رژه سالانه 'روز پیروزی' صبح شنبه ۱۹ ثور/ نهم ماه می، به مناسبت هشتاد و یکمین پیروزی اتحاد جماهیر شوروی بر آلمان نازی در جنگ جهانی دوم، در میدان سرخ مسکو برگزار شد. ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه و شماری از رهبران کشورها در این مراسم حضور داشتند.
در مراسم امسال، که به دلیل ادامه جنگ با اوکراین با تدابیر امنیتی شدید برگزار شد، برای نخستین بار در نزدیک به دو دهه گذشته، تجهیزات نظامی سنگین در بخش زمینی رژه در میدان سرخ شرکت نکرد. رژه هوایی با پرواز جنگندهها و هواپیماهای نیروهای هوافضای روسیه همچنان انجام شد.
الکساندر لوکاشنکو، رئیسجمهور بلاروس - ثونگلون سیسولیث، رئیسجمهور لائوس - سلطان ابراهیم، عالیترین حاکم مالزیا - رهبران آبخازیا، اوستیای جنوبی و برخی کشورهای آسیای میانه در میان حاضران بودند. روبرت فیکو، نخستوزیر اسلواکی نیز برای دیدار دوجانبه با پوتین به مسکو سفر کرد.
پوتین پیش از رژه دیدارهای جداگانهای با سران حاضر داشت و در سخنرانی خود با اشاره مستقیم به غرب و ناتو گفت: «قهرمانان ما امروز در برابر نیروی تهاجمی ایستادهاند که توسط کل بلوک ناتو مسلح و حمایت میشود. با وجود این، رزمندگان ما به پیش میروند.»
روسیه پیروزی بر نازیها را «جنگ کبیر میهنی» مینامد و هر سال ۹ می را گرامی میدارد. این روز نماد فداکاری و قهرمانی برای روسهاست؛ جنگی که طبق آمار رسمی، حدود ۲۷ میلیون شهروند شوروی سابق در آن جان باختند.
رژه نظامی میدان سرخ از دوران شوروی باقی مانده و در زمان پوتین به نمادی از قدرت نظامی روسیه تبدیل شده است. با این حال، مراسم امسال به دلیل «وضعیت عملیاتی جاری» و نگرانیهای امنیتی، در مقیاسی محدودتر برگزار شد.
سازمان بهداشت جهانی اعلام کرده است که از زمان آغاز تهاجم گسترده روسیه به اوکراین در فبروری ۲۰۲۲ تاکنون، بیش از سه هزار حمله علیه مراکز و خدمات صحی در این کشور ثبت شده است. بهگفته این سازمان، حدود یکسوم این حملات با تلفات انسانی همراه بوده است.
سازمان بهداشت جهانی روز جمعه در اعلامیهای گفت که از آغاز تهاجم روسیه تاکنون، سیستم بهداشتی این کشور بهطور مکرر هدف حملات قرار گرفته است.
بر اساس این گزارش، تمامی بخشهای نظام بهداشتی اوکراین، از مراکز خدمات اولیه و شفاخانههای زایشگاه گرفته تا تیمهای آمبولانس و انبارهای دوا، تحت تاثیر حملات قرار گرفتهاند.
سازمان بهداشت جهانی افزوده است که حدود ۸۰ درصد حملات ثبتشده، شفاخانهها، کلینیکها و دیگر مراکز درمانی را هدف قرار داده است. این حملات علاوه بر تلفات انسانی، باعث تخریب زیرساختهای حیاتی و کاهش ظرفیت خدمات بهداشتی شدهاند.
هانس هنری کلوگه، مدیر منطقهای سازمان بهداشت جهانی در اروپا گفته است: «هر یک از این حملات نقض قوانین بینالمللی است و هر حمله به این معنا است که گویا برای بیماری دسترسی درمانی فراهم نشده، کارمند صحی که در خطر قرار گرفته و جامعهای که بدون خدمات درمانی مانده است.»
او تاکید کرده است که حفاظت از خدمات بهداشتی در زمان جنگ «یک توصیه نیست، بلکه یک تعهد الزامآور برای همه طرفهای درگیر در منازعه است.»
بر اساس این گزارش، حدود ۲۰ درصد حملات متوجه آمبولانسها و وسایط نقلیه بهداشتی بوده است.
نماینده سازمان بهداشت جهانی در اوکراین گفته است که تنها از آغاز سال جاری میلادی تاکنون، ۱۸۶ حمله علیه مراکز بهداشتی ثبت شده که در نتیجه آن ۱۵ نفر کشته و دستکم ۸۱ نفر زخمی شدهاند.
او افزوده است که میزان مرگومیر ناشی از این حملات نسبت به مدت مشابه سال ۲۰۲۵ نزدیک به چهار برابر افزایش یافته و شمار زخمیها نیز تقریبا دو برابر شده است.
سازمان ملل تخمین زده است که حدود ۱۲.۷ میلیون نفر در اوکراین به کمکهای بشردوستانه نیاز دارند که از میان آنان، ۹.۲ میلیون نفر به خدمات بهداشتی محتاجاند. همچنین تلفات غیرنظامیان نسبت به سال گذشته حدود ۳۱ درصد افزایش یافته است.
در همین حال، وزیر بهداشت اوکراین گفته است که بازسازی نظام بهداشتی این کشور در ده سال آینده به حدود ۲۳.۶ میلیارد دالر نیاز خواهد داشت.
نتایج انتخابات روز پنجشنبه در بریتانیا نشان میدهد که حزب کارگر به رهبری کییر استارمر، نخستوزیر این کشور، در شوراهای محلی انگلستان و رایگیریهای اسکاتلند و ولز با شکست گسترده روبهرو شده است.
در مقابل، حزب ریفورم بریتانیا، حزب ملی اسکاتلند، پلاید کامری در ولز و حزب سبز در چند حوزه پیشروی کردهاند.
این انتخابات برای ۱۳۶ شورای محلی در انگلستان و پارلمانهای محلی اسکاتلند و ولز برگزار شد و مهمترین آزمون افکار عمومی برای حکومت کارگر پیش از انتخابات عمومی سال ۲۰۲۹ به شمار میرود.
بر پایه نتایج اعلامشده تا شام جمعه، حزب ریفورم بریتانیا در انگلستان یک هزار و ۱۵۱ کرسی شورا به دست آورد. حزب کارگر یک هزار و ۱۵ کرسی و حزب محافظهکار ۴۶۶ کرسی را از دست دادند.
حزب کارگر در شماری از حوزههایی که سالها پایگاه سنتی این حزب بود، شکست خورده است. رویترز نوشته است که حزب کارگر کنترول شورای تیمساید در شمال انگلستان را برای نخستین بار در نزدیک به ۵۰ سال از دست داد. در ویگان نیز که بیش از ۵۰ سال در اختیار حزب کارگر بود، همه ۲۰ کرسی این حزب به ریفورم رسید.
ریفورم همچنان برای نخستین بار کنترول یک منطقه شهری لندن را به دست گرفت و در هاورینگ، در شرق پایتخت بریتانیا، پیروز شد. در هکنی لندن، حزب سبز کرسی شهرداری را از حوزهای گرفت که بهطور سنتی از حزب کارگر حمایت میکرد.
کییر استارمر پس از این نتایج گفت از مقامش کنار نمیرود و برای ایجاد تغییر ادامه میدهد. او مسئولیت شکستها را پذیرفت و گفت حکومتش در برخی موارد دچار «اشتباههای غیرضروری» شده است.
در ولز، حزب پلاید کامری به بزرگترین حزب پارلمان محلی تبدیل شد و به بیش از یک قرن برتری حزب کارگر در این منطقه پایان داد. گاردین نوشته است که پلاید کامری ۴۳ کرسی، ریفورم ۳۴ کرسی، حزب کارگر ۹ کرسی، محافظهکاران ۷ کرسی، حزب سبز ۲ کرسی و لیبرالدموکراتها یک کرسی به دست آوردند.
الینید مورگان، رهبر حزب کارگر ولز و وزیر اول این منطقه، کرسی خود را از دست داد و گفت از رهبری حزب کارگر ولز کنارهگیری میکند. گاردین نوشته است که او نخستین رهبر یک حکومت در بریتانیا است که هنگام حضور در مقام خود، کرسی انتخاباتیاش را از دست میدهد.
در ولز، حزب پلاید کامری به بزرگترین حزب پارلمان محلی تبدیل شد و به بیش از یک قرن برتری حزب کارگر در این منطقه پایان داد. گاردین نوشته است که پلاید کامری ۴۳ کرسی، ریفورم ۳۴ کرسی، حزب کارگر ۹ کرسی، محافظهکاران ۷ کرسی، حزب سبز ۲ کرسی و لیبرالدموکراتها یک کرسی به دست آوردند.
الینید مورگان، رهبر حزب کارگر ولز و وزیر اول این منطقه، کرسی خود را از دست داد و گفت از رهبری حزب کارگر ولز کنارهگیری میکند. گاردین نوشته است که او نخستین رهبر یک حکومت در بریتانیا است که هنگام حضور در مقام خود، کرسی انتخاباتیاش را از دست میدهد.
در اسکاتلند، حزب ملی اسکاتلند پیشتاز ماند و جان سوینی، رهبر این حزب، پیروزی خود را اعلام کرد. رهبر حزب کارگر اسکاتلند نیز شکست حزبش را پذیرفت و گفت حزب کارگر نتوانست با نارضایتی عمومی از رهبری کییر استارمر مقابله کند.
نتایج این انتخابات نشان میدهد که رایدهندگان در بخشهای مختلف بریتانیا از دو حزب سنتی، کارگر و محافظهکار، فاصله گرفتهاند.
این نتایج نشانه شکستهشدن نظم دوحزبی در سیاست بریتانیا است.
در نخستین سالگرد درگیری چهاروزه هند و پاکستان در می ۲۰۲۵، رقابت نظامی میان این دو قدرت هستهای جنوب آسیا وارد مرحلهای تازه شده است. پاکستان برای خرید جنگندههای رادارگریز نسل پنجم جی-۳۵ با چین به توافق اولیه رسیده است؛ اقدام که میتواند توازن قدرت هوایی در منطقه را دگرگون کند.
یک سال پس از عملیات «سندور» هند و پاسخ پاکستان تحت عنوان عملیات «معرکه حق»، آتشبس شکننده همچنان میان این دو کشور برقرار است. اما روابط دهلی و اسلامآباد در پایینترین سطح تاریخی خود قرار دارد. مرزها بسته ماندهاند، تجارت و روابط سیاسی تقریباً متوقف شده و هر دو طرف کماکان خود را پیروز این نبرد میدانند.
تحلیلگران وضعیت کنونی را «درگیری یخزده» توصیف میکنند؛ بحرانی که هر لحظه ممکن است دوباره شعلهور شود.
درگیری ماه می ۲۰۲۵ با حمله مرگبار پهلگام در کشمیر تحت کنترول هند آغاز شد. در این حمله ۲۶ غیرنظامی، عمدتاً گردشگران هندو، کشته شدند. هند گروههای مستقر در پاکستان را مسئول دانست، اما اسلامآباد این اتهام را رد کرد.
چند هفته بعد، هند عملیات «سندور» را علیه اهدافی در کشمیر تحت کنترول پاکستان و ایالت پنجاب آغاز کرد. پاکستان نیز با عملیات «معرکه حق» پاسخ داد. این درگیری چهارروزه به نخستین نبرد گسترده هوایی و پهپادی میان دو قدرت هستهای تبدیل شد و نگرانیهای بینالمللی را برانگیخت.
یک سال پس از این جنگ، هر دو کشور مشغول بازسازی و مدرنسازی توان نظامی خود هستند.
نیروی هوایی پاکستان روز پنجشنبه اعلام کرد که علاوه بر خرید احتمالی جنگنده جی-۳۵، جنگندههای بیشتری از نوع جی-۱۰سی از چین دریافت خواهد کرد و جنگندههای مشترک جیاف-۱۷ نیز ارتقا مییابند.
مقامهای پاکستانی تأکید دارند که این برنامه بخشی از طرح جامع مدرنسازی ارتش پس از جنگ سال گذشته است.
در مقابل، هند عملیات «سندور» را نشانه «برتری هوایی» و «اراده ملی» خود میداند و میگوید پاکستان تحت فشار نظامی مجبور به پذیرش آتشبس شده است. پاکستان اما روایت دیگری دارد. ارتش این کشور اعلام کرده که حملات هند را به خوبی مهار کرده و با بهرهگیری از تجهیزات مدرن چینی، پاسخ مؤثری داده است.
مقامهای نظامی پاکستان هشدار دادهاند که هرگونه حمله آینده با پاسخی «فراتر از تصور» مواجه خواهد شد.
در این میان، جنگنده جی-۳۵ وارد این رقابت شده است. این جنگنده رادارگریز یکی از پیشرفتهترین پروژههای نظامی چین به شمار میرود. جی-۳۵ برای عملیات پنهانکارانه و نبردهای فراتر از دید رادار طراحی شده و به عنوان پاسخ بیجینگ به جنگندههای اف-۳۵ امریکا و سو-۵۷ روسیه شناخته میشود.
اهمیت این موضوع از آنجا بیشتر میشود که هند هنوز هیچ جنگنده عملیاتی نسل پنجم در اختیار ندارد. با وجود خرید جنگندههای رافال فرانسوی و ناوگان بزرگ سوخوهای روسی، پروژه بومی نسل پنجم هند موسوم به آمکا هنوز در مراحل توسعه اولیه قرار دارد.
تحلیلگران نظامی معتقدند حتی ورود دو یا سه اسکادران جی-۳۵ میتواند معادلات هوایی منطقه را تغییر دهد.
جنگندههای رادارگریز به سختی توسط رادارهای زمینی شناسایی میشوند و این مسئله هند را وادار خواهد کرد بخش قابل توجهی از نیروی هوایی خود را به عملیات شناسایی و رهگیری اختصاص دهد.
این توافق همچنین نشانه تعمیق هرچه بیشتر همکاری نظامی چین و پاکستان است. بیجینگ پیش از این جنگندههای جی-۱۰سی، زیردریاییهای کلاس هانگور و سامانههای موشکی پیشرفته را در اختیار پاکستان قرار داده بود.
پاکستان همزمان برنامه موشکی و پهپادی خود را نیز گسترش داده است. آزمایش موشکهای کروز فاتح-۴ و بابُر-۳ بخشی از تلاش اسلامآباد برای بهکارگیری درسهای جنگ ۲۰۲۵ ارزیابی میشود؛ جنگی که نقش پهپادها، موشکهای دقیق و جنگ الکترونیک را برجسته کرد.
در هند نیز نگرانیها نسبت به شکاف فناوری رو به افزایش است. برخی تحلیلگران هشدار دادهاند که ورود جی-۳۵ ممکن است دهلینو را به خرید سریعتر جنگندههای نسل پنجم خارجی، از جمله سو-۵۷ روسیه، سوق دهد.
با وجود ادامه آتشبس، تنشها همچنان پابرجاست. پروازهای رزمی، آمادهباش نظامی، اختلاف بر سر کشمیر و مناقشه بر سر منابع آب، روابط دو کشور را بسیار شکننده نگه داشته است. گفتوگوهای رسمی نیز عملاً متوقف شدهاند.
کارشناسان هشدار میدهند که خطر اصلی نه جنگ تمامعیار، بلکه محاسبه اشتباه در فضای رقابت تسلیحاتی نوین است؛ فضایی که در آن پهپادها، موشکهای دقیق و جنگندههای رادارگریز زمان تصمیمگیری را به شدت کاهش میدهند و مدیریت بحران میان دو قدرت هستهای را دشوارتر میکنند.
در چنین شرایطی، ورود احتمالی جی-۳۵ به ناوگان پاکستان فقط یک معامله تسلیحاتی نیست؛ بلکه آغاز فصل تازهای از رقابت راهبردی میان هند و پاکستان است؛ رقابتی که یک سال پس از جنگ چهارروزه هنوز پایان نیافته و ممکن است در آینده خطرناکتر شود.
دولت استرالیا روز جمعه تحریمهای ضدتروریستی مالی علیه ارتش آزادیبخش بلوچستان و رهبران ارشد آن اعمال کرد. این گروه جداییطلب بلوچ به دلیل بمبگذاریهای انتحاری و حملات مسلحانهاش توسط چندین کشور از جمله ایالات متحده و بریتانیا به عنوان سازمان تروریستی شناخته شده است.
پنی وونگ، وزیر خارجه استرالیا، در بیانیهای اعلام کرد: «ارتش آزادیبخش بلوچستان گروهی است که حملات تروریستی خشونتآمیز در سراسر پاکستان انجام داده است. این حملات نفرتانگیز غیرنظامیان، زیرساختهای حیاتی، اتباع خارجی و دولت پاکستان را هدف قرار دادهاند.»
خانم وونگ افزود: «تعهد استرالیا به مقابله با تروریسم و افراطگرایی خشونتآمیز، تزلزلناپذیر است.»
این تحریمها برای قطع حمایت مالی از این گروه، جلوگیری از جذب نیرو و محدود کردن گسترش ایدئولوژی آن طراحی شدهاند.
طبق قوانین استرالیا، هرگونه معامله یا ارائه دارایی به افراد و نهادهای تحریمشده جرم محسوب میشود و میتواند منجر به جریمههای سنگین و تا ده سال زندان شود.
وزیر خارجه استرالیا تأکید کرد: «این تحریمها به قطع حمایت مالی تروریستها کمک میکنند و کار را برای تأمین مالی عملیات، جذب نیرو و گسترش ایدئولوژی مضرشان سختتر میسازد.»
ارتش آزادیبخش بلوچستان، گروهی قومی-ملیگرا است که خواستار استقلال بلوچستان از پاکستان است. این گروه از سال ۲۰۱۱ تاکنون هزاران نفر را در حملات مختلف کشته و به طور خاص منافع چین در منطقه را هدف قرار داده است.
در جنوری سال جاری، ارتش آزادیبخش بلوچستان عملیات تازهای تحت عنوان عملیات هیروف دو را در نه منطقه بلوچستان اجرا کرد که شامل بمبگذاری انتحاری و حملات مسلحانه بود. مقامات پاکستانی تعداد کشتهشدگان این عملیات را ۲۷۴ نفر اعلام کردهاند.
استرالیا با این اقدام به جمع کشورهای متعددی پیوسته که ارتش آزادیبخش بلوچستان را در فهرست سازمانهای تروریستی قرار دادهاند. این تحریمها بخشی از همکاری بینالمللی برای مقابله با شبکههای تروریستی عنوان شده است.
پاکستان ارتش آزادیبخش بلوچستان را «فتنه هندوستان» مینامد و آن را وابسته به دهلی جدید میداند. مقامات پاکستانی بارها ادعا کردهاند که هند از این گروه حمایت مالی، آموزشی و تسلیحاتی میکند تا پاکستان را بیثبات کند. هند این اتهامات را رد کرده و آنها را بیاساس خوانده است.
برخی مقامات پاکستانی همچنین طالبان افغان را به حمایت از ارتش آزادیبخش بلوچستان متهم کردهاند. آنها ادعا میکنند که طالبان از هند پول دریافت میکند و در ازای آن از حملات جداییطلبان بلوچ حمایت میکند. طالبان این اتهامات را قاطعانه رد کرده و آنها را بیاساس میخواند.
نتایج اولیه انتخابات محلی بریتانیا نشان میدهد حزب کارگر به رهبری نخستوزیر کییر استارمر صدها کرسی شوراهای محلی را از دست داده و حزب راستگرای افراطی «ریفرم یوکی» به رهبری نایجل فراژ با کسب صدها کرسی، به پیروزی رسیده است. استارمر با پذیرش شکست گفت: «نتایج برای ما دردناک بود.»
نخستوزیر بریتانیا تاکید کرده است که مسئولیت کامل این شکست را بر عهده میگیرد.
استارمر گفت که استعفا نخواهد داد و همچنان انتظار دارد حزب را در انتخابات عمومی بعدی رهبری کند.
بر اساس نتایج اولیه انتخابات روز پنجشنبه، رأیدهندگان بریتانیایی با رد گسترده نامزدهای حزب کارگر، نارضایتی خود را از عملکرد ۲۲ ماهه دولت استارمر نشان دادهاند.
تا بامداد جمعه، حزب کارگر نزدیک به ۲۵۰ کرسی در شوراهای محلی انگلیس را از دست داده، در حالیکه حزب راستگرای پوپولیست «ریفرم یوکی» به رهبری نایجل فراژ بیش از ۳۰۰ کرسی به دست آورده است.
در مجموع، حدود پنجهزار کرسی شورای محلی در این انتخابات به رقابت گذاشته شده بود.
شمارش آرا در بسیاری از مناطق، از جمله انتخابات پارلمانهای اسکاتلند و ولز و شماری از شوراهای محلی دیگر، همچنان ادامه دارد.
این نتایج نشاندهنده شکاف عمیق در میان رأیدهندگان بریتانیا است؛ جایی که احزاب کوچکتر و جریانهای جدید، چالش جدی برای سلطه سنتی حزب کارگر و محافظهکاران ایجاد کردهاند.
نظرسنجیهای پیش از انتخابات پیشبینی کرده بودند که حزب کارگر ممکن است تا دو هزار کرسی در انگلیس از دست بدهد و حتی کنترول سنتی خود بر ولز را نیز واگذار کند؛ منطقهای که این حزب از سال ۱۹۲۲ در تمامی انتخابات عمومی آن پیروز بوده است.
این انتخابات میتواند نقطه عطفی برای نایجل فراژ و حزب او باشد. فراژ، متحد سیاسی دونالد ترامپ، امیدوار است این موفقیت زمینهساز پیروزی گستردهتر حزبش در انتخابات سراسری آینده بریتانیا تا سال ۲۰۲۹ شود.
در نتایج اولیه، حزب سبز نیز ۲۶ کرسی و حزب لیبرال دموکرات ۳۵ کرسی جدید کسب کردهاند.
پس از پیروزی قاطع در انتخابات ۲۰۲۴، دولت استارمر با انتقادهایی درباره تغییرات مکرر در سیاستهای مالیاتی، مهاجرت، رفاه اجتماعی و طرح شناسه دیجیتال روبهرو شده است.
با این حال، حزب ملی اسکاتلند امیدوار است با تمرکز بر موضوع استقلال، بار دیگر اکثریت کرسیها را به دست آورد.
احتمال میرود حزب کارگر برای نخستینبار کنترول پارلمان ولز (سنِد) را از دست بدهد.
انتظار میرود نتایج نهایی انتخابات تا پایان روز جمعه اعلام شود. در صورت افزایش میزان شکست حزب کارگر، فشار سیاسی بر کییر استارمر به طور چشمگیری افزایش خواهد یافت.
