نهاد زنان سازمان ملل در گزارشی تازه اعلام کرد که کمتر از یک‌پنجم زنان افغان بازگشته از ایران و پاکستان قادر به کسب درآمد هستند. این وضعیت باعث افزایش فقر و ناامنی غذایی در میان خانواده‌های بازگشته به افغانستان شده است.
بر اساس این گزارش که با همکاری پژوهشگران موسسه ساموئل هال و با گردآوری معلومات از ۷۰۰ زن بازگشته در هرات، ننگرهار و کابل تهیه شده، زنان افغان با وجود داشتن تجربه کاری و مهارت‌های فنی، پس از بازگشت با فروپاشی تقریباً کامل فرصت‌های شغلی مواجه شده‌اند.
این مطالعه نشان می‌دهد بیش از ۴۰ درصد از زنان بازگشته مهارت‌هایی دارند که قادر به استفاده از آن‌ها نیستند؛ از جمله مهارت‌های فنی، حرفه‌ای و دیجیتال.
افزون بر این، بیش از سه‌چهارم زنانی که در ایران مشغول به کار بوده‌اند و نزدیک به دو سوم زنان شاغل در پاکستان، پس از بازگشت به افغانستان بیکار شده‌اند.
این گزارش تاکید می‌کند که موانع اصلی پیش روی زنان بازگشته، محدودیت‌های اعمال‌شده بر اشتغال و رفت‌وآمد زنان در افغانستان توسط طالبان، دسترسی محدود به سرمایه و ابزار و نبود فرصت‌های بازار است.
بیش از سه‌چهارم این زنان هیچ ابزار یا سرمایه‌ای برای راه‌اندازی کسب‌وکار ندارند.
بر بنیاد گزارش از سال ۲۰۲۳ تاکنون، بیش از ۵.۵ میلیون افغان از ایران و پاکستان به کشور بازگشته‌اند که فشار بی‌سابقه‌ای بر اقتصاد محلی وارد کرده‌است.
زنان و دختران بیش از یک‌چهارم بازگشت‌کنندگان از ایران و نزدیک به نیمی از بازگشت‌کنندگان از پاکستان در سال ۲۰۲۵ را تشکیل داده‌اند و پیش‌بینی می‌شود موج جدیدی از بازگشت زنان از ایران به دلیل جنگ خاورمیانه رخ دهد.
سوزان فرگوسن، نماینده ویژه سازمان ملل برای زنان افغانستان، با تاکید بر ضرورت حمایت از مشارکت اقتصادی زنان گفت: «زنان بازگشته افغان در شرایط بسیار دشوار و اغلب بدون سرمایه و شبکه حمایتی وارد کشور می‌شوند. برخی با تجربه و مهارت بازمی‌گردند و برخی دیگر از صفر شروع می‌کنند، اما همه به فرصت و دسترسی به معیشت و خدمات برای ساخت زندگی شرافتمندانه نیاز دارند.»
نهاد زنان سازمان ملل خواستار افزایش سرمایه‌گذاری در ابزار و دارایی‌های معیشتی برای زنان بازگشته، حمایت هدفمند از بخش‌هایی با تقاضا و پایداری مانند دامپروری کوچک، فرآوری مواد غذایی و خیاطی، گسترش آموزش‌های فنی و راهنمایی برای تطبیق با شرایط بازار و افزایش حمایت‌های بلاعوض شده‌است.
