وال‌استریت ژورنال در گزارشی به نقل از منابع اروپایی نوشت که اروپا پس از تهدید امریکا مبنی بر خروج این کشور از ناتو، تدوین برنامه‌ای اضطراری برای تقویت ساختار دفاعی خود را سرعت بخشیده است.
در چارچوب این طرح، اروپایی‌سازی ناتو و پرکردن خلاء امریکا در این ائتلاف نظامی که عمیقاً به ایالات متحده وابسته است، در دستور کار قرار گرفته است.
این برنامه با حمایت آلمان، فرانسه، بریتانیا، پولند و کانادا طراحی شده و به‌دنبال افزایش نقش اروپایی‌ها در فرماندهی، دفاع هوایی و بازدارندگی هسته‌ای ناتو است.
به‌نوشته این روزنامه، هدف اصلی طرح موسوم به «ناتو اروپایی» حفظ بازدارندگی در برابر روسیه و تضمین امنیت این قاره حتی در صورت کاهش نقش یا خروج کامل امریکا از ساختار نظامی ناتو است.
مارک روته، دبیرکل ناتو نیز تاکید کرده است که « این ائتلاف باید بیش از گذشته به رهبری اروپا متکی شود.»
طرح پر کردن جای خالی امریکا در ناتو نخستین بار سال گذشته میلادی تدوین شد که به گفته وال استریت ژورنال، نشان‌دهنده عمق نگرانی اروپا از قابل اعتماد بودن ایالات متحده است. این روند پس از آن شدت گرفت که دونالد ترامپ تهدید کرد گرینلند را از دنمارک، که عضو ناتو است، می‌گیرد.
پیش از این فرانسه بر طرح ارتش اروپایی تاکید داشت، اما آلمان با آن موافق نبود. چون، تصور می‌کرد که این اقدام امریکا را به خروج از ناتو ترغیب می‌کند. به گفته این روزنامه، برلین همواره ترجیح داده است که امریکا را به عنوان ضامن اصلی امنیت اروپا حفظ کند.
اکنون افراد آگاه از دیدگاه‌های فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان به این روزنامه می‌گویند که ذهنیت مرتس تغییر کرده و او بیش از این به امریکا به عنوان شریک قابل اتکا اعتماد ندارد.
کشورهای اروپایی تلاش می‌کنند نقش بیشتری در فرماندهی، دفاع هوایی و شبکه‌های لجستیکی ناتو داشته باشند. همچنین، مذاکراتی درباره گسترش چتر بازدارندگی هسته‌ای فرانسه به دیگر کشورهای اروپایی، به‌ویژه آلمان، آغاز شده است. پروژه مشترک آلمان و بریتانیا برای ساخت موشک‌های کروز و هایپرسونیک نیز بخشی از این طرح جدید است.
وال استریت ژورنال نوشت که اروپایی‌ها برای هر دو سناریوی خروج امریکا از ناتو یا کاهش نقش این کشور در این ائتلاف نظامی آماده می‌شوند. البته، آن‌ها هنوز ترجیح می‌دهند که امریکا در این ائتلاف حضور داشته باشد.
ترامپ و وزیر خارجه‌اش در پی عدم حمایت اروپا از حمله امریکا به ایران، مواضع تندی علیه ناتو گرفتند. ترامپ متحدان اروپایی‌اش در ناتو را «بزدل» خواند و این مهم‌ترین ائتلاف نظامی غربی بعد از جنگ جهانی دوم را «ببر کاغذی» توصیف کرد. مارکو روبیو، وزیر خارجه امریکا این پیام رئیس خود را بازتاب داد که واشنگتن بعد از پایان جنگ با ایران، در تعهدات خود به ناتو بازبینی خواهد کرد.
الکساندر استاب، رئیس جمهور فنلند پذیرفته است که اروپایی‌ها برای دفاع از خود در چارچوب ناتو آماده می‌شوند. او گفت که در مرحله کنونی، «مهم‌ترین موضوع این است که این انتقال به‌صورت مدیریت‌شده انجام شود، نه ناگهانی.»
چالش‌های فنی و لجستیکی همچنان پابرجاست، زیرا ساختار فعلی ناتو به‌شدت به رهبری و امکانات استخباراتی و نظامی امریکا وابسته است. مقامات اروپایی بر ضرورت احیای خدمت سربازی اجباری و افزایش ظرفیت تولید تجهیزات و تسلیحات استراتژیک تاکید دارند.
جیمز فوگو، دریاسالار بازنشسته امریکا که سمت‌های ارشد در ناتو و نهادهای وابسته به آن داشته است، به وال استریت ژورنال گفت که اروپایی‌سازی ناتو «باید پیش از این‌ها اتفاق می‌افتاد».
او گفت که کشورهای اروپایی، افسران و رهبران متخصص فراوانی دارند. فوگو افزود: «فکر می‌کنم آن‌ها این توانایی را دارند. آن‌ها بخشی از تجهیزات را در اختیار دارند» اما نیاز است که روی توانمندی‌های خود سریع‌تر سرمایه‌گذاری کرده و آن را توسعه دهند.
در حال حاضر، شمار زیادی از پست‌های کلیدی فرماندهی ناتو در اختیار اروپایی‌ها است و بسیاری از مانورهای بزرگ که اخیراً برگزار شده یا برای ماه‌های آینده برنامه‌ریزی شده‌اند، توسط نیروهای اروپایی رهبری خواهند شد.
با این حال، مقام‌های اروپایی می‌گویند که آن‌ها نمی‌توانند به سرعت جایگزینی برای سیستم‌های ماهواره‌ای، تجسسی و هشدار موشکی امریکا که ستون فقرات ناتو است، پیدا کنند.
با این وجود، اروپایی‌ها در صورت تهدید حیاتی که عمدتاً از سوی روسیه است، روی چتر هسته‌ای فرانسه حساب می‌کنند.
کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، روز سه‌شنبه، ۷ دلو برای نخستین سفر رسمی راهی چین می‌شود. این نخستین سفر یک رهبر بریتانیا از سال ۲۰۱۸ به چین به شمار می‌رود.
آقای استارمر قرار است در جریان این سفر با شی جی پینگ، رئیس‌جمهور چین و لی چیانگ، نخست‌وزیر این کشور دیدار کند.
محور اصلی گفت‌وگوها توسعه همکاری‌های اقتصادی، جذب سرمایه‌گذاری و گسترش دسترسی شرکت‌های بریتانیایی به بازار چین اعلام شده است.
انتظار می‌رود پیتر کایل، وزیر تجارت بریتانیا و ده‌ها مدیر ارشد شرکت‌های بزرگ نیز او را همراهی کنند.
بریتانیا در پی جذب فناوری و سرمایه‌گذاری چین و همچنین دسترسی بیشتر به دومین اقتصاد بزرگ جهان برای خدمات مالی، صنعت موتر سازی و صادرات ویسکی اسکاتلندی است.
دولت بریتانیا این سفر را مبتنی بر «عمل‌گرایی واقع‌بینانه» توصیف کرده و تأکید دارد که در کنار حفظ گفت‌وگوی دیپلوماتیک با چین، همچنان نسبت به مسائل امنیتی و مداخلات خارجی حساس خواهد بود.
سفر استارمر در حالی انجام می‌شود که روابط لندن و واشنگتن در پی سیاست‌های تجاری و مواضع جنجالی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، با تنش‌هایی همراه شده و برخی متحدان سنتی امریکا در حال بازنگری در رویکرد خود نسبت به چین هستند.
سفر استارمر به چین در حالی انجام می‌شود که نشانه‌هایی از ترک برداشتن تلاش او برای حفظ رابطه‌ای گرم با دونالد ترامپ دیده می‌شود. این تلاش پیش‌تر با توافقی تجاری همراه شد و تعرفه‌های امریکا بر صنایع کلیدی موترسازی و هوافضای بریتانیا را کاهش داد.
بریتانیا امیدوار است این سفر به تقویت اقتصاد این کشور کمک کند، اما در عین حال با خطر خشم منتقدان سرسخت چین در داخل کشور و همچنین دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا روبه‌روست.
اقتصاد بریتانیا به عنوان ششمین اقتصاد بزرگ جهان و همچنین محبوبیت آقای استارمر، هر دو به تقویت نیاز دارند.
دولت او در تحقق وعده‌های رشد اقتصادی و کاهش بحران هزینه‌های زندگی برای میلیون‌ها خانوار با مشکل مواجه بوده است.
حزب کارگر در نظرسنجی‌ها از حزب راست افراطی «ریفورم یوکی» عقب افتاده و برخی نمایندگان نگران حزب به‌طور علنی درباره جایگزینی استارمر با چهره‌ای کاریزماتیک‌تر، مانند اندی برنام، شهردار منچستر را مطرح کرده‌اند.
تحلیلگران این سفر را نشانه تلاش بریتانیا برای ایجاد توازن میان روابط با امریکا و چین و دستیابی به فضای مانور مستقل‌تر در سیاست خارجی ارزیابی می‌کنند.
ناظران بر این باورند که این سفر در کنار سفر نخست‌وزیر کانادا و صدراعظم آلمان، نشان می‌دهد اروپا و متحدان امریکا دارند رویکرد همکاری کنترول‌شده با چین را در پیش بگیرند.
