مقامهای بهداشتی غزه روز دوشنبه اعلام کردند که در پی حمله هوایی اسرائیل در نزدیکی یک مکتب که محل اسکان فلسطینیهای آواره بود، دستکم ۱۰ نفر کشته شدند. وزارت بهداشت غزه میگوید از زمان آغاز آتشبس در اکتوبر سال گذشته دستکم ۷۰۰ فلسطینی در حملات اسرائیل کشته شدهاند.
پزشکان و باشندگان غزه درباره رویداد روز دوشنبه به رویترز گفتند که برخی از فلسطینیها با اعضای یک گروه شبهنظامی مورد حمایت اسرائیل درگیر شده بودند، زیرا این گروه تلاش داشت تا با حمله به مکتب، شماری از افراد را گروگان بگیرد.
منابع به رویترز گفتهاند که در جریان این درگیریها در شرق کمپ پناهندگان المغازی در بخش مرکزی نوار غزه، پهپادهای اسرائیلی دو راکت به این منطقه شلیک کردند که در نتیجه آن دستکم ۱۰ نفر کشته و چندین تن دیگر زخمی شدند.
با اینحال، یکی از رهبران این گروههای مورد حمایت اسرائیل در یک پیام ویدیویی مدعی شد که آنان حدود پنج عضو حماس را کشتهاند.
همچنین در اوایل روز دوشنبه، در پی حمله هوایی اسرائیل، یک فلسطینی سوار بر موتورسایکل کشته و یک کودک نیز زخمی شد. علاوه بر آن، پزشکان در غزه گفتند که نیروهای اسرائیلی با تیراندازی به یک موتر در مرکز غزه، یک فلسطینی دیگر را نیز کشتند و شمار تلفات روز دوشنبه به دستکم ۱۲ نفر رسید.
ارتش اسرائیل در مورد این سه رویداد در روز دوشنبه تاکنون اظهار نظری نکرده است.
بر مبنای آمار وزارت بهداشت غزه، از آغاز حملات اسرائیل بر غزه در ۲۰۲۳، بیش از ۷۲ هزار فلسطینی کشته شدهاند.
همزمان با طرح موضوع تلاشها برای برقراری آتشبس در جنگ میان امریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی، سخنگوی وزارت خارجه حکومت ایران گفت که تهران «آتشبس برای تمدید نیرو» را نمیپذیرد. رویترز به نقل از منبعی نوشت فرمانده ارتش پاکستان تماسهایی جداگانه با ونس، ویتکاف و عراقچی داشته است.
بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز که دوشنبه ۱۷ حمل منتشر شد، اگر مذاکرات فعلی به نتیجه برسد، به «آتشبس فوری و بازگشایی تنگه هرمز» منجر میشود و توافق نهایی ظرف ۱۵ تا ۲۰ روز حاصل خواهد شد.
در سوی دیگر، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، گفت: «آتشبس یعنی ایجاد وقفه برای تمدید نیرو و هیچ عاقلی [در ایران] این کار را انجام نمیدهد.»
او افزود: «ما همچنان به شناورهای متعلق یا مرتبط با امریکا و اسرائیل، اجازه تردد در تنگه هرمز نخواهیم داد.»
رویترز: طرح آتشبس فوری میان ایران و امریکا با محوریت پاکستان ارائه شد
یک منبع آگاه به رویترز گفت که حکومت ایران و ایالات متحده، طرحی برای پایان درگیریها دریافت کردهاند که میتواند از دوشنبه اجرایی شود و به بازگشایی تنگه هرمز بینجامد. طرحی که بر آتشبس فوری و سپس توافقی جامع استوار است.
به گفته این منبع، چارچوب پایان خصومتها از سوی پاکستان تدوین و طی شب گذشته با تهران و واشینگتن مبادله شده است.
این طرح یک ساز و کار دو مرحلهای را پیشبینی میکند: نخست اجرای فوری آتشبس و سپس نهاییسازی یک توافق گستردهتر.
این منبع افزود: «همه اجزای این طرح باید امروز مورد توافق قرار گیرد.»
او توضیح داد توافق اولیه در قالب یک تفاهمنامه تنظیم میشود که از طریق پاکستان - بهعنوان تنها کانال ارتباطی - بهصورت الکترونیکی نهایی خواهد شد.
تماسهای فشرده دیپلوماتیک و تردید تهران
وبسایت اکسیوس پیشتر گزارش داده بود که امریکا، جمهوری اسلامی و میانجیهای منطقهای، درباره آتشبسی ۴۵ روزه گفتوگو میکنند. بخشی از توافقی دو مرحلهای که میتواند به پایان دائمی جنگ منجر شود.
به گفته منبع رویترز، عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، «تمام شب» با جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در تماس بوده است.
بر اساس پیشنهاد اسلامآباد، آتشبس بلافاصله اجرا میشود و تنگه هرمز بازگشایی خواهد شد و سپس ۱۵ تا ۲۰ روز برای نهاییسازی توافقی گستردهتر در نظر گرفته میشود.
این توافق که بهطور موقت «توافق اسلامآباد» نامیده شده، شامل چارچوبی منطقهای برای مدیریت تنگه هرمز است و قرار است مذاکرات نهایی حضوری در اسلامآباد برگزار شود.
رویترز نوشت که مقامهای واشنگتن و تهران به درخواستها برای اظهارنظر پاسخ ندادند و سخنگوی وزارت خارجه پاکستان نیز از اظهار نظر خودداری کرد.
مقامهای ایرانی پیشتر به این خبرگزاری گفته بودند تهران بهدنبال آتشبس دائمی همراه با تضمینهایی برای جلوگیری از حمله مجدد آمریکا و اسرائیل است.
آنها همچنین از دریافت پیامهایی از سوی میانجیهایی مانند پاکستان، ترکیه و مصر خبر داده بودند.
به گفته منبع رویترز، انتظار میرود توافق نهایی شامل تعهد تهران به عدم پیگیری برای ساخت سلاح هستهای در ازای کاهش تحریمها و آزادسازی داراییهای مسدودشده باشد.
در عین حال، دو منبع پاکستانی گفتند حکومت ایران هنوز به این پیشنهاد متعهد نشده است.
یکی از این منابع گفت: «ایران هنوز پاسخ نداده است.»
او افزود طرحهای پیشنهادی برای آتشبس موقت تاکنون با موافقت تهران روبهرو نشده است.
این تحرکات دیپلماتیک در حالی شدت گرفته که درگیریها افزایش یافته و نگرانیها درباره اختلال در عبور و مرور از تنگه هرمز - یکی از مسیرهای حیاتی تامین نفت جهان - بیشتر و بیشتر شده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، نیز در روزهای اخیر خواستار پایان سریع درگیری شده و درباره پیامدهای عدم دستیابی به آتشبس هشدار داده است.
حماس به میانجیها اعلام کرده تا زمانی که اسرائیل به طور کامل از غزه خارج نشود، حاضر به مذاکره درباره خلع سلاح، یکی از شرطهای اصلی امریکا و اسرائیل برای پایان جنگ غزه نیست. هنوز مشخص نیست آیا این اظهارات به معنای رد رسمی طرح خلع سلاح است یا نه.
ابوعبیده، سخنگوی شاخه نظامی حماس، روز یکشنبه اعلام کرد که خلع سلاح این گروه، تلاشی برای ادامه «نسلکشی مردم فلسطین» است.
رویترز روز یکشنبه به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد که هیئت صلح ترامپ یک پیشنهاد مکتوب به حماس ارائه کرده است که توضیح میدهد این گروه چگونه میتواند سلاحهای خود را کنار بگذارد.
مسئله خلع سلاح حماس یکی از موانع اصلی مذاکرات برای اجرای طرح «هیئت صلح» است. این طرح از سوی دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، به هدف تثبیت آتشبس در غزه ارائه شده است.
ابو عبیده در یک بیانیه تلویزیونی گفت: «آنچه دشمن امروز از طریق میانجیها علیه مقاومت فلسطین پیش میبرد، بسیار خطرناک است.»
او افزود که درخواست خلع سلاح «چیزی جز تلاش آشکار برای ادامه نسلکشی علیه مردم ما نیست، چیزی که تحت هیچ شرایطی آن را نمیپذیریم.»
ابو عبیده از کشورهای میانجیگر خواست تا اسرائیل را تحت فشار قرار دهند که به تعهدات خود در مرحله نخست طرح ترامپ عمل کند. او تاکید کرد: «این دشمن است که توافق را تضعیف میکند.»
از زمان اجرای آتشبس در ماه اکتوبر سال گذشته، حماس و اسرائیل بارها یکدیگر را به نقض مفاد آن متهم کردهاند.
دو سازمان خیریه روز یکشنبه اعلام کردند در پی واژگونی یک قایق که از لیبیا به سمت اروپا در حرکت بود، ۷۱ نفر در دریا مفقود شدهاند. این سازمانها با استناد به گفتههای نجاتیافتهگان گفتهاند که از مجموع ۱۰۵ سرنشین، تنها ۳۲ تن نجات یافته و اجساد دو فرد نیز پیدا شده است.
سازمان ایتالیایی «مدیترانه سیوینگ یومنز» و سازمان آلمانی «سیواچ» گفتهاند که قربانیان به یک قایق گارد ساحلی ایتالیا منتقل و به یک جزیره ایتالیایی برده شدند.
ویدیویی که توسط سازمان «سیواچ» منتشر شده است، نشان میدهد حدود دوازده نفر به یک قایق نارنجی واژگون چسبیدهاند، در حالی که کشتی تجاری به آن نزدیک میشود.
به علت هوای نامساعد، دریای مدیترانه متلاطم است که بر اثر آن مسیر دریایی سفر از شمال آفریقا به آنجا خطراتی مرگبار به همراه دارد.
مسیر دریای مدیترانه میان شمال آفریقا و اروپا یکی از خطرناکترین مسیرهای مهاجرت غیرقانونی به شمار میرود و گزارشهای متعدد از غرق شدن قایقهای مهاجران در این مسیر منتشر شده است.
پیشتر سازمان بینالمللی مهاجرت اعلام کرد که دستکم ۶۸۳ نفر از آغاز سال جاری در مدیترانه مرکزی جان باختهاند، آماری که از سال ۲۰۱۴ بیسابقه بوده است.
این سازمان پیشتر نیز اعلام کرد که سال در گذشته میلادی حدود ۸ هزار نفر در مسیرهای خطرناک مهاجرت جان باخته یا ناپدید شدهاند. بر مبنای آمار این سازمان، حدود ۳ هزار مورد مرگ مهاجران در آسیا ثبت شده که بیش از نصف آنها افغان بودهاند.
یک دگروال نیروی هوایی امریکا که هواپیمایش در ایران سرنگون شده بود، شب شنبه در یک عملیات پرخطر که کماندوهای امریکایی را به عمق خاک ایران کشاند، نجات داده شد.
مقامهای امریکایی گفتند این افسر در عملیاتی میان مرگ و زندگی که دو روز ادامه یافت، در نهایت توسط کماندوهای تیم ششم نیروی دریایی امریکا از ایران خارج شد.
صدها نیروی ویژه، دیگر پرسنل نظامی و دهها هواپیمای جنگی در عملیات نجات این خلبان زخمی شرکت داشتند. مقامهای امریکایی این عملیات را یکی از پیچیدهترین عملیاتهای نیروهای ویژه در سالهای اخیر خواندند.
دو خدمه یک جنگنده اف-۱۵ امریکا پس از آنکه روز جمعه هواپیمایشان هدف قرار گرفت، از کابینهای خود اجکت کردند.
خلبان این جنگنده به سرعت نجات داده شد، اما افسر سامانههای تسلیحاتی آن پیدا نشد و امریکا عملیات فوری و گستردهای را برای نجات او آغاز کرد.
پیدا کردن این افسر که پشت خطوط دشمن پنهان شده بود و تنها یک تفنگچه با خود داشت، از اولویتهای دونالد ترامپ در ۴۸ ساعت گذشته بود.
این افسر پس از اجکت از جنگنده، در یک شکاف کوهستانی پنهان شد و مکان او در ابتدا نه برای امریکاییهایی که در تلاش برای نجاتش بودند و نه برای ایرانیهایی که قصد دستگیریاش را داشتند، مشخص نبود.
عملیات فریب
یک مقام ارشد امریکایی به نیویارکتایمز گفت که سیا یک عملیات فریب را برای گیج کردن نیروهای ایرانی آغاز کرد تا آنها را متقاعد کند که این خلبان قبلاً نجات داده شده و در حال خروج از ایران در یک کاروان زمینی است. این مقام افزود که این سازمان در نهایت مخفیگاه خلبان را پیدا کرد و این اطلاعات را به پنتاگون منتقل کرد تا عملیات نجات اجرا شود.
مقامهای امریکایی عملیات نجات این خلبان را یکی از پیچیدهترین عملیاتهای نیروهای ویژه امریکا در سالهای اخیر توصیف کردهاند.
نیویارکتایمز نوشت هواپیماهای تهاجمی امریکا برای دور نگه داشتن کاروانهای ایرانی از منطقهای که خلبان در آن پنهان شده بود، بمب انداختند و شلیک کردند. زمانی که کماندوهای امریکایی به محل این خلبان سرنگونشده نزدیک شدند، برای دور نگه داشتن نیروهای ایرانی شلیک کردند، اما وارد درگیری مستقیم با آنها نشدند.
این خلبان به یک بیکن (دستگاه ارسالکننده سیگنال) و دستگاه ارتباطی امن برای هماهنگی با نیروهای نجات مجهز بود، اما استفاده از بیکن را محدود کرده بود، زیرا نیروهای ایرانی نیز میتوانستند سیگنال آن را شناسایی کنند.
اما پس از پیدا شدن خلبان، نیروهای امریکایی با چالش دیگری روبهرو شدند: دو هواپیمای ترابری نظامی که قرار بود کماندوها و خدمه را به محل امن منتقل کنند، به دلیل مشکل فنی در یک منطقه دورافتاده در ایران گیر کردند.
طبق گزارش نیویارکتایمز، فرماندهان تصمیم گرفتند سه هواپیمای جدید برای خارج کردن همه نیروهای نظامی امریکا و این خلبان اعزام کنند و دو هواپیمای ازکارافتاده را منهدم کردند تا به دست ایران نیفتند.
دونالد ترامپ، رئيسجمهور امریکا گفت که نیروهای امریکایی هیچ تلفاتی در عملیات نجات ندادهاند. نیویارکتایمز به نقل از یک مقام ارشد نظامی امریکا نیز نوشت که همه کماندوها و افسر سامانههای تسلیحاتی سالم بازگشتند. هواپیماهای نجات، این خلبان زخمی را برای درمان پزشکی به کویت منتقل کردند.
ترامپ گفت که این افسر نجاتیافته، که یک دگروال نیروی هوایی است، «دچار جراحات شده، اما کاملاً خوب خواهد شد.»
رئيسجمهور امریکا در یادداشتی در شبکههای اجتماعی نوشت: «او را پیدا کردیم!» و افزود: «این جنگجوی شجاع پشت خطوط دشمن در کوههای خطرناک ایران بود و توسط دشمنان ما که ساعتبهساعت نزدیکتر میشدند، تعقیب میشد.»
سرنگونی جنگنده F-15E و سقوط یک هواپیمای جنگی دیگر امریکا به نام A-10 Warthog، اندکی بعد در همان روز جمعه، این پرسش را مطرح کرد که ایران پس از یک ماه حملات چه میزان توانایی خود را حفظ کرده است. ترامپ اما این عملیات نجات را به عنوان نشانهای از اینکه دفاعهای ایران بهشدت آسیب دیده یا حتی نابود شدهاند، ستایش کرد.
سپاه: عملیات نجات افسر امریکایی شکست خورد
سپاه پاسداران جمهوری اسلامی ایران اما روز یکشنبه اعلام کرد که عملیات نجات ارتش امریکا «به شکست کامل انجامیده است.»
سخنگوی قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا گفت: «عملیات به اصطلاح نجات ارتش امریکا که در قالب عملیات فریب و فرار فوری به بهانه نجات خلبان هواپیمای ساقط شده خود در یک فرودگاه متروکه در جنوب اصفهان طرح ریزی شده بود، با حضور به موقع نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران به شکست کامل انجامید.»
او ادعا کرد که دو فروند هواپیمای نظامی ترابری سی ۱۳۰ و دو فروند بالگرد بلک هاوک ارتش امریکا منهدم شدند.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، روز شنبه در یک سفر رسمی وارد استانبول شد و با رجب طیب اردوغان، همتای ترکیهای خود دیدار کرد. زلنسکی اعلام کرد که در این دیدار بر «گامهای جدید» در بخشهای فناوری و تخصصی و گسترش همکاریهای امنیتی میان دو کشور توافق شده است.
به گفته رئیسجمهور اوکراین، تیمهای دوطرف بهزودی جزئیات را نهایی خواهند کرد.
دفتر ریاستجمهوری ترکیه نیز اعلام کرد که اردوغان در این دیدار بار دیگر بر حمایت انقره از مذاکرات صلح میان اوکراین و روسیه تاکید کرده است.
در این دیدار همچنین درباره فرصتهای همکاری در پروژههای زیرساختی مشترک گاز و توسعه مشترک میدان گازی گفتوگو شده است.
اوکراین اخیرا توافقنامههای همکاری امنیتی با عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر نیز امضا کرده است.
ترکیه بهعنوان عضو ناتو که روابط نزدیکی با اوکراین و روسیه دارد، در اوایل جنگ میان این دو کشور، میزبان مذاکرات صلح بود.
در دیدار روز شنبه در دفتر ریاستجمهوری در دولمهباغچه در استانبول، رجب طیب اردوغان به همتای اوکراینی خود گفت که کشورش اهمیت زیادی برای امنیت در دریای سیاه قائل است.
هفته گذشته یک پهپاد به یک تانکر نفت خام که از روسیه حرکت کرده بود، برخورد کرد و باعث انفجار در دریای سیاه در نزدیکی تنگه بسفر استانبول شد. ترکیه این رویداد را محکوم کرد.