مولانا فضلالرحمن: برداشتن سلاح و خشونت در پاکستان از نظر شرع ناجایز است
مولانا فضلالرحمن، رهبر جمعیت علمای اسلام پاکستان، با تاکید بر رد خشونت داخلی گفته است که برداشتن سلاح و اقدام به خشونت در داخل پاکستان از نظر شرعی «کاملاً ناجایز» است.
مولانا فضلالرحمن، رهبر جمعیت علمای اسلام پاکستان، با تاکید بر رد خشونت داخلی گفته است که برداشتن سلاح و اقدام به خشونت در داخل پاکستان از نظر شرعی «کاملاً ناجایز» است.
او روز چهارشنبه، در جریان سفر به شهر چارسده در ایالت خیبرپختونخوا برای شرکت در مراسم فاتحه مولانا محمد ادریس، روحانی شناختهشده و نماینده پیشین مجلس ایالتی، این اظهارات را مطرح کرد. فضلالرحمن در دیدار با خانواده ادریس، با آنان ابراز همدردی کرد.
رهبر جمعیت علمای اسلام در گفتوگو با رسانهها گفت: «قتل هر مسلمان به دلیل اختلاف نظر، نشانه جهالت است. مرگ مولانا ادریس برای امت اسلامی ضایعهای بزرگ است. او در مسیر صلح، قربانی ناامنی شد.»
او همچنین افزود که علمای پاکستان در کنار قانون اساسی این کشور ایستادهاند و تصمیم جمعی آنان این است که استفاده از سلاح در داخل پاکستان جایز نیست.
مولانا فضلالرحمن از نهادهای امنیتی خواست عاملان این حمله را هرچه سریعتر بازداشت و مجازات کنند.
گروه داعش با نشر بیانیهای مسئولیت حمله به مولانا محمد ادریس ترنگزی را بر عهده گرفته است. این حمله بامداد سهشنبه، ۱۵ ثور در منطقه چارسده رخ داد که در نتیجه آن، ادریس کشته و دو محافظش زخمی شدند.
داعش در بیانیه خود، ادریس را روحانی «وابسته به حکومت پاکستان» توصیف کرده و گفته است این حمله توسط «سربازان خلافت» انجام شده است.
پیش از این، ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، نیز این حمله را محکوم کرده و کشته شدن مولانا ادریس را «ضایعهای جبرانناپذیر» خوانده بود.
محمد ادریس از چهرههای برجسته جمعیت علمای اسلام و از استادان مدرسه دارالعلوم حقانیه بود، نهادی که شماری از رهبران طالبان افغانستان در آن آموزش دیدهاند. او همچنین روابط نزدیکی با مولانا فضلالرحمن داشت.
مولانا فضلالرحمن در ادامه با انتقاد از عملکرد نهادهای حکومتی گفت که این نهادها باید مسئولیت خود را در تامین امنیت شهروندان ادا کنند.
او که سالها مخالف خشونت داخلی در پاکستان بوده، در دو دهه گذشته از حامیان طالبان در جنگ افغانستان به شمار میرفت، اما اکنون با سیاستهای دولت پاکستان در قبال طالبان مخالفت دارد.
این اولویتها بازتابدهنده سیاست داخلی و خارجی حکومت ترامپ است؛ سیاستیکه افغانستان در آن جایی ندارد و در برابر روابط گسترده طالبان با سازمانهای تروریستی مانند القاعده، سکوت اختیار کرده است.
بر اساس این راهبرد، داعش خراسان و القاعده (بهویژه شاخه شبهجزیره عرب) در زمره پنج گروه اصلی تروریستی قرار دارند که به دلیل توانایی انجام عملیاتهای فرامرزی علیه امریکا، در اولویت مبارزه قرار گرفتهاند.
با این حال، نکته برجسته این سند، غیبت کامل نام افغانستان بهعنوان یک کشور یا منطقه عملیاتی سازمانهای شبهنظامی تروریستی است. در این راهبرد، هیچ اشارهای به حضور یا فعالیت گروههایی مانند داعش خراسان و القاعده در خاک افغانستان نشده است. این در حالی است که داعش خراسان در افغانستان مستقر است و القاعده نیز با بازگشت دوباره به این کشور، پایگاهها و مراکز آموزشی خود را فعال کرده است.
تنها مورد اشاره به افغانستان در این سند، به حادثه میدان هوایی کابل برمیگردد. در این متن، از بازداشت طراح حمله تروریستی «اَبیگیت» در میدان هوایی کابل، بهعنوان یکی از دستاوردهای اولیه دولت ترامپ در ۴۳ روز نخست آغاز به کارش یاد شده است. در آن حمله، ۱۳ سرباز امریکایی و دستکم ۱۷۰ شهروند افغان جان باختند.
ترامپ در مقدمه این سند تاکید کرده است که دولت او بر اساس اصول «امریکا اول» و «صلح از طریق قدرت» عمل میکند و از تکرار سیاست «جنگهای بیپایان» پرهیز خواهد کرد. در این چارچوب، نابودی کارتلهای مواد مخدر در امریکای لاتین اولویت نخست و مقابله با گروههای اسلامگرای دارای توان عملیات خارجی علیه امریکا، در اولویت دوم تعیین شده است.
گفتنی است که دولت ترامپ پیش از این در ماه نوامبر، چندین شاخه از «اخوانالمسلمین» را نیز به عنوان سازمان تروریستی خارجی معرفی کرده بود.
سباستین گورکا، مشاور ارشد کاخ سفید، روز چهارشنبه اعلام کرد که این استراتژی بر خنثیسازی تهدیدات در نیم کره غربی، شامل امریکای لاتین و کارائیب، و ناتوانسازی کارتلهای مواد مخدر تمرکز دارد.
در همین راستا، ایالات متحده دهها قایق را در چارچوب کمپین مبارزه با مواد مخدر نابود کرده است؛ عملیاتی که با برکناری نیکولاس مادورو، رهبر ونزوئلا در سال جاری میلادی، پیوند خورده است.
گورکا همچنین از دیدار مقامات مبارزه با تروریسم حکومت امریکا با شرکای بینالمللی در روز جمعه پیش رو خبر داد تا درباره افزایش تلاشهای متحدان برای مقابله با تهدیدات تروریستی، بهویژه از سوی ایران و در تنگه هرمز، گفتوگو کنند.
بخش دیگری از این استراتژی بر مقابله با «تروریسم داخلی» معطوف شده است. گورکا با «ضد امریکایی، رادیکال در مسائل جنسیتی و آنارشیستی» خواندن ایدئولوژی گروههای چپ افراطی، تأکید کرد که حکومت اجازه خشونت سیاسی از سوی هیچ جناحی را نخواهد داد.
او مدعی شد که در سالهای اخیر، جناح چپ تلاشهای بیشتری برای ترورهای سیاسی نسبت به جناح راست داشته است.
طبق تحلیل «مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی» در اواخر سپتامبر ۲۰۲۵، برای نخستین بار در سه دهه گذشته، تعداد حملات تروریستی چپگرا از راستگرایان پیشی گرفته است.
این رویکرد کاخ سفید پس از ترور چارلی کرک، فعال محافظهکار و متحد ترامپ در سپتامبر گذشته، شدت یافت.
با این حال، گورکا خاطرنشان کرد که این استراتژی شامل گروههای راستگرای خشونتطلب نیز خواهد بود، گروههایی که با وجود حمایت برخی از آنها از ترامپ، به گفته پولیس فدرال امریکا (FBI)، همچنان یکی از جدیترین تهدیدهای تروریستی داخلی به شمار میروند.
پنج سال پس از خروج
این سند درحالی منتشر میشود که نزدیک به پنج سال از خروج کامل ایالات متحده از افغانستان میگذرد و هنوز راهبرد رسمی و علنی درباره آینده این کشور ارائه نکرده است.
اگرچه گزارشهایی از احتمال تدوین یک استراتژی جدید مطرح شده، اما تاکنون سندی منتشر نگردیده و اصلیترین دغدغه فعلی امریکا، آزادی شهروندان بازداشتی خود از جمله محمودشاه حبیبی از بند طالبان است.
برخلاف انکار طالبان، گزارشهای بینالمللی بر تداوم روابط این گروه با القاعده و تبدیلشدن دوباره افغانستان به پناهگاه داعش خراسان تأکید دارند. با این حال، افغانستان که دو دهه مرکز ثقل مبارزه با تروریسم امریکا بود، اکنون عملاً از فهرست اولویتهای امنیتی واشنگتن خارج شده است.
ایالات متحده اکنون هیچ حضور نظامی یا دیپلوماتیک مستقیمی در افغانستان ندارد و سفارت این کشور از دوحه، پایتخت قطر، فعالیت میکند.
ناظران میگویند رویکرد جدید دولت دونالد ترامپ نشاندهنده تغییر اساسی در سیاست امریکا نسبت به افغانستان پس از خروج سال ۲۰۲۱ است.
این مقام طالبان روز چهارشنبه، ۱۶ ثور در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس نوشت اسلامآباد به بهانههای مختلف این مهاجران را در مرز تورخم معطل میکند به طوری که آنها در جادهها بیسرنوشت در انتظار ورود به کشور میمانند.
آقای فطرت افزوده است که طالبان امکاناتی را برای پذیرش و اسکان مهاجران افغان در کشور دارد و هر تعداد مهاجر که روزانه وارد افغانستان شوند، «مدیریت و خدمترسانی» به آنها ممکن است.
معاون سخنگوی طالبان افزود که نهادهای بینالمللی همچنین با حکومت پاکستان گفتوگو کنند تا مهاجران افغان مورد آزار و اذیت قرار نگیرند.
طالبان درحالی از حکومت پاکستان خواستار برخورد محترمانه با مهاجران افغان شده است که پیشتر شماری از مهاجران بازگشته از این کشور از رفتار نامناسب ماموران طالبان شکایت کردند.
آنها به افغانستان اینترنشنال گفتند که پولیس طالبان ضمن طرح پرسشهای شخصی، تلفنهای همراه آنان را بررسی کرده و حریم خصوصیشان را نقض میکند.
بحران مهاجرین در افغانستان در حال تشدید است. اخیرا سازمان ملل گزارش داد که روند بازگشت مهاجران از ایران و پاکستان افزایش یافته و پیشبینی میشود در سال ۲۰۲۶ حدود دو میلیون نفر دیگر نیز به کشور بازگردند.
بر اساس گزارشها و شکایات بازگشتکنندگان، طالبان در بیش از چهار سال گذشته در تامین نیازهای مهاجرین عودتکننده و فراهمسازی مسکن و خدمات اولیه به آنان، عملکرد ضعیفی داشته است.
