کارزار جمهوری اسلامی ایران برای جذب کمک مالی از افغانها و انتشار ویدیویی از حضور دوباره اعضای لشکر فاطمیون در خیابانهای تهران با واکنشهای گستردهای در شبکههای اجتماعی در افغانستان و ایران روبهرو شده است.
سفارت ایران در کابل روز دوشنبه با انتشار اطلاعیهای اعلام کرد که آماده دریافت کمکهای مالی مردمی از افغانستان است. در این اطلاعیه که در ۱۷ حمل منتشر شد، آمده است این اقدام در پاسخ به درخواست شماری از افغانها برای حمایت مالی در جریان جنگ انجام میشود.
سفارت ایران چند روش برای ارسال کمک معرفی کرده است؛ از جمله سپردن پول نقد به سفارت، واریز به حساب بانکی این نمایندگی، ارسال کمک از طریق بارکدهای رمزارزی جمعیت هلال احمر ایران و واریز مستقیم به حسابهای این نهاد.
اما این فراخوان با واکنشهای انتقادی گستردهای روبهرو شده است. شماری از کاربران با اشاره به بحران اقتصادی در افغانستان گفتهاند مردمی که خود با فقر و بیکاری گسترده روبهرو هستند توان کمک مالی به کشور دیگری را ندارند.
برخی دیگر نیز به تجربه مهاجران افغان در ایران اشاره کردهاند. سحر احسان، یک کاربر افغان، در واکنش نوشت: «بعد شما علیه همین مردم نفرتپراکنی کنید، جاسوس بخوانید و اخراجشان کنید.»
سمیرا حمیدی، پژوهشگر سازمان عفو بینالملل، نیز نوشت: «کاش کسانی که میخواهند به ایران کمک کنند، همین کمک را به مهاجرانی میکردند که با هزار مشکل و خشونت از ایران اخراج شدهاند.»
برای همین یک کاربر به نام زئوس نوشت که «افغانها اگر احمق باشند که به جمهوری اسلامی ایران کمک کنند.»
نجیب پیکان، روزنامهنگار پرسیده است: «جمهوری اسلامی چه کمکی به شیعیان افغانستان کرد زمانی که طالبان مذهبشان را تعطیل کرد؟»
صحرا کریمی، کارگردان سینما، در واکنشی نوشت: «ما مردم افغانستان همیشه حتی همان نیم نان سفره خالی خود را با همسایه شریک کردهایم. امیدوارم همسایه بعد از ختم جنگ، بیشتر تقصیر را دوباره گردن افغانستانیها نیندازد و هشتگ اخراج میلیونی افغانستانیها را به راه نیندازد.»
در میان واکنشها، برخی کاربران ایرانی نیز این فراخوان را مورد انتقاد قرار دادهاند. لیلا ستوده، یکی از کاربران شبکههای اجتماعی، نوشت: «خجالت نمیکشید؟ از افغانها گدایی میکنید.»
با این حال، همه واکنشها انتقادی نبوده است. برخی کاربران نیز از همدردی انسانی با مردم ایران سخن گفتهاند. ابراهیم وفادار، یکی از کاربران فیسبوک، نوشته است که حاضر است پس از پایان جنگ برای بازسازی ایران «سه ماه رایگان کار» کند.
شماری از کاربران ایرانی معتقدند که جمهوری اسلامی سرمایه ملی ایرانیان را برای حمایت از گروههای شبهنظامی مثل طالبان، حزبالله، حشدالشعبی، حوثیها و حماس مصرف کرد و اکنون نیز برای تمویل جنگهای منطقهای خود کارزار جمعآوری کمک مالی و جلبوجذب نیرو راه انداخته است.
این فراخوان در حالی منتشر شده است که افغانستان خود با یکی از عمیقترین بحرانهای اقتصادی و انسانی در سالهای اخیر روبهرو است و میلیونها نفر در این کشور به کمکهای بشردوستانه نیاز دارند.
در کنار این موضوع، انتشار ویدیویی از حضور موترهایی با پرچم لشکر فاطمیون در خیابانهای تهران نیز بحثهای تازهای را در شبکههای اجتماعی برانگیخته است.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، روز شنبه ویدیویی منتشر کرد که در آن موترهایی با پرچم فاطمیون در خیابانهای تهران دیده میشوند. این رسانه نوشت که اعضای این گروه با برگزاری تجمعی «همبستگی خود با آرمانهای انقلاب اسلامی» را نشان دادهاند.
لشکر فاطمیون یک واحد شبهنظامی متشکل از مهاجران شیعه افغان است که جمهوری اسلامی ایران از آن در جنگ سوریه استفاده کرده است. برخی از اعضای این گروه گفتهاند با وعده دریافت اقامت در ایران جذب این نیرو شدهاند.
دولت پیشین افغانستان در سال ۱۳۹۶ نسبت به جذب جوانان افغان در این گروه ابراز نگرانی کرده و خواستار پایان فعالیت آن شده بود. در جریان جنگ سوریه شمار زیادی از اعضای فاطمیون کشته شدند، اما آمار رسمی از تلفات این نیرو منتشر نشده است.
به گفته مقامها، این فرد حبیبالله نام دارد، ۲۰ ساله و باشنده پکتیکا است. به گفته مقامات پاکستانی برادر این فرد فرمانده تیتیپی بوده است.
حمزه شفقت، مقام ارشد پولیس ایالت بلوچستان، اعلام کرد حبیبالله مشهور به «لالو» از نزدیکی کویته بازداشت شده است. به گفته او، این فرد پیشتر نیز بازداشت شده بود، اما پس از یک ماه به دلیل اشتباه در شناسایی بهعنوان غیرنظامی آزاد شد. به گفته او با این حال، او پس از آزادی دوباره به فعالیتهای تروریستی بازگشت و در قتل دو نیروی مرزی پاکستان دست داشت.
در ویدیویی که در صفحه وزیر داخله بلوچستان در شبکه اکس منتشر شده، مظنون در بازجویی اعتراف میکند که تحت رهبری فردی به نام «مسلم» فعالیت میکرده و نیروهای پاکستانی را در امتداد مرز افغانستان و پاکستان هدف قرار میداده است.
وزیر داخله بلوچستان افزود که پروندهای علیه این فرد ثبت شده و قرار است به دادگاه معرفی شود.
در همین حال، وزیر داخله بلوچستان مدعی شد که شماری از شهروندان افغانستان در چندین «حمله تروریستی» در این ایالت نقش داشتهاند.
او تأکید کرد که اقدامات دولت پاکستان علیه تروریسم است، نه علیه شهروندان افغانستان، و هشدار داد هرگونه تلاش برای بیثباتسازی پاکستان از خاک افغانستان با پاسخ قاطع روبهرو خواهد شد.
