سالگرد جنگ هند و پاکستان؛ چشم‌ها به جنگنده جی-۳۵ چینی دوخته شده است

نیروی هوایی پاکستان روز پنجشنبه اعلام کرد که علاوه بر خرید احتمالی جنگنده جی-۳۵، جنگنده‌های بیشتری از نوع جی-۱۰سی از چین دریافت خواهد کرد و جنگنده‌های مشترک جی‌اف-۱۷ نیز ارتقا می‌یابند.

مقام‌های پاکستانی تأکید دارند که این برنامه بخشی از طرح جامع مدرن‌سازی ارتش پس از جنگ سال گذشته است.

در مقابل، هند عملیات «سندور» را نشانه «برتری هوایی» و «اراده ملی» خود می‌داند و می‌گوید پاکستان تحت فشار نظامی مجبور به پذیرش آتش‌بس شده است. پاکستان اما روایت دیگری دارد. ارتش این کشور اعلام کرده که حملات هند را به خوبی مهار کرده و با بهره‌گیری از تجهیزات مدرن چینی، پاسخ مؤثری داده است.

مقام‌های نظامی پاکستان هشدار داده‌اند که هرگونه حمله آینده با پاسخی «فراتر از تصور» مواجه خواهد شد.

در این میان، جنگنده جی-۳۵ وارد این رقابت شده است. این جنگنده رادارگریز یکی از پیشرفته‌ترین پروژه‌های نظامی چین به شمار می‌رود. جی-۳۵ برای عملیات پنهانکارانه و نبردهای فراتر از دید رادار طراحی شده و به عنوان پاسخ بیجینگ به جنگنده‌های اف-۳۵ امریکا و سو-۵۷ روسیه شناخته می‌شود.

اهمیت این موضوع از آنجا بیشتر می‌شود که هند هنوز هیچ جنگنده عملیاتی نسل پنجم در اختیار ندارد. با وجود خرید جنگنده‌های رافال فرانسوی و ناوگان بزرگ سوخوهای روسی، پروژه بومی نسل پنجم هند موسوم به آمکا هنوز در مراحل توسعه اولیه قرار دارد.

تحلیلگران نظامی معتقدند حتی ورود دو یا سه اسکادران جی-۳۵ می‌تواند معادلات هوایی منطقه را تغییر دهد.

جنگنده‌های رادارگریز به سختی توسط رادارهای زمینی شناسایی می‌شوند و این مسئله هند را وادار خواهد کرد بخش قابل توجهی از نیروی هوایی خود را به عملیات شناسایی و رهگیری اختصاص دهد.

این توافق همچنین نشانه تعمیق هرچه بیشتر همکاری نظامی چین و پاکستان است. بیجینگ پیش از این جنگنده‌های جی-۱۰سی، زیردریایی‌های کلاس هانگور و سامانه‌های موشکی پیشرفته را در اختیار پاکستان قرار داده بود.

پاکستان همزمان برنامه موشکی و پهپادی خود را نیز گسترش داده است. آزمایش موشک‌های کروز فاتح-۴ و بابُر-۳ بخشی از تلاش اسلام‌آباد برای به‌کارگیری درس‌های جنگ ۲۰۲۵ ارزیابی می‌شود؛ جنگی که نقش پهپادها، موشک‌های دقیق و جنگ الکترونیک را برجسته کرد.

در هند نیز نگرانی‌ها نسبت به شکاف فناوری رو به افزایش است. برخی تحلیلگران هشدار داده‌اند که ورود جی-۳۵ ممکن است دهلی‌نو را به خرید سریع‌تر جنگنده‌های نسل پنجم خارجی، از جمله سو-۵۷ روسیه، سوق دهد.

با وجود ادامه آتش‌بس، تنش‌ها همچنان پابرجاست. پروازهای رزمی، آماده‌باش نظامی، اختلاف بر سر کشمیر و مناقشه بر سر منابع آب، روابط دو کشور را بسیار شکننده نگه داشته است. گفت‌وگوهای رسمی نیز عملاً متوقف شده‌اند.

کارشناسان هشدار می‌دهند که خطر اصلی نه جنگ تمام‌عیار، بلکه محاسبه اشتباه در فضای رقابت تسلیحاتی نوین است؛ فضایی که در آن پهپادها، موشک‌های دقیق و جنگنده‌های رادارگریز زمان تصمیم‌گیری را به شدت کاهش می‌دهند و مدیریت بحران میان دو قدرت هسته‌ای را دشوارتر می‌کنند.

در چنین شرایطی، ورود احتمالی جی-۳۵ به ناوگان پاکستان فقط یک معامله تسلیحاتی نیست؛ بلکه آغاز فصل تازه‌ای از رقابت راهبردی میان هند و پاکستان است؛ رقابتی که یک سال پس از جنگ چهارروزه هنوز پایان نیافته و ممکن است در آینده خطرناک‌تر شود.