانه و سریع درباره تلفات غیرنظامیان انجام شود و نتایج آن با مردم در میان گذاشته شود تا پاسخگویی تضمین شود. ارتش پاکستان باید پیش از اجرای عملیات، تمامی اقدامات احتیاطی لازم برای حفاظت از غیرنظامیان را انجام میداد.»
در این بیانیه آمده است: «حتی اگر بخشی از کمپ هدف، انبار اسلحه بوده باشد، تصمیم برای حمله باید با در نظر گرفتن آسیبهای احتمالی به غیرنظامیان گرفته میشد.»
سازمانهای حقوق بشری از همه طرفهای درگیر خواستهاند قوانین بینالمللی بشردوستانه را رعایت کرده و اقدامات فوری برای حفاظت از غیرنظامیان و زیرساختهای غیرنظامی، از جمله بیمارستانها و مراکز درمانی، انجام دهند.
