سازمان حامی خبرنگاران می‌گوید طالبان رسانه‌ها را مجبور می‌کند دروغ بگویند و تبلیغات کنند

باز شدن جاده مناره‌ها به روی رفت‌وآمد موترها، واکنش‌های بسیاری را به‌ویژه در شبکه‌های اجتماعی در پی داشت. حالا یوسف سعیدی، سخنگوی والی طالبان در هرات، گفته است که نوراحمد اسلام‌جار روز پنجشنبه دستور داده تا این جاده دوباره به روی موترها بسته شود.

او در حساب کاربری خود در اکس نوشته است که تلاش‌های طالبان برای بازسازی و احیای این مکان تاریخی، مذهبی و نماد فرهنگی هرات ادامه دارد.

این مسیر پیش‌تر به درخواست یونسکو و نهادهای حامی میراث‌های فرهنگی برای جلوگیری از آسیب رسیدن به این مناره‌ها مسدود شده بود. حکومت پیشین پس از بستن این جاده، مسیر بدیلی را ایجاد کرد.

• 

  طالبان جاده نزدیک منارهای هرات را به روی ترافیک بازگشایی کرد

مناره‌های هرات از آثار تاریخی دوره تیموریان در قرن نهم هجری به‌شمار می‌روند و بخشی از مجموعه مصلای هرات هستند که گفته می‌شود به دستور گوهرشاد بیگم ساخته شده است. از میان ده مناره اولیه، اکنون تنها پنج مناره باقی مانده است.

کارشناسان پیش‌تر هشدار داده‌ بودند که این مناره‌ها به دلیل جنگ‌های داخلی، زلزله و فرسایش طبیعی در معرض فروریزی قرار دارد و بخش زیادی از کاشی‌های آن‌ها نیز از بین رفته است.

بزرگان محلی گزارش دادند که در منطقه بری‌کوت مربوط به ولسوالی ناری ولایت کنر و در ولسوالی‌ کامدیش ولایت نورستان، طالبان پاسگاه‌های مرزی خود را ترک کرده‌اند و در مسجدهای روستاهای اطراف پناه گرفته‌اند.

یکی از بزرگان گفت: «وقتی جنگ شد، نیروهای پاکستانی به مناطق بری‌کوت حمله کردند. هم مردم محلی و هم طالبان از این منطقه خارج شدند و پاسگاه‌ها خالی هستند.»

بر اساس اظهارات منابع محلی، پاسگاه‌های پاکستان و طالبان در فاصله نزدیک از یکدیگر قرار دارند. مشخص نیست که علت ترک پاسگاه‌ها از سوی طالبان چیست و آیا آتش‌باری سنگین پاکستان در تخلیه این سنگرها نقش داشته است یا نه.

سازمان‌های امداد‌رسان خارجی و آژانس باختر روز گذشته گزارش دادند که به دلیل جنگ‌های جاری میان طالبان و پاکستان، هزاران خانواده از ولسوالی ناری کنر به مرکز ولایت کنر و ننگرهار آواره شده‌اند. بزرگان قومی گفتند که راه‌های منتهی به ولسوالی‌های کامدیش و برگمتال از مسیر ناری کنر مسدود شده است تا خروج نیروهای طالبان از پاسگاه‌ها پنهان بماند.

برخی بزرگان معتقدند که طالبان توان تامین لجستیکی نیروهای خود را ندارند و عقب‌نشینی آن‌ها به دلیل ترس از حملات پاکستان بوده است. برخی نیز انتقاد کرده‌اند که طالبان اطلاعات نادرست به رسانه‌ها و مردم ارائه می‌کنند. از جمله این‌که مسئولان این گروه با چرخبال به مراکز ولسوالی‌ها سفر می‌کنند تا وانمود کنند که هنوز در نقاط مرزی حضور دارند و راه‌های زمینی باز است.

یکی از بزرگان گفت: «طالبان اکنون حکومت و نیروی نظامی دارند، اما نمی‌توانند راه‌ها را باز نگه دارند و امنیت آن را تامین کنند.»

پیش از این، فریدون صمیم، سخنگوی والی طالبان در نورستان، تایید کرد که نیروهای پاکستانی به موترهایی که قصد ورود به ولسوالی‌های کامدیش و برگمتال دارند حمله می‌کنند و به همین دلیل راه‌های زمینی بسته شده است.

برخی بزرگان و باشندگان محلی هشدار داده‌اند که اگر این وضعیت ادامه یابد، مجبور خواهند شد از نیروهای پاکستانی برای تردد و تامین نیازهای اولیه کمک بگیرند.

پیش‌تر، باشندگان نورستان در دیدار با خالد حنفی، وزیر امر به معروف طالبان، خواستار توجه فوری به بازگشایی راه‌ها در برگمتال و کامدیش شده بودند.

آقای نوری پاکستان را به اجرای برنامه‌های «بیگانه» متهم کرد و گفت که کاری با پاکستان خواهند کرد که قبلا با روسیه و امریکا کرده بودند. او تاکید کرد: «در میدان به روسیه درس دادیم، به امریکا درس دادیم، پاکستان نیز منتظر چنین درسی باشد.»

او تاکید کرد که «خواب‌هایی که پاکستان می‌بیند، خواب‌های بیگانگان است و هرگز به ساحل پیروزی نخواهد رسید.» او گفت که «آنان دیوانه پول هستند و پول هم از بیگانه است.»

مقام‌های طالبان پاکستان را متهم کرده‌اند که در پی تحقق برنامه‌های امریکا برای برهم‌زدن امنیت و ثبات منطقه است. در مقابل، پاکستان تاکید دارد که طالبان از شبه‌نظامیان مخالف این کشور حمایت می‌کند، از این رو، حملات خود را به داخل افغانستان و علیه این شبه نظامیان موجه می‌داند.

وزیر امور سرحدات طالبان با اشاره به «خط دیورند» گفت که «سیم خاردار تحمیلی پاکستان بر خاک افغانستان را سیم خاردار بر سینه خود» می‌دانند و «این آهن پاره را هرگز بر سینه خود تحمل نخواهند کرد.»

او گفت که پاکستان با «جنگ‌طلبی» سعی دارد که پای ناتو را به «مسئله دیورند» بکشد، اما آنان تحت تاثیر هیچ طرفی قرار نخواهند گرفت.

پاکستان در دو دهه گذشته مرزهای شمالی خود با افغانستان را سیم خاردار کشید اما سیم‌ خاردار هم نتوانست از تردد شورشیان به دو سوی مرز جلوگیری کند. طالبان مانند حکومت‌های سابق افغانستان مرز افغانستان و پاکستان را به رسمیت نمی‌شناسد.

نوری همچنین مدعی شد که اداره طالبان متعلق به یک گروه خاص نیست، بلکه به تمام افغان‌ها تعلق دارد و همه شهروندان را به‌گونه‌ای یکسان می‌بیند.

کشورهای جهان، از جمله روسیه متحد طالبان، از این گروه خواسته است تا حکومت فراگیر تشکیل بدهد. روسیه گفته است که حکومت طالبان متشکل از یک گروه سیاسی و قومی است.

نورالله نوری از چهره‌های برجسته و سرسخت مخالف پاکستان در میان طالبان شناخته می‌شود. او پس از سرنگونی حکومت دور نخست طالبان در سال ۲۰۰۱ دستگیر و به گوانتانامو منتقل شد و ۱۲ سال در آنجا زندانی بود.

چهره‌هایی چون نورالله نوری و خیرالله خیرخواه پاکستان را متهم می‌کنند که به آنان خیانت کرده و آن‌ها را به امریکا تحویل داده بود.

پیش‌تر، وزیر سرحدات طالبان در پی افزایش تنش‌ها میان طالبان و پاکستان هشدار داده بود که در صورت ادامه تهدیدهای اسلام‌آباد، نیروهای طالبان تا عمق خاک پاکستان، حتی تا منطقه پنجاب که مرکز قدرت سیاسی و نظامی این کشور است، پیش خواهند رفت.

این اظهارات تند در شرایطی مطرح می‌شود که تنش‌های مرزی و سیاسی میان طالبان و پاکستان در ماه‌های اخیر افزایش یافته است. اخیراً نیز پس از درگیری‌های خونین، دو طرف تحت فشار چین در اورومچی دیدار و گفت‌وگو کردند، اما از نتایج این گفت‌وگوها اطلاعاتی منتشر نشده است.

منابع آگاه می‌گویند این مذاکرات به نتیجه‌ای نرسیده است.

حنیف اتمر، وزیر خارجه پیشین افغانستان گفته است که این اقدام «عملی زشت و غیرقابل توجیه» است.

فوزیه کوفی، فعال حقوق زنان گفته است که طالبان با هر رنگ و زیبایی مردم افغانستان مشکل دارد.

دانشجویی که مورد لت‌وکوب قرار گرفته، گفته است که ندا محمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی طالبان به خاطر پوشیدن کلاه اوزبیکی او را در صحن دانشگاه بازجویی کرده و با یک سیلی مورد ضرب و شتم قرار داده است.

هبت‌الله یعقوب‌اوغلو گفت که دانشجوی رشته زبان و ادبیات اوزبیکی است. او با ارسال ویدیویی به افغانستان اینترنشنال، گفت که طالبان اخیرا از دانشجویان تعهد گرفته است که کلاه بپوشند. به گفته او، شماری از دانشجویان تصمیم گرفتند کلاه محلی اوزبیکی بر سر بگذارند.

یعقوب‌اوغلو می‌گوید که ندا محمد ندیم از او پرسید که چرا این کلاه را به سر گذاشته و آیا این کلاه را به دستور کسی دیگر استفاده کرده است یا خیر. این دانشجو افزود: «من در پاسخ به وزیر تحصیلات عالی گفتم این کلاه را از کودکی می‌پوشیدم و این کلاهی است که ما در مناسبت‌های مختلف از آن استفاده می‌کنیم.»

دانشجوی اوزبیک گفته است که به دستور وزیر طالبان ماسک خود را برداشته و ندیم یک سیلی به صورتش زده است.

• 

  یک دانشجو می‌گوید وزیر تحصیلات طالبان او را به خاطر پوشیدن کلاه اوزبیکی سیلی زده است

واکنش‌ها

وزیر پیشین خارجه افغانستان روز پنج‌شنبه در حساب کاربری خود در اکس نوشت که از تحقیر این دانشجوی جوان به شدت متاثر و ناراحت شده است.

او گفته است که بنیان افغانستان مبتنی بر احترام به خود و دیگران گذاشته شده و مردم افغانستان به فرهنگ خود ارادت دارند و آن را تکریم می‌کنند.

او گفته است که نهادهای آموزشی نباید جایی برای تعصب و رفتارهای تحقیرآمیز باشد.

فوزیه کوفی، فعال حقوق زنان و نماینده پیشین پارلمان افغانستان نیز در حساب کاربری خود اکس نوشته است که «تاقین سرخ ، تمثیل فرهنگ مردمان روستایی ماست، طالبان با هر رنگ و زیبایی ما مشکل دارند.»

راحله دوستم، سناتور پیشین و دختر عبدالرشید دوستم نیز گفته است که برخورد وزیر تحصیلات عالی طالبان «زشت، تبعیض‌آمیز و توهین‌آمیز» است.

انور سادات، وزیر کار و امور اجتماعی حکومت پیشین نیز در واکنش به این رویداد وزیر تحصیلات عالی طالبان را «تروریست» خواند و به برخورد قومی او اشاره کرد.

آقای سادات گفت: «ندا محمد ندیم در گذشته مسئول کشتار مردم بی‌گناه و بمب‌گذاری در شاهراه‌ها، تخریب پل و پلچک‌ها و پایه‌های برق در شمال افغانستان بود.»

وزارت دفاع طالبان روز پنجشنبه در بیانیه‌ای اعلام کرد که در این دیدار، دو طرف درباره تحولات منطقه و روند گفت‌وگوهای اخیر میان طالبان و پاکستان که به میزبانی چین برگزار شده بود، تبادل نظر کردند.

بر بنیاد این بیانیه، سفیر چین دیدگاه کشورش درباره نشست‌های ارومچی و آمادگی بیجینگ برای ادامه این روند را مطرح کرده و از «موضع سازنده» طالبان قدردانی کرده است.

وزیر دفاع طالبان نیز گفته است: «پس از تامین امنیت افغانستان، ثبات منطقه برای این گروه اهمیت ویژه دارد.»

او حل اختلافات با پاکستان از طریق گفت‌وگو را بهترین راه دانست و افزود که مواضع طالبان بر پایه «صبر، احترام متقابل و تفاهم» استوار است، اما در عین حال دفاع از کشور در برابر هرگونه تهدید را «حق مشروع» خود می‌داند.

این دیدار در حالی انجام شده که نمایندگان طالبان و پاکستان از ۱۲ تا ۱۸ حمل در نشستی به میزبانی چین در شهر ارومچی در سطح مقام‌های متوسط گفت‌وگو کردند. منابع آگاه به افغانستان اینترنشنال گفتند که این مذاکرات که در سطح هیئت‌های فنی برگزار شده بود، بدون دستیابی به نتیجه‌ای مشخص پایان یافته است.

تنش‌ها میان طالبان و پاکستان در ماه‌های اخیر افزایش یافته و دو طرف یکدیگر را به حمایت از گروه‌های مخالف و بی‌ثبات‌سازی متهم می‌کنند. چین تلاش دارد با میانجی‌گری از تشدید این تنش‌ها جلوگیری کند.