سیلاب راه‌های برخی ولایات را مسدود کرده است

حمدالله فطرت شنبه، ۱۵ حمل نوشت زمین‌لرزه شب گذشته در ولایت‌های کابل، پنجشیر، لوگر، ننگرهار، لغمان و نورستان تلفات و خسارات برجای گذاشته است.

مرکز زمین‌شناسی ایالات متحده روز جمعه اعلام کرد که زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۵.۸ حوالی ساعت ساعت ۸:۴۲ شب به وقت کابل در منطقه هندوکش افغانستان در عمق ۱۸۶ کیلومتری زمین رخ داده است.

طالبان می‌گوید در زمین‌‌لرزه در ولسوالی بگرامی ولایت کابل، یک خانه تخریب شد و هشت نفر جان باختند.

هم‌زمان، لرزش‌‎هایی در بخش‌های وسیعی از هند و پاکستان نیز گزارش شده است.

تلویزیون ملی، رسانه تحت کنترول طالبان پیشتر اعلام کرد که در پی این زمین‌لرزه یک خانه در ولسوالی بگرامی کابل ویران شده و هشت عضو یک خانواده جان باخته‌اند.

کمیته بین‌المللی صلیب سرخ شنبه، ۱۵ حمل به مناسبت روز جهانی آگاهی‌دهی درباره ماین‌ها و کمک به عملیات پاکسازی مواد منفجره، گفت که سال گذشته دست‌کم ۲۱۷ انفجار مهمات در سراسر افغانستان را ثبت کرده است.

این سازمان خاطرنشان کرد که ماین‌ها و مواد منفجره باقی‌مانده از زمان جنگ در افغانستان، همچنان جان شهروندان را تهدید می‌کند.

طبق اطلاعات سازمان ملل، افغانستان یکی از سه کشور آلوده به مواد منفجره در جهان است.

در گزارش کمیته بین‌المللی صلیب سرخ آمده است که در این سال یک سوم رویدادهای ناشی از مواد منفجره در مناطق شرقی افغانستان رخ داده است.

۴۸ درصد این رویدادها در مناطق غربی و ۳۴ درصد در مناطق جنوبی اتفاق افتاده است. پارسال کمترین رویداد انفجار ماین و مواد منفجره در ولایت‌های شمالی رخ داده است.

کمیته بین‌المللی صلیب سرخ تلفات ناشی از انفجار مهمات در افغانستان را نگران‌کننده توصیف کرده است.

این سازمان افزود که در ازای هر کشته، تقریبا چهار نفر دیگر زخمی شده‌اند. بسیاری از زخمی‌ها با معلولیت و نیاز به مراقبت‌های طولانی مواجه‌اند.

گزارش تصریح کرده که میزان بلند تلفات، نیازمند افزایش برنامه‌های آگاهی‌دهی از خطرات ماین و مواد منفجره در افغانستان است.

سال گذشته صلیب سرخ به ۱۲۰ هزار نفر در مناطق آلوده به مهمات در افغانستان آموزش‌های ضروری ارائه کرده است.

ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان به مناسبت این روز از جامعه جهانی خواست برای ادامه عملیات پاکسازی ماین‌ها و مهمات منفجرنشده سرمایه‌گذاری کنند.

او تاکید کرد که افغانستان همچنان در میان کشورهایی است که بیشترین آسیب را از ماین‌ها و بقایای مواد منفجره جنگ در سطح جهان متحمل می‌شود.

بر اساس این گزارش، در این رویدادها ۵۸۱۱ رأس مواشی تلف شده و ۱۲۱ باب دکان و فروشگاه، همراه با ۳۳۷ کیلومتر سرک نیز آسیب دیده یا تخریب شده است.

اداره مبارزه با حوادث تأکید کرده است که این آمار ابتدایی است و احتمال افزایش تلفات و خسارات وجود دارد.

پیشتر ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان، اعلام کرد که در پی سیلاب‌های مرگبار روزهای اخیر در افغانستان، دست‌کم ۶۱ تن جان باخته و ۱۱۶ تن دیگر زخمی شده‌اند.

به گفته او، این سیلاب‌ها خسارات گسترده‌ای نیز برجا گذاشته و صدها خانه به‌گونه کامل یا جزئی تخریب شده است.

همچنین هزاران جریب زمین زراعتی از بین رفته و معیشت بسیاری از باشندگان مناطق آسیب‌دیده با تهدید جدی روبه‌رو شده است.

براساس آمار طالبان، هنوز ۴ تن در پی این رویدادها ناپدید هستند و بیش از ۲۴۰۰ خانه آسیب دیده‌اند. سیلاب راه‌های برخی ولایت‌ها را نیز مسدود کرده است.

در یک هفته گذشته، افغانستان شاهد بارندگی‌ها و برف‌باری‌های کم‌سابقه بوده است. در شماری از ولایت‌ها باران شدید باریده و در برخی مناطق، از جمله ولایت زابل، میزان برف تا ۵۰ سانتی‌متر گزارش شده است.

سیلاب‌ها همواره یکی از مرگبارترین بلایای طبیعی در افغانستان به‌شمار می‌روند و هر ساله جان صدها تن را می‌گیرند.

به باور کارشناسان، ترکیب تغییرات اقلیمی، خشکسالی‌های دوامدار و ساخت‌وسازهای غیراستاندارد، تلفات و خسارات این حوادث را در سال‌های اخیر افزایش داده است.

افغان‌ایواک می‌گوید که این تغییر در حالی اتفاق می‌افتد که پردازش پرونده‌های مهاجران افغان از قبل به تأخیر افتاده و ورود افغان‌هایی که ویزای ویژه مهاجرت دارند نیز عملا متوقف شده است.

در بیانیه‌ افغان‌ایواک آمده است که اگر این بودجه اجرایی شود، برنامه انتقال متحدان افغان تحت نام «استقبال پایدار» به‌طور کامل بسته خواهد شد و هیچ جایگزینی برای آن ارائه نشده است.

به گفته این سازمان حامی پناهجویان افغان، در بودجه پیشنهادی سال مالی ۲۰۲۷، برای کمک‌های مهاجرتی و پناهندگی نیز هیچ بودجه‌ای درخواست نشده است، اقدامی که ظرفیت اسکان پناهجویان را کاهش می‌دهد.

به گفته افغان‌ایواک، بودجه پیشنهادی به جای کمک‌های بشردوستانه، اولویت را به سیاست‌های بازدارنده می‌دهد و منابع را به سمت بازگرداندن پناهجویان و کنترول مهاجرت هدایت می‌کند.

افغان‌ایواک هشدار می‌دهد که این بودجه تنها سیاست‌ها را تغییر نمی‌دهد، بلکه ساختار سیستم مهاجرت را تغییر می‌دهد، به گونه‌ای که مسیرهای قانونی روی کاغذ باقی می‌مانند اما دسترسی عملی به آنها از بین می‌رود.

پس از تیراندازی یک پناهجوی افغان به نیروهای گارد ملی امریکا در واشنگتن دی‌سی، حکومت ترامپ سختگیری علیه پناهجویان افغان را افزایش داد؛ طوری‌که پناهجویان افغان از دریافت اقامت دایم و شهروندی تا زمان نامعلومی محروم شدند.

اداره ترامپ همچنین پیشتر ورود شهروندان ۱۲ کشور، از جمله افغانستان را به امریکا ممنوع کرده بود.

بر اساس گزارش‌ها، هم‌اکنون هزاران افغان واجد شرایط برای اسکان مجدد به‌عنوان پناهنده یا از طریق ویزای ویژه مهاجرت در انتظار انتقال به امریکا هستند.

تاکنون جزئیات دقیقی درباره خسارات یا تلفات احتمالی ارائه نشده و اداره طالبان نیز درباره این زمین‌لرزه توضیحی نداده است.

پیشتر مرکز تحقیقات علوم زمین آلمان نیز اعلام کرده بود که زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۵.۵ منطقه مرزی افغانستان و تاجیکستان را لرزاند. این مرکز افزود که این زمین‌لرزه در عمق ۱۰ کیلومتری زمین رخ داده است.

افغانستان تاکنون بارها در معرض زمین‌لرزه‌های مرگبار قرار گرفته است؛ رویترز در اوایل ماه سنبله سال گذشته در یک گزارش اختصاصی تصریح کرد که از سال ۱۹۹۰ تاکنون حدود «۳۵۵» زمین‌لرزه به‌شمول ۱۰۰ زمین‌لرزه «ویرانگر» در افغانستان را تکان داده است.

افغانستان به‌دلیل موقعیت جغرافیایی‌اش در محل تلاقی دو صفحه بزرگ تکتونیکی، صفحه هند و صفحه اوراسیا، در برابر زلزله آسیب‌پذیر است.

در این میان، شرق و شمال‌شرق افغانستان، به‌ویژه مناطقی در امتداد مرز با اوزبیکستان، تاجیکستان و پاکستان، به‌طور خاص در برابر زمین‌لرزه آسیب‌پذیرند.

• 

  بیش از ۳۰۰ زلزله در سه‌دهه؛ چرا افغانستان در برابر زمین‌لرزه آسیب‌پذیر است؟