در گزارش سالانه سازمان ملل آمده است که از سپتامبر سال گذشته میلادی، طالبان محدودیت‌هایی را بر دسترسی کارکنان زن افغان به اماکن سازمان ملل اعمال کرده است. به‌گفته این گزارش، این محدودیت‌ها در برخی مناطق مرزی، ارائه کمک‌های بشردوستانه با حضور کارکنان زن را نیز مختل کرده است.
سازمان ملل متحد در افغانستان گزارش سالانه خود درباره وضعیت این کشور در سال ۲۰۲۵ را منتشر کرد.
این گزارش می‌افزاید که کاهش حضور و مشارکت کارکنان زن، دامنه برنامه‌های پاسخ‌گو به جنسیت را محدود کرده و دسترسی زنان و دختران به‌ویژه زنان سرپرست خانواده و بازگشت‌کنندگان، به خدمات اساسی را کاهش داده است.
در این گزارش تداوم ممنوعیت آموزش دختران از مهمترین موانع ساختاری در مسیر توسعه عادلانه سرمایه انسانی عنوان شده است. سازمان ملل می‌گوید این ممنوعیت نابرابری جنسیتی را تشدید کرده و خطر ازدواج زودهنگام را افزایش می‌دهد.
سازمان ملل تاکید کرده است که در سال جاری میلادی برای حفاظت از حقوق زنان و دختران و اطمینان از دسترسی آنان به خدمات ضروری در افغانستان تلاش خواهد کرد.
در این گزارش تاکید شده است که تعامل استراتژیک با طالبان برای دسترسی بشردوستانه همچنان ضروری خواهد بود.
طبق این گزارش، جابجایی‌های جمعیتی در افغانستان همچنان به‌عنوان یک شوک سیستمی مهم باقی مانده است و در سال ۲۰۲۵ حدود ۱.۸۸ میلیون نفر از ایران و ۸۹۹ هزار نفر از پاکستان به کشور بازگشته‌اند.
در گزارش سازمان ملل آمده است که با تشدید بازگشت مهاجران قیمت اجاره خانه و زمین افزایش پیدا کرده است. طبق گزارش در برخی مناطق به دلیل محدودیت کارکنان زن، روند ارائه کمک‌های بشردوستانه نیز مختل شده است.
سازمان ملل افزوده است که زلزله شرق افغانستان بار سنگین انسانی و بازسازی در سطح محلی ایجاد کرده است.
بر اساس این گزارش، مجموع خسارات و زیان‌های ناشی از این زلزله ۸۶.۸ میلیون دالر و نیازهای بازسازی آن حدود ۱۲۸.۸ میلیون دالر برآورد شده است.
در این گزارش آمده است که در سال گذشته میلادی حدود ۲۲.۹ میلیون نفر در افغانستان به کمک‌های بشردوستانه نیاز داشتند اما بودجه دریافت‌شده تنها به حدود ۹۱۳ میلیون دالر رسید.
تنش‌های مرزی و پیامدهای آن
سازمان ملل می‌گوید بی‌ثباتی مرزی با پاکستان در اواخر سال ۲۰۲۵ به‌طور قابل توجهی زنجیره‌های تجارت و تامین بشردوستانه افغانستان را مختل کرده است.
طبق این گزارش، پس از بسته شدن گذرگاه‌های اصلی از دهم اکتبر ۲۰۲۵، جریان تجارت دوجانبه به‌شدت کاهش یافت. صادرات افغانستان به پاکستان از میانگین حدود ۷۰ میلیون دالر در ماه به حدود ۵ میلیون دالر سقوط کرد.
براساس گزارش سازمان ملل، این اختلال بر واردات حیاتی مانند غذا، سوخت و دارو اثر گذاشته و همزمان صادرات مهم افغانستان از جمله زغال‌سنگ و میوه تازه را نیز محدود کرده است.
سازمان ملل همچنین گفته است که بسته ماندن طولانی‌مدت گذرگاه‌ها در سال گذشته خسارات قابل توجهی برای تاجران، حمل‌کنندگان و جوامع مرزی به همراه داشته و در برخی مناطق مرزی، اقتصادهای محلی عملا فلج شده‌اند.
بر اساس این گزارش کاهش سطح برخی کمک‌ها، بازگشت گسترده مهاجران و رویدادهای اقلیمی در سال گذشته، فشارهای سنگینی بر خانواده‌ها، بازارها و خدمات اساسی وارد کرده است.
این گزارش روز چهارشنبه، ۲۶ حمل تحت عنوان «حمایت ملل متحد در پاسخ به نیازمندی‌های بنیادین بشری مردم افغانستان» منتشر شده است.
در این گزارش که از سوی نهادهای مختلف سازمان ملل در افغانستان تهیه شده آمده است که با وجود کاهش کمک‌های جهانی در سال ۲۰۲۵، ارائه خدمات اساسی و تقویت مسیرهای بهبود برای مردم افغانستان ادامه داشته‌است.
در گزارش آمده است که در سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۷، بودجه برنامه‌های مرتبط با نیازهای اساسی انسانی در افغانستان برای سومین سال پیاپی افزایش یافته و در سال ۲۰۲۵ به ۱.۷ میلیارد دالر رسیده است.
اندریکا راتواته، هماهنگ‌کننده کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل در افغانستان گفت که در سال گذشته میلادی میلیون‌ها افغان به خدمات اساسی و فرصت‌های اقتصادی دسترسی پیدا کرده‌اند.
در گزارش آمده است که بیش از ۳۴ میلیون نفر شامل ۴۳ درصد مردان و ۵۷ درصد زنان از خدمات درمانی بهره‌مند شدند و بیش از ۴.۶ میلیون کودک با حمایت سازمان ملل به آموزش دسترسی پیدا کرده‌اند.
به گفته سازمان ملل ۵۸ درصد این دانش‌آموزان پسر و ۴۲ درصد آن‌ها دختر بوده‌اند. به گفته سازمان ملل در این مدت همچنین حدود ۴۵ هزار شغل بلندمدت ایجاد شده است.
