رئیس پیشین امنیت ملی قرغیزستان به طرح کودتا متهم شد

مقامهای قرغیزستان هشت نفر، از جمله کامچیبک تاشیف، رئیس پیشین سازمان امنیت ملی و رقیب صادر جباروف، رئیس جمهور این کشور را به «توطئه برای کودتا و تلاش برای تصاحب قدرت» متهم کردند.

مقامهای قرغیزستان هشت نفر، از جمله کامچیبک تاشیف، رئیس پیشین سازمان امنیت ملی و رقیب صادر جباروف، رئیس جمهور این کشور را به «توطئه برای کودتا و تلاش برای تصاحب قدرت» متهم کردند.
کامچیبک تاشیف تا پیش از برکناری ناگهانیاش در ماه جنوری، عملاً در کنار صادر جباروف اداره کشور را در دست داشت. این دو سیاستمدار پس از اعتراضات گسترده سال ۲۰۲۰ به قدرت رسیدند و با ایجاد یک ساختار دوگانه قدرت، توانستند تا حدی شمال و جنوب قرغیزستان را در چارچوب یک ائتلاف سیاسی متحد کنند.
وکیل تاشیف اعلام کرده است که دادگاه این پرونده به صورت کاملاً غیرعلنی و پشت درهای بسته برگزار خواهد شد و انتشار جزئیات آن ممنوع است. به گفته او، این موضوع در یک پیام عمومی تایید شده است.
هنوز هویت هفت متهم دیگر اعلام نشده، اما گزارشها نشان میدهد چند مقام ارشد پیشین نزدیک به تاشیف، از جمله رئیس سابق پارلمان، در هفتههای اخیر مورد بازجویی قرار گرفتهاند.
در صورت اثبات اتهامها، متهمان با مجازات تا ۲۰ سال زندان رو به رو خواهند شد. تاشیف تاکنون به صورت علنی به این اتهامات واکنش نشان نداده است.
نگرانی از افزایش بی ثباتی
تحلیلگران سیاسی هشدار میدهند که این پرونده میتواند تنشهای تازهای در قرغیزستان ایجاد کند. قرغیزستان تنها کشور آسیای مرکزی است که در دو دهه گذشته سه بار، در سالهای ۲۰۰۵، ۲۰۱۰ و ۲۰۲۰، شاهد سقوط دولتها در نتیجه اعتراضات مردمی بوده است.
تاشیف به عنوان چهرهای بانفوذ در جنوب کشور، منطقهای با تنوع قومی بالا، پایگاه اجتماعی قابل توجهی دارد و کنار رفتن و اتهامزنی به او میتواند توازن سیاسی میان شمال و جنوب کشور را با چالش رو به رو کند.
در دوره همکاری تاشیف و جباروف، کنترل سیاسی دولت افزایش یافت و فشار بر مخالفان و رسانههای مستقل بیشتر شد. با این حال، قرغیزستان در همان دوره رشد اقتصادی قابل توجهی را تجربه کرد و یکی از سریعترین نرخهای رشد در آسیای مرکزی را به ثبت رساند.
بخشی از این رشد در این کشور کوهستانی ۷ میلیونی و متکی به عواید کارگران قیرغیز در خارج، به تغییر مسیر تجارت منطقهای پس از تحریمهای غرب علیه روسیه در پی جنگ اوکراین نسبت داده میشود. این وضعیت قرغیزستان را به یکی از مسیرهای مهم ترانزیتی تبدیل کرد.
با تشدید اختلاف میان متحدان پیشین، اکنون نگاهها به روند این پرونده دوخته شده است، پروندهای که میتواند مسیر سیاست داخلی قرغیزستان و موازنه قدرت در منطقه را تحت تاثیر قرار دهد.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، روز سهشنبه، ۷ دلو برای نخستین سفر رسمی راهی چین میشود. این نخستین سفر یک رهبر بریتانیا از سال ۲۰۱۸ به چین به شمار میرود.
آقای استارمر قرار است در جریان این سفر با شی جی پینگ، رئیسجمهور چین و لی چیانگ، نخستوزیر این کشور دیدار کند.
محور اصلی گفتوگوها توسعه همکاریهای اقتصادی، جذب سرمایهگذاری و گسترش دسترسی شرکتهای بریتانیایی به بازار چین اعلام شده است.
انتظار میرود پیتر کایل، وزیر تجارت بریتانیا و دهها مدیر ارشد شرکتهای بزرگ نیز او را همراهی کنند.
بریتانیا در پی جذب فناوری و سرمایهگذاری چین و همچنین دسترسی بیشتر به دومین اقتصاد بزرگ جهان برای خدمات مالی، صنعت موتر سازی و صادرات ویسکی اسکاتلندی است.
دولت بریتانیا این سفر را مبتنی بر «عملگرایی واقعبینانه» توصیف کرده و تأکید دارد که در کنار حفظ گفتوگوی دیپلوماتیک با چین، همچنان نسبت به مسائل امنیتی و مداخلات خارجی حساس خواهد بود.
سفر استارمر در حالی انجام میشود که روابط لندن و واشنگتن در پی سیاستهای تجاری و مواضع جنجالی دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، با تنشهایی همراه شده و برخی متحدان سنتی امریکا در حال بازنگری در رویکرد خود نسبت به چین هستند.
سفر استارمر به چین در حالی انجام میشود که نشانههایی از ترک برداشتن تلاش او برای حفظ رابطهای گرم با دونالد ترامپ دیده میشود. این تلاش پیشتر با توافقی تجاری همراه شد و تعرفههای امریکا بر صنایع کلیدی موترسازی و هوافضای بریتانیا را کاهش داد.
بریتانیا امیدوار است این سفر به تقویت اقتصاد این کشور کمک کند، اما در عین حال با خطر خشم منتقدان سرسخت چین در داخل کشور و همچنین دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا روبهروست.
اقتصاد بریتانیا به عنوان ششمین اقتصاد بزرگ جهان و همچنین محبوبیت آقای استارمر، هر دو به تقویت نیاز دارند.
دولت او در تحقق وعدههای رشد اقتصادی و کاهش بحران هزینههای زندگی برای میلیونها خانوار با مشکل مواجه بوده است.
حزب کارگر در نظرسنجیها از حزب راست افراطی «ریفورم یوکی» عقب افتاده و برخی نمایندگان نگران حزب بهطور علنی درباره جایگزینی استارمر با چهرهای کاریزماتیکتر، مانند اندی برنام، شهردار منچستر را مطرح کردهاند.
تحلیلگران این سفر را نشانه تلاش بریتانیا برای ایجاد توازن میان روابط با امریکا و چین و دستیابی به فضای مانور مستقلتر در سیاست خارجی ارزیابی میکنند.
ناظران بر این باورند که این سفر در کنار سفر نخستوزیر کانادا و صدراعظم آلمان، نشان میدهد اروپا و متحدان امریکا دارند رویکرد همکاری کنترولشده با چین را در پیش بگیرند.