خبرنگار
بررسیهای افغانستان اینترنشنال نشان میدهد که در روزهای دوشنبه ۱۴ ثور و سهشنبه ۱۵ ثور ۱۴۰۵، دستکم پنج سرقت مسلحانه در ولایتهای مختلف افغانستان رخ داده است. در یک مورد از این رویدادها، یک نفر کشته شده و در مجموع پول گزاف و جواهرات ربوده شده است.
پولیس طالبان در مجموع شش نفر را به اتهام مشارکت در این سرقتها بازداشت کرده است: چهار نفر در پروان و دو نفر در بادغیس.
قتل مرد ۶۰ ساله در شهر چاریکار پروان
در همین مدت در پروان دو سرقت رخ داده است.
نیمهشب سهشنبه ۱۵ ثور، افراد مسلح ناشناس وارد خانهای در مرکز شهر چاریکار شدند و آقا جمیل، مرد ۶۰ ساله، را کشتند و تمام دارایی او را بردند.
دزدان پس از سرقت موفق به فرار شدند. تاکنون مقامهای طالبان در این باره اظهارنظری نکردهاند.
در رویدادی جداگانه در همان شهر، نیروهای پولیس طالبان یک گروه چهارنفره از دزدان مسلح را در منطقه «جنگلباغ» حین اقدام به سرقت دستگیر کردند. فضلالرحیم مسکینیار، سخنگوی پولیس پروان، اعلام کرد که این افراد همراه با دو قبضه تفنگچه بریتا بازداشت شدند..
دزدی ۸۵۰ هزار افغانی از صرافی در بدخشان
شام دوشنبه ۱۴ ثور، صرافی «ناصر خسرو» در ولسوالی یمگان بدخشان هدف سرقت قرار گرفت. سارقان ۸۵۰ هزار افغانی (معادل حدود ۱۳ هزار دالر امریکایی) را از صندوق امن صرافی بردند.
ویدیویی که به افغانستان اینترنشنال رسیده نشان میدهد که گاوصندوق صرافی پس از دزدی شکسته و خالی شده است.
منابع نزدیک به مالک صرافی میگویند مقامهای طالبان هنوز به این پرونده رسیدگی جدی نکردهاند. این صرافی در نزدیکی فرماندهی پولیس طالبان در یمگان قرار دارد.
حمله دزدان به خانه یک پزشک در بادغیس
شام سهشنبه سه فرد مسلح وارد خانه یک پزشک محلی به نام غلامسخی حنیفی در شهر قلعهنو، مرکز ولایت بادغیس شدند. مهاجمان خود را نیروهای طالبان معرفی کردند و سپس شروع کردند به لتوکوب و بدرفتاری با اعضای خانواده. غلامسخی حنیفی در جریان این رویداد به شدت لتوکوب شد. دزدان از او خواستند پول و طلاهایش را تسلیم کند.
منابع محلی به افغانستان اینترنشنال گفتند پس از بالا گرفتن سر و صدا، همسایگان و مردم محله خبر شدند سه سارق را بازداشت کردند. منابعی از قلعه نو ادعا کردند «دو تن از گرفتار شدگان سربازان فرماندهی امنیه طالبان بودند».
صدیقالله صدیقی، سخنگوی پولیس طالبان در بادغیس، این رویداد را تأیید کرد و گفت که دو نفر در پیوند به این رویداد بازداشت شدهاند. آقای صدیقی به افغانستان اینترنشنال گفت که «حوالی ساعت ۱۱ شب دو نفر به هدف دزدی به یک خانه رفته بودند. صاحبخانه با نیروهای امنیتی تماس گرفت.» به گفته او «صاحبخانه با دزدان درگیر شده بود. نیروهای امنیتی عاجل رسیدند و دزدان را دستگیر کردند.»
سرقت یک زرگری در تاشقرغان سمنگان
دو مرد مسلح حوالی ساعت ۱۲:۳۰ ظهر سهشنبه ۱۵ ثور، به طلافروشی شمسالله، از زرگران بازار تاشقرغان حمله کردند و مقدار زیادی طلا را با خود بردند.
شاهدان به افغانستان اینترنشنال گفتند دزدان سلاحهای امریکایی به همراه داشتند.
یک منبع از تاشقرغان گفت که سرقت زمانی رخ داد که دکانداران به دستور محتسبان امر به معروف طالبان برای ادای نماز جماعت مسجد رفته بودند.
در هنگام سرقت، تنها یک پسر زیر سن در زرگری حضور داشت. منابع میگویند سارقان بدون درگیری و تلفات موفق به فرار شدند. یک منبع از فرماندهی پولیس طالبان در سمنگان در پاسخ به سوال افغانستان اینترنشنال تایید کرد که ظهر سهشنبه این دزدی اتفاق افتاده است. او گفت که بررسیهای بیشتر در این مورد جریان دارد.
دزدان زنگ چور را به صدا در آوردهاند؟
در ماههای اخیر، سرقتهای مسلحانه بهویژه در کابل و ولایتهای شمالی به طور محسوسی افزایش یافته است. افغانستان اینترنشنال پیشتر ویدیوهای دوربین مداربستهای از سرقت گوشی در خیابانهای کابل منتشر کرده است. اعضای اتحادیه زرگران نیز از موج بیاعتمادی و ترس در بازارها سخن گفتهاند.
پس از بازگشت طالبان به قدرت در اسد ۱۴۰۰، مقامهای این گروه بارها ادعا کردهاند که «امنیت سراسری» برقرار شده و جرایم به شدت کاهش یافته است. اما آمار رسمی اداره احصائیه و معلومات وزارت داخله طالبان خلاف این ادعا را نشان میدهد:
جرایم جنایی از ۱۲٬۶۸۸ مورد در سال ۱۴۰۱ به ۱۶٬۱۸۶ مورد در ۱۴۰۲ و ۱۷٬۳۲۰ مورد در ۱۴۰۳ رسیده است. این آمار رسمی اداره احصائیه و معلومات طالبان افزایش حدود ۶۰ درصدی نسبت به سال ۱۴۰۰، قبل از به قدرت رسیدن طالبان را نشان میدهد.
موارد سرقت در سال ۱۴۰۳ به ۶٬۲۲۵ مورد رسیده که تقریباً دو برابر سالهای اولیه حاکمیت طالبان است.
کارشناسان اصلیترین عوامل این افزایش را بحران اقتصادی شدید، بیکاری گسترده، فقر و ضعف کنترول داخلی در ساختار طالبان میدانند. بسیاری از این سرقتها با سلاحهای سبک انجام میشود و در مواردی افراد وابسته به نیروهای طالبان مظنون یا متهم بودهاند.
وزارت معادن و پترولیم طالبان روز چهارشنبه، ۱۶ ثور اعلام کرد که در این دیدار درباره عدم اجرای تعهدات و مکلفیتهای درجشده در قرارداد مس عینک گفتوگو شده است. به گفته این وزارت، طرف چینی تعهد کرده است که اقدامات باقیمانده در چارچوب قرارداد را عملی کند.
با این حال، چین همچنان در آغاز و پیشبرد عملی پروژه با تاخیر و احتیاط عمل میکند و در سالهای گذشته نیز با وجود تاکیدهای مکرر، پیشرفت قابلتوجهی در کار پروژه دیده نشده است.
به نظر میرسد نگرانیهای امنیتی و حملات صورتگرفته علیه شهروندان چین در افغانستان از عوامل اصلی این احتیاط باشد. در جدی سال گذشته خورشیدی، یک مهاجم انتحاری در رستوران چینیها در شهر نو کابل بمب خود را منفجر کرد که در نتیجه آن، بهشمول یک شهروند چین، شماری دیگر نیز کشته شدند.
پس از این حمله، چین از شهروندان خود خواست از سفر به افغانستان خودداری کنند. در گزارشی از فارن پالیسی نیز بر ناتوانی طالبان در تامین امنیت کارگران چینی اشاره شده است.
بر اساس گزارش فارن پالیسی، از نوامبر ۲۰۲۴ تا فبروری ۲۰۲۶ در دستکم هفت رویداد اتباع چین در منطقه مرزی افغانستان و تاجیکستان هدف قرار گرفتند که در نتیجه آن دستکم ۹ شهروند چین کشته و حداقل ۱۰ تن دیگر زخمی شدند.
از زمان امضای قرارداد استخراج مس عینک در ششم ثور ۱۳۸۷ میان دولت پیشین افغانستان و شرکت چینی امسیسی به ارزش حدود ۲.۹ میلیارد دالر، نزدیک به ۱۸ سال میگذرد. این پروژه پس از کشف آثار تاریخی در محل متوقف شد و بر اساس توافق آن زمان، قرار بود تا پایان بررسی و انتقال آثار، کار استخراج به تعویق بیفتد.
در حال حاضر نیز طالبان با اشاره به کمبود منابع مالی، استخراج معادن را در اولویت برنامههای اقتصادی خود قرار دادهاند. طالبان پیشتر نیز از تاخیر در استخراج معدن عینک مس ابراز نارضایتی کردند.
پیشتر گزارش شده بود که شرکت چینی در کنار طرح استخراج، برنامههایی برای حفاظت از آثار تاریخی مس عینک نیز تهیه کرده است. با این حال، این پروژه همچنان در مرحله توقف و بلاتکلیفی قرار دارد.
طالبان پس از بازگشت به قدرت بارها بر آغاز و تسریع استخراج مس عینک تاکید کردهاند اما به نظر میرسد بیمیلی چین برای پیشبرد عملی پروژه، همچنان یکی از عوامل اصلی کندی روند و افزایش ناامیدی در کابل باشد.
دفتر مطبوعاتی والی طالبان در قندهار روز چهارشنبه، شانزدهم ثور، گفت که والیها، فرماندهان امنیه و روسای استخبارات، روسای محکمههای نظامی و مسئولان لوای این گروه در زابل، هلمند، ارزگان و دایکندی در این نشست حضور داشتند.
والی طالبان در قندهار در این نشست گفته است که تأمین امنیت در اولویت اداره طالبان قرار دارد. او از دیگر مقامات طالبان خواست برای بهبود هرچه بیشتر امنیت تلاش کنند.
براساس اطلاعیه دفتر والی قندهار، ملا شیرین آخوند بر هماهنگی و همکاری میان تمام مسئولان طالبان در زون جنوبغربی تاکید کرد و افزود که کارهای توسعهای که در یک ولایت انجام میشود، باید بهصورت مشابه در سایر ولایتهای این زون نیز پیگیری شود.
شیرمحمد شریف، والی زابل، امانالدین منصور، والی هلمند، عبدالرحمن مسلم قندوزی، والی ارزگان، و تورجان احمدی، والی دایکندی در این جلسه حضور داشتند.
مقامات طالبان در این نشست دستاوردهای خود را به ملا شیرین آخوند ارائه کردند. طالبان هیچ تصویری از این نشست منتشر نکرده است.
اجرای احکام رهبر طالبان، تأمین امنیت، جلوگیری از غصب اراضی، پیشگیری از کشت، قاچاق و خریدوفروش مواد مخدر، و مقابله با تکدیگری از دیگر موضوعات این نشست بوده است.
دفتر والی طالبان در قندهار گفت که در این نشست همچنین بر «کنترول قیمتها، کمکرسانی به فقرا، تقویت مدارس و مکاتب و تقویت بیشتر روابط میان مردم و ادارات طالبان» تاکید شده است.
ملا شیرین آخوند، والی قندهار و یوسف وفا، والی بلخ از افراد نزدیک و مورد اعتماد رهبر طالبان هستند. آنها پیش از این نیز نشست والیها را در جنوب و شمال افغانستان برگزار کردهاند.
با اینحال، نوابی معتقد است طرح این موضوع میتواند مانع بهرسمیتشناسی طالبان شود.
پیشتر پارلمان اروپا نیز تایید کرد که دادخواستی با موضوع «بهرسمیت شناختن آپارتاید جنسیتی در افغانستان و تعیین طالبان به عنوان سازمان تروریستی» به کمیته دادخواستهای این نهاد ارجاع داده شده و این کمیته پس از بررسی، تصمیم خود را بهصورت کتبی اعلام خواهد کرد.
فریما نوابی روز سهشنبه در گفتوگو با افغانستان اینترنشنال درباره فرایند و مراحل دادخواست زنان افغان در پارلمان اروپا توضیح داد و گفت که این روند با ثبت ابتدایی موضوع آغاز و در گام بعدی بررسی میشود که درحیطه صلاحیت اتحادیه اروپا است یا خیر!
به گفته او، پس از آن، موضوع وارد مرحله بررسی و بحث عمومی شده و سپس به کمیتههای تخصصی احتمالا در حوزه حقوق بشر و روابط خارجی پارلمان اروپا ارجاع میشود.
او میافزاید که پس از آن، ارزیابی حقوقی انجام میشود تا مشخص شود آیا این موضوع ظرفیت پیگیری در چارچوب حقوق بینالملل را دارد یا خیر.
نوابی تاکید میکند که در صورت موفقیت این روند، دستیابی به اجماع میان ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا گام کلیدی بعدی است. در صورت تحقق چنین اجماعی، موضوع به شورای اروپا ارجاع شده و در آنجا درباره آن بحث و رأیگیری صورت خواهد گرفت.
او در عین حال خاطرنشان میکند که «آپارتاید جنسیتی» هنوز بهعنوان یک مفهوم مشخص در قوانین بینالمللی تعریف نشده است. به گفته نوابی، حتی در صورت بهرسمیت شناخته نشدن «آپارتاید جنسیتی» در حقوق بینالملل، طرح این موضوع در اتحادیه اروپا میتواند به صدور قطعنامه، اعمال تحریمها، محدودیت در روابط دیپلوماتیک و افزایش فشارهای سیاسی بر طالبان منجر شود.
این فعال حقوق بشر معتقد است که «اگر در درازمدت موضوع آپارتاید جنسیتی در قوانین بین المللی وارد شود و هم اتحادیه اروپا آنرا در افغانستان بهرسمیت بشناسد، دروازه بهرسمیت شناسی برای طالبان برای همیشه بسته میشود.»
