سازمان عفو بینالملل هشدار داده است میلیونها هوادار فوتبال که قصد حضور در جام جهانی ۲۰۲۶ را دارند، با «خطرات قابلتوجه حقوق بشری» روبهرو خواهند بود. این نهاد میگوید این رقابتها از معیارهای «امن، آزاد و فراگیر» که پیشتر وعده داده شده بود، فاصله گرفته است.
جام جهانی ۲۰۲۶ به میزبانی مشترک ایالات متحده امریکا، مکزیکو و کانادا برگزار میشود و قرار است از ۱۱ جون آغاز شود. با این حال، عفو بینالملل اعلام کرده که وضعیت فعلی، بهویژه در ایالات متحده، نگرانیهای جدی ایجاد کرده است.
این سازمان، وضعیت در امریکا را «بحران حقوق بشری» توصیف کرده و گفته است که اخراجهای گسترده مهاجران، برخوردهای سختگیرانه مهاجرتی و محدودیتها بر اعتراضات مدنی، میتواند بر فضای این رقابتها نیز تأثیر بگذارد.
به گفته مقامهای عفو بینالملل، در سال گذشته بیش از ۵۰۰ هزار نفر از امریکا اخراج شدهاند و این روند ممکن است در جریان جام جهانی نیز ادامه یابد. این نهاد از فدراسیون بینالمللی فوتبال خواسته است تا تضمین بگیرد که نیروهای اداره مهاجرت و گمرک در اطراف ورزشگاهها، مناطق هواداری و محلهای تجمع حضور نداشته باشند تا تماشاگران بدون ترس در رویدادها شرکت کنند.
همچنان تأکید شده است که باید امکان برگزاری اعتراضهای مسالمتآمیز فراهم شود و محدودیتهای ورود برای شهروندان برخی کشورها، از جمله سنگال، ساحل عاج، هائیتی و ایران، برداشته شود. این سازمان همچنین خواستار تدابیر حمایتی برای هواداران دگرباش جنسی شده است.
در مکزیکو، نگرانیها بیشتر بر «نظامیسازی» فضای امنیتی متمرکز است. دولت این کشور اعلام کرده که حدود ۱۰۰ هزار نیروی امنیتی، از جمله ۲۰ هزار سرباز، برای تأمین امنیت مسابقات مستقر خواهند شد. عفو بینالملل هشدار داده که این حضور گسترده نظامی میتواند به نقض حقوق بشر و سرکوب اعتراضها منجر شود.
در کانادا نیز نگرانیهایی در مورد وضعیت افراد بیخانمان مطرح شده است. این نهاد هشدار داده که اقدامات برای «زیباسازی» شهرهایی مانند ونکوور و تورنتو ممکن است به جابهجایی اجباری افراد بیسرپناه منجر شود؛ موضوعی که پیشتر در جریان بازیهای المپیک زمستانی سال ۲۰۱۰ نیز گزارش شده بود.
با این حال، مقامهای دولتی در امریکا و کانادا اعلام کردهاند که متعهد به برگزاری جام جهانی بهگونهای امن، عادلانه و فراگیر هستند.
عفو بینالملل تأکید کرده است که هدفش جلوگیری از حضور هواداران در این رقابتها نیست، بلکه میخواهد آنان با آگاهی از شرایط و حقوق خود، تصمیمگیری کنند.
اینفانتینو روز سهشنبه با حضور غیرمنتظره در دیدار دوستانه ایران مقابل کاستاریکا در ترکیه، که با پیروزی ۵–۰ ایران همراه بود، حمایت خود را از برنامههای آمادهسازی این تیم اعلام کرد.
این اقدام در حالی صورت میگیرد که ایران تلاش دارد میزبانی بازیهای خود در جام جهانی را از ایالات متحده به مکزیکو منتقل کند. مقامهای ورزشی ایران دلیل این درخواست را نگرانیهای امنیتی و تنشهای جاری در خاورمیانه عنوان کردهاند.
پیش از این، فدراسیون فوتبال ایران اعلام کرده بود که گفتوگوهایی با فیفا در مورد تغییر محل برگزاری مسابقات انجام داده است. همچنین وزارت ورزش ایران سفر تیمهای ملی و باشگاهی به کشورهایی را که «خصمانه» تلقی میشوند، تا اطلاع ثانوی ممنوع کرده است.
با این حال، فیفا تأکید کرده است که انتظار دارد تمامی تیمها مطابق برنامه اعلامشده در ماه دسامبر در مسابقات شرکت کنند.
اینفانتینو در اظهاراتی که از سوی رسانههای ایرانی منتشر شده، گفت: «ما تنها یک برنامه داریم و آن این است که تیم ملی ایران در جام جهانی حضور داشته باشد. ایران جواز حضور در این رقابتها را بهدست آورده و در آن بازی خواهد کرد.»
او همچنین افزود: «شخصاً هر کاری که بتوانم انجام میدهم تا اطمینان حاصل شود همهچیز بهخوبی پیش میرود.»
تیم ملی ایران که جواز حضور در جام جهانی را کسب کرده، قرار است در مرحله گروهی این رقابتها در گروه G با تیمهای بلجیم، مصر و نیوزیلند رقابت کند. طبق برنامه فعلی، هر سه دیدار این تیم در خاک ایالات متحده و در شهرهای لسآنجلس و سیاتل برگزار خواهد شد.
در همین حال، برخی مقامهای امریکایی نیز نسبت به شرایط حضور ایران واکنش نشان دادهاند. از جمله دونالد ترامپ اعلام کرده که حضور تیم ملی ایران در آمریکا «ممکن است از نظر ایمنی مناسب نباشد»، هرچند از نظر رسمی منعی برای این حضور وجود ندارد.
اینفانتینو در پایان تأکید کرد که فیفا وارد مسائل سیاسی نمیشود و تمرکز این نهاد بر برگزاری منظم مسابقات است. او همچنین به بازیکنان ایران اطمینان داد که در هر زمینهای، از جمله برگزاری اردوهای تمرینی یا برنامههای خارج از کشور، از حمایت فیفا برخوردار خواهند بود.
این دیدار که بازی برگشت دو تیم بود، با میزبانی سوریه در ورزشگاه «شهزاده عبدالله الفیصل» عربستان برگزار شد. افغانستان بازی را با ترکیب کیوان متقیان (دروازهبان)، محبوب حنفی، عمید آرزو، نوید محبوبی، احمد شکیب مهری، علی باسط نظری، مصور احدی (کاپیتان)، الیاس منصور، محمد ظریف عارفی، سید عارف اکبر و علیرضا پناهی آغاز کرد.
سوریه خیلی زود و در دقیقه پنجم توسط محمد السلخادی به گل رسید؛ اما علیرضا پناهی در دقیقه ۲۳ با شوتی از راه دور گل تساوی افغانستان را به ثمر رساند. نیمه نخست با نتیجه ۱–۱ به پایان رسید؛ در حالیکه کیوان متقیان، دروازهبان افغانستان، یک ضربه پنالتی را نیز مهار کرده بود.
در نیمه دوم، سوریه بازی را بهطور کامل در اختیار گرفت و چهار بار دیگر دروازه افغانستان را باز کرد. محمد الحلق (دقیقه ۵۶)، محمد المصطفی (دقایق ۵۸ و ۸۲) و محمد الاسود (دقیقه ۳+۹۰) گلهای این تیم را به ثمر رساندند.
این در حالی بود که سوریه در این دیدار دو ستاره خود، عمر السوما و محمد خربین، را در اختیار نداشت. در سوی دیگر، تیم افغانستان نیز بهدلیل تغییرات اجباری در ترکیب، نسبت به دیدار رفت با تفاوتهایی وارد میدان شده بود.
با این پیروزی، سوریه با شش برد از شش بازی و کسب ۱۸ امتیاز کامل، بهعنوان صدرنشین گروه به مرحله نهایی صعود کرد. این تیم در مجموع ۲۱ گل به ثمر رساند و تنها دو گل دریافت کرد.
در دیگر دیدار این گروه، میانمار با نتیجه ۲–۱ پاکستان را شکست داد و با ۱۲ امتیاز در جایگاه دوم قرار گرفت. افغانستان با دو مساوی و چهار شکست، تنها دو امتیاز بهدست آورد و در رده سوم ایستاد.
تیم ملی افغانستان در این مرحله از رقابتها در مجموع شش بازی، چهار گل به ثمر رساند و ۱۱ گل دریافت کرد تا با تفاضل منفی هفت، به کار خود پایان دهد.
بر بنیاد اطلاعیه رسمی این تیم، با وجود آنکه اعضای آن برای اشتراک در یک تورنمنت فوتسال به شهر مزارشریف، مرکز ولایت بلخ، سفر کرده بودند، از حضور در این رقابتها منع شدند. به گفته مسئولان تیم، به آنان گفته شده بود که یا نام تیم خود را تغییر دهند و یا از اشتراک در مسابقات محروم خواهند شد.
در این اطلاعیه که با عنوان «اطلاعیه دردناک» منتشر شده، آمده است: «با قلبی مملو از درد، اندوه و بغضی در گلو، به اطلاع هواداران وفادار میرسانیم که تیم فوتسال امید شهید مزاری در شرایطی قرار گرفته است که ادامه فعالیت برای ما ناممکن شده است.»
این تیم که در سال ۲۰۱۵و در زمان حکومت پیشین تأسیس شده، در سالهای گذشته قهرمان لیگ برتر فوتسال ولایت دایکندی شده و شماری از بازیکنان مطرح کشور، از جمله امید قنبری، عباس حیدری، سید مرتضی حسینی، علیرضا احمدی، هادی جعفری، محسن رضایی و علی خدادادی را در ترکیب خود داشته است.
منابع محلی میگویند این تیم قرار بود در تورنمنتی در سالون بهرامی شهر مزارشریف شرکت کند؛ اما بهدلیل برخی رقابتها و اختلافهای محلی، از حضور آن جلوگیری شد. به گفته این منابع، از تیم خواسته شده بود که برای شرکت در مسابقات، نام خود را تغییر دهد.
همچنان گزارش شده است که اختلاف میان مسئولان سالون فوتسال بهرامی و فردی بهنام روحالله احمدی، مسئول سالون فوتسال احمدی، از عوامل اصلی ایجاد این وضعیت بوده است.
به گفته برخی منابع، شماری از افراد در کمیته فوتسال و فدراسیون فوتبال افغانستان، از جمله خلیل یعقوبی، نیز در این موضوع نقش داشتهاند و حتی به مسئولان ورزشی ولایت بلخ دستور داده شده بود که این تیم باید نام خود را تغییر دهد.
در پی این رویداد، مسئولان تیم امید شهید مزاری تصمیم گرفتند که انصراف از رقابتها را بر تغییر نام ترجیح دهند و این وضعیت را نمونهای از تبعیض، بیعدالتی و بیاحترامی در ورزش عنوان کردند.
با وجود آنکه در اطلاعیه این تیم تأکید شده است که این پایان راه نیست؛ اما در حال حاضر تمامی فعالیتهای این تیم متوقف شده است.
منابع همچنین افزودهاند که مسئولان این تیم در نظر داشتند با در اختیار گرفتن امتیاز یکی از تیمها، در لیگ برتر فوتسال افغانستان نیز حضور پرقدرت داشته باشند و سرمایهگذاری بیشتری انجام دهند؛ اما اکنون تمامی برنامههای ورزشی خود را متوقف کردهاند.
در همین حال، معاون تربیت بدنی و فدراسیون فوتبال افغانستان اعلام کرده است که این موضوع برای این نهادها رسمی نیست. به گفته او، اداره تربیت بدنی مطابق با اصول و مقررات با برنامههای رسمی ورزشی برخورد میکند، تیمها با هر نامی که ثبت شده باشند، نزد آنان محترم است و کمیته فوتسال نیز در این تصمیم نقشی نداشته است.
این مسئولان تأکید کردهاند که تورنمنت برگزارشده در شهر مزارشریف نزد این ادارهها رسمی نبوده و هیچگونه فشاری از سوی نهادهای رسمی برای تغییر نام تیم وارد نشده است.