رویترز نوشت که دونالد ترامپ، رئیس جمهور امریکا، در دیدار با شی جین‌پینگ، رئیس جمهور چین، از او خواهد خواست که برای پایان دادن به جنگ با ایران کمک کند. اما، روشن نیست که چین تا چه حد حاضر است بر ایران فشار بیاورد و به رابطه‌اش با تهران آسیب بزند.
مقام‌های امریکایی، چین را یکی از معدود کشورهایی می‌دانند که می‌تواند بر ایران اثر بگذارد. دلیل اصلی این نگاه، خرید گسترده نفت ایران از سوی چین است که می تواند به عنوان یک عامل نفوذ عمل کند.
بنا به تحلیل رویترز، امریکا امیدوار است بیجینگ تهران را به میز مذاکره برگرداند و زمینه یک توافق با واشنگتن را فراهم کند. جنگ با ایران بهای نفت را بالا برده و آتش‌بس میان دو کشور نیز شکننده به نظر می‌رسد.
اما چین در برابر ایران فقط یک خریدار نفت نیست. ایران برای بیجینگ شریک راهبردی در خاورمیانه و ابزاری برای موازنه در برابر نفوذ امریکا در این منطقه است. به همین دلیل، تحلیلگران می‌گویند شی جین‌پینگ شاید ایران را به گفت‌وگو تشویق کند، اما بعید است فشار جدی وارد کند یا حمایت اقتصادی چین از تهران را کاهش دهد.
بیجینگ از یک سو می‌خواهد تنگه هرمز باز بماند. بخش مهمی از نفت جهان و مقدار زیادی از نفت مورد نیاز چین از همین مسیر می‌گذرد. اما از سوی دیگر، جنگ ایران و امریکا توجه نظامی و سیاسی واشنگتن را از منطقه هند و اقیانوس آرام دور کرده است؛ منطقه‌ای که برای چین اهمیت زیادی دارد و بحران خاورمیانه تمرکز امریکا را از این منطقه دور کرده است.
این دوگانگی باعث شده چین با احتیاط رفتار کند. پایان جنگ برای اقتصاد چین خوب است، اما تضعیف ایران به سود امریکا می‌تواند برای بیجینگ زیان راهبردی داشته باشد.
ترامپ روز سه‌شنبه گفت برای قانع کردن ایران به کمک چین نیاز ندارد و به محاصره دریایی امریکا اشاره کرد. سخنگوی کاخ سفید هم گفت حکومت ایران می‌داند وضعیت کنونی‌اش پایدار نیست و ترامپ همه ابزارهای لازم را در اختیار دارد.
در مقابل، سخنگوی سفارت چین در واشنگتن گفت بیجینگ با تحریم‌های یک‌جانبه علیه ایران مخالف است. او گفت اولویت فوری باید جلوگیری از بازگشت جنگ باشد، نه استفاده از وضعیت برای متهم کردن کشورهای دیگر.
امریکا برای فشار بر چین ابزارهایی دارد، اما استفاده از آن‌ها ساده نیست. واشنگتن تاکنون شماری از شرکت‌های چینی را به دلیل کمک به ایران تحریم کرده، اما کارشناسان می‌گویند این تحریم‌ها نتوانسته جریان تجارت میان چین و ایران را به‌طور جدی متوقف کند.
به گفته کارشناسان، فشار واقعی زمانی وارد می‌شود که امریکا سراغ بانک‌های چینی برود. برخی بانک‌ها در تجارت نفت ایران نقش مهم دارند. اما چنین اقدامی می‌تواند هزینه بزرگی برای واشنگتن داشته باشد.
تحریم بانک‌های چینی ممکن است جنگ اقتصادی میان امریکا و چین را دوباره شعله‌ور کند. این وضعیت می‌تواند تعرفه‌های سنگین و تنش تجاری سال گذشته را احیا کند و قیمت کالاها و مواد خام را در امریکا بالا ببرد. چنین پیامدی برای ترامپ، که زیر فشار سیاسی جنگ ایران قرار دارد، خطرناک است.
چین هم ابزارهای خود را دارد. مهم‌ترین ابزار بیجینگ، مواد معدنی حیاتی و خاک‌های کمیاب است. این مواد برای صنایع امریکا اهمیت زیادی دارد و سهم چین در پالایش و فرآوری آن‌ها گسترده دارد.
در جریان مناقشه تجاری سال امریکا و چین، بیجینگ تهدید کرده بود عرضه این مواد را محدود می‌کند. همان تهدید کافی بود که مقام‌های غربی نگران شوند و دو طرف به یک آتش‌بس شکننده تجاری برسند.
به همین دلیل، پرونده ایران برای ترامپ فقط یک پرونده دیپلوماتیک نیست. او از چین کمک می‌خواهد، اما هم‌زمان نمی‌خواهد درگیری تازه‌ای با بیجینگ ایجاد کند. چین هم می‌خواهد جنگ گسترده‌تر نشود، اما نمی‌خواهد ایران را زیر فشار امریکا تنها بگذارد.
کرت کمپبل، معاون پیشین وزارت خارجه امریکا، گفته است چین از تجربه امریکا در خاورمیانه آموخته که نباید بیش از حد در این منطقه گرفتار شود. به گفته او، وادار کردن بیجینگ به دخالت جدی در پرونده ایران دشوار خواهد بود.
کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، روز سه‌شنبه، ۷ دلو برای نخستین سفر رسمی راهی چین می‌شود. این نخستین سفر یک رهبر بریتانیا از سال ۲۰۱۸ به چین به شمار می‌رود.
آقای استارمر قرار است در جریان این سفر با شی جی پینگ، رئیس‌جمهور چین و لی چیانگ، نخست‌وزیر این کشور دیدار کند.
محور اصلی گفت‌وگوها توسعه همکاری‌های اقتصادی، جذب سرمایه‌گذاری و گسترش دسترسی شرکت‌های بریتانیایی به بازار چین اعلام شده است.
انتظار می‌رود پیتر کایل، وزیر تجارت بریتانیا و ده‌ها مدیر ارشد شرکت‌های بزرگ نیز او را همراهی کنند.
بریتانیا در پی جذب فناوری و سرمایه‌گذاری چین و همچنین دسترسی بیشتر به دومین اقتصاد بزرگ جهان برای خدمات مالی، صنعت موتر سازی و صادرات ویسکی اسکاتلندی است.
دولت بریتانیا این سفر را مبتنی بر «عمل‌گرایی واقع‌بینانه» توصیف کرده و تأکید دارد که در کنار حفظ گفت‌وگوی دیپلوماتیک با چین، همچنان نسبت به مسائل امنیتی و مداخلات خارجی حساس خواهد بود.
سفر استارمر در حالی انجام می‌شود که روابط لندن و واشنگتن در پی سیاست‌های تجاری و مواضع جنجالی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، با تنش‌هایی همراه شده و برخی متحدان سنتی امریکا در حال بازنگری در رویکرد خود نسبت به چین هستند.
سفر استارمر به چین در حالی انجام می‌شود که نشانه‌هایی از ترک برداشتن تلاش او برای حفظ رابطه‌ای گرم با دونالد ترامپ دیده می‌شود. این تلاش پیش‌تر با توافقی تجاری همراه شد و تعرفه‌های امریکا بر صنایع کلیدی موترسازی و هوافضای بریتانیا را کاهش داد.
بریتانیا امیدوار است این سفر به تقویت اقتصاد این کشور کمک کند، اما در عین حال با خطر خشم منتقدان سرسخت چین در داخل کشور و همچنین دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا روبه‌روست.
اقتصاد بریتانیا به عنوان ششمین اقتصاد بزرگ جهان و همچنین محبوبیت آقای استارمر، هر دو به تقویت نیاز دارند.
دولت او در تحقق وعده‌های رشد اقتصادی و کاهش بحران هزینه‌های زندگی برای میلیون‌ها خانوار با مشکل مواجه بوده است.
حزب کارگر در نظرسنجی‌ها از حزب راست افراطی «ریفورم یوکی» عقب افتاده و برخی نمایندگان نگران حزب به‌طور علنی درباره جایگزینی استارمر با چهره‌ای کاریزماتیک‌تر، مانند اندی برنام، شهردار منچستر را مطرح کرده‌اند.
تحلیلگران این سفر را نشانه تلاش بریتانیا برای ایجاد توازن میان روابط با امریکا و چین و دستیابی به فضای مانور مستقل‌تر در سیاست خارجی ارزیابی می‌کنند.
ناظران بر این باورند که این سفر در کنار سفر نخست‌وزیر کانادا و صدراعظم آلمان، نشان می‌دهد اروپا و متحدان امریکا دارند رویکرد همکاری کنترول‌شده با چین را در پیش بگیرند.
