روسیه و اوکراین بیش از ۴۰۰ اسیر جنگی را مبادله کردند
روسیه و اوکراین در چارچوب توافق آتشبس سهروزه که با میانجیگری امریکا انجام شد، هر کدام ۲۰۵ اسیر جنگی را مبادله کردند.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، گفت که این مبادله «گام نخست» از توافق گستردهتری است که بر اساس آن هر یک از دو طرف قصد دارند هزار اسیر را تبادله کنند.
زلنسکی روز جمعه، ۲۵ ثور نوشت «۲۰۵ اوکراینی به خانه بازگشتند.» به گفته او، اکثر آنها از سال ۲۰۲۲ در اسارت روسیه بودهاند. او تصاویر نظامیان آزادشده را منتشر کرد که پرچم اوکراین را دور خود پیچیدهاند. اداره اطلاعات نظامی اوکراین (هور) اعلام کرد که در میان آزادشدگان، افزون بر سربازان و فرماندهان، دهها افسر نیز حضور دارند. یِوهن یِرِمنکو، یک نظامی اوکراینی آزاد شده به رسانهها گفت که خوشحال است پس از چهار سال انتظار به آزادی رسیده است. او افزود که برخی از همرزمانش هنوز آنجا ماندهاند و از مقامات خواست: «آنها نباید «فراموش شوند.» یِوهن یِرِمنکو گفت کییف باید برای بازگرداندن آنان تلاش کند. سازمان اطلاعات نظامی اوکراین گفت بسیاری از آزادشدگان مدافعان بندر جنوبشرقی ماریوپل بودند که در سال ۲۰۲۲ به دست روسیه افتاده بود. بربنیاد گزارشها، دو طرف همچنین اجساد کشتهشدگان را نیز، مبادله کردهند. با این حال، اوکراین ۵۲۶ جسد تحویل گرفت و ۴۱ پیکر به روسیه تحویل داد. کییف و مسکو از امارات متحده عربی بهدلیل میانجیگری در تبادله اسرا قدردانی کردند. وزارت دفاع روسیه اعلام کرد نظامیان روس آزادشده در بلاروس مستقر شدهاند و حمایتهای لازم را دریافت میکنند. مبادله اسیران به یکی از ملموسترین نتایج گفتوگوهای صلح با میانجیگری ایالات متحده میان کییف و مسکو تبدیل شده است. هرچند تلاشها برای پایان دادن درگیری میان روسیه و اوکراین تاکنون به نتیجه قابلتوجهی نرسیده است. آتشبس میان روسیه و اوکراین در ۱۹ تا ۲۱ ثور با گزارشهایی از نقض همراه بود و ساعاتی پس از پایان آن، روسیه گستردهترین و طولانیترین حمله هوایی خود را با شلیک بیش از هزار و ۵۰۰ پهپاد و دهها موشک انجام داد. این حمله به کشته شدن بیش از ۳۰ نفر در کییف و شهرهای دیگر انجامید. اوکراین نیز حملات پهپادی به تأسیسات نفتی در داخل خاک روسیه انجام داده است.
والیان طالبان در زون شمال شامل بلخ، سمنگان، سرپل، فاریاب و جوزجان در نشستی مشترک درباره اوضاع امنیتی و افزایش هماهنگی در این ولایتها گفتوگو کردند.
این نشست عصر پنجشنبه به ریاست یوسف وفا، والی طالبان در بلخ، در مرکز ولایت سرپل برگزار شده است.
دفتر مطبوعاتی والی طالبان در بلخ هدف این نشست را افزایش هماهنگی و همکاری میان مقامهای محلی عنوان کرد.
طبق بیانیه طالبان، در این جلسه، احمدشاه دیندوست والی سرپل، عبدالله سرحدی والی جوزجان، محمد شعیب رسالت والی سمنگان و محمد حنیف حمزه والی فاریابT رئیس محکمه نظامی زون شمال، رئیس کمیسیون اصلاحی نظامی زون شمال و شماری از دیگر مقامهای طالبان حضور داشتند.
پس از تسلط طالبان بر افغانستان در اگست ۲۰۲۱، این گروه ساختار اداری و امنیتی کشور را به زونهای مختلف تقسیم کرده و برای هماهنگی میان ولایتها، نشستهای منظم میان والیها، فرماندهان و مقامهای استخباراتی برگزار میکند.
زون شمال که ولایتهای بلخ، جوزجان، سمنگان، فاریاب و سرپل را در بر میگیرد، از مناطق مهم از نظر امنیتی، قومی و اقتصادی به شمار میرود و طالبان با برگزاری چنین نشستهایی تلاش دارد هماهنگی میان ساختارهای محلی خود را تقویت کند و از تهدیدهای احتمالی جلوگیری نماید.
در ماههای اخیر، این نوع نشستها در شماری از زونهای کشور افزایش یافته و طالبان آن را بخشی از روند «انسجام اداری و امنیتی» میداند.
با این حال، منتقدان میگویند این نشستها بیشتر برای مدیریت اختلافات داخلی، کنترول ساختارهای محلی و تقویت تمرکز تصمیمگیری در مرکز رهبری طالبان در قندهار برگزار میشود. نشست زون شمال تحت رهبری یوسف وفا برگزار میشود که به ملاهبتالله نزدیک است.
زون شمال به دلیل نزدیکی به مرزهای کشورهای آسیای مرکزی و حضور اقوام مختلف، از حساسترین مناطق تحت اداره طالبان محسوب میشود.
شورای عالی مقاومت برای نجات افغانستان، میگوید ادامه سیاستهای استبدادی طالبان و محرومیت زنان از آموزش، این کشور را بهسوی، جهل، فقر، انزوا و بحرانهای عمیق اجتماعی سوق میدهد.
این شورا تاکید کرد که هیچ جامعهای با سرکوب زنان و بستن مسیر آموزش به رفاه و ثبات دست نمییابد.
شورای عالی مقاومت برای نجات افغانستان جمعه، ۲۵ ثور در بیانیهای حمایت «قاطع و همهجانبه» خود را از حق آموزش، کار، آزادی و مشارکت اجتماعی زنان و دختران افغان اعلام کرد. این شورا نوشت که بستن دروازههای مکاتب و دانشگاهها بهروی دختران، محرومکردن زنان از کار و حضور اجتماعی و محدود کردن آزادیهای اساسی، نمونههای آشکار نقض حقوق انسانی و شهروندی مردم افغانستان است. در اعلامیه این شورا آمده است که زنان شاغل با مشکلات جدی اقتصادی و اجتماعی روبهرو هستند و در بسیاری موارد از حقوق و فرصتهای عادلانه کاری محروم میشوند.
کاهش فرصتهای شغلی، نبود امنیت کاری و بیتوجهی به حقوق اساسی زنان، فشار سنگینی بر زندگی میلیونها شهروند وارد کرده است. شورای عالی مقاومت، اداره طالبان را مسئول مستقیم این وضعیت دانست و افزود تداوم این رویکردها، کشور را به بحران عمیقتر فرو میبرد. این شورا از روحانیون، فرهنگیان، نهادهای مدنی، شخصیتهای ملی، نیروهای آزادیخواه و جامعه جهانی خواست در حمایت از حق آموزش، آزادی، عدالت و کرامت انسانی شهروندان، بهویژه زنان و دختران، در کنار مردم افغانستان بایستند و «در برابر ظلم و محرومیت سکوت نکنند».
بیانیه همچنین تصریح کرده است که آینده افغانستان با آموزش، آگاهی، عدالت و حضور برابر همه شهروندان ساخته میشود و «هیچ قدرتی نمیتواند نور دانش و آزادی را برای همیشه خاموش کند».
یک سازمان بشردوستانه هالندی ابراز نگرانی کرده است که زنان و دختران در افغانستان، سودان، میانمار و نوار غزه بیشترین آسیب را از کاهش کمکهای بشردوستانه متحمل میشوند.
این سازمان هشدار داده است که قطع یا کاهش این کمکها دسترسی زنان به خدمات اساسی را تهدید میکند.
اینگه کائور، مدیر سازمان امدادرسانی مراقبت یا «CARE» گفت: «زمانی که برنامههای کمکرسانی کاهش پیدا میکند زنان و دختران اولین کسانی هستند که دسترسی خود به خدمات درمانی، درآمد، حمایت و آموزش را از دست میدهند.»
او که بهتازگی به افغانستان سفر کرده است، در گفتوگو با رسانههای هالندی تاکید کرد که چند پروژه در این کشور از جمله کلینیک درمان سوءتغذیه کودکان و طرح آموزش دختران در مناطق دورافتاده بهزودی بیبودجه میشوند.
مدیر این سازمان میگوید در سفرش به افغانستان، کودکی هفتماهه را دیده است که تنها ۳ کیلوگرم وزن داشته است. اینگه کائور همچنین از دیدار با یک دختر ۹ ساله روایت کرده که تازه خواندن را آغاز کرده و آرزو داشته است پزشک یا معلم شود.
او با ابراز نگرانی گفت: «فرصتهای خوب برای کمک به دلیل قطع شدن بودجه در معرض توقف قرار گرفتند. این مسئله نه تنها بر کودکان امروز تاثیر میگذارد بلکه نسل آینده را تحت تاثیر قرار میدهد.»
مدیر سازمان امدادرسانی CARE افزوده است که افغانستان از داشتن معلمان آینده محروم میشود، جمعیت همچنان در وضعیت محرومیت باقی میماند و فرصتهای اقتصادی کمتری قابل استفاده خواهد بود.
او گفت: «با وجود اقدامات سرکوبگرانه، قابلهها هنوز به مناطق روستایی سفر میکنند و زنانی هستند که در مراکز درمانی کار میکنند، حتی اگر مجبور باشند با همراه مرد حرکت کنند.»
این سازمان بشردوستانه تاکید کرده است که تداوم این وضعیت در درازمدت امکانپذیر نیست.
سهیل آفریدی، وزیر اعلای خیبرپختونخوای پاکستان، میگوید که ۸۰ درصد شبهنظامیان فعال در این ایالت خارجی هستند و پس از به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان، شمار آنان افزایش یافته است.
او معتقد است که همچنان امکان برقراری صلح از طریق گفتوگو وجود دارد.
وزیر اعلای ایالت خیبرپختونخوا تاکید کرده است که ناآرامی در این ایالت نتیجه بیتوجهی نهادهای مربوطه است و در صورت حمایت حکومت فدرال و نیروهای امنیتی، امکان برقراری صلح از طریق گفتوگو وجود دارد.
او در گفتوگو با خبرنگاران گفت: «من هیچگونه مدارا با عناصر حامی و پشتیبان تروریستها در دولت نخواهم داشت.» این مقام پاکستانی همچنین به پیامدهای درگیریها میان اسلامآباد و اداره طالبان اشاره کرده است.
سهیل آفریدی گفت درگیریهای مرزی با طالبان باعث خسارت ۱۰ میلیارد دالری به دلیل بسته شدن گذرگاههای تجاری خیبرپختونخوا بهویژه تورخم، شده و سهم تجارت این ایالت از ۱۰ میلیارد دالر در ماه به ۳ میلیارد دالر کاهش یافته است.
آقای آفریدی گفت که نامهای اعضای جرگه برای گفتوگو با طالبان پیشنهاد شده و حتی زمان مذاکرات درباره تحریک طالبان پاکستان تعیین شده، اما حکومت مرکزی هنوز در این باره تصمیم نگرفته است.
یو شیائویونگ، نماینده ویژه چین در امور افغانستان به طور جداگانه با معاون وزیر خارجه قطر و سفیر طالبان در دوحه دیدار و گفتوگو کرد.
معاون وزیر خارجه قطر در این دیدار، بر حلوفصل مسالمتآمیز درگیریها میان طالبان و پاکستان و تقویت صلح و ثبات منطقهای تأکید کرد.
نماینده ویژه چین نیز گفته است که با مقام قطری درباره حل مسالمتآمیز این تنشها گفتوگو کرده است.
وزارت خارجه قطر روز جمعه در اعلامیهای گفته است که محمد بن عبدالعزیز بن صالح الخلیفی و نماینده چین آخرین تحولات افغانستان و راههای تقویت تلاشهای مشترک بینالمللی برای تأمین امنیت و ثبات در این کشور را بررسی کردهاند.
چین و قطر نقش فعالی در تسهیل مذاکرات میان طالبان و پاکستان دارند. چین از اول تا هفتم اپریل ۲۰۲۶ میزبان نشست غیررسمی نمایندگان دو طرف در شهر اورومچی بود. این مذاکرات بدون دستیابی به توافق مشخص پایان یافت، هرچند مقامهای چینی آن را چارچوبی مهم برای کاهش تنشها میدانند.
نماینده ویژه چین اوایل هفته جاری نیز به کابل سفر کرد و با امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، دیدار کرد. او در این دیدار بر ادامه گفتوگوها در چارچوب روند اورومچی تأکید کرد.
یو شیائویونگ در شبکه اجتماعی اکس نوشته است که دو طرف ارزیابی مثبتی از این روند دارند و آماده همکاری مشترک برای صلح، امنیت و توسعه منطقهای هستند.
دیدار نماینده چین با سفیر طالبان در دوحه
همزمان نماینده چین با سهیل شاهین، سفیر طالبان در دوحه دیدار کرد. او نوشت «خوشحالم که روابط میان افغانستان و منطقه در حال گسترش است.»
سفارت طالبان در قطر میگوید در این دیدار پیرامون روابط دوجانبه بین افغانستان و چین، وضعیت کنونی سیاسی، موضوعات تجاری و اقتصادی و کمکهای بشردوستانهٔ چین به افغانستان مورد بحث قرار گرفت.
تشدید حملات گروههای مسلح، عمدتاً تحریک طالبان پاکستان، در مناطق قبایلی این کشور ـ از جمله حمله انتحاری و تیراندازی در بنو (۹ می) و حمله مشابه در باجور ـ باعث افزایش تردیدها در اسلامآباد نسبت به ادامه این مذاکرات شده است. پاکستان بارها طالبان افغانستان را به پناه دادن به این گروهها متهم کرده است.
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان، دیروز در نشست خبری در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره ادامه گفتوگوهای اورومچی، از ارائه جزئیات بیشتر خودداری کرد.
پس از نشست اورومچی، روابط دو طرف همچنان پرتنش باقی مانده است. طالبان پیشتر (۲۹ اپریل) کاردار پاکستان در کابل را احضار کرده بود و اسلامآباد نیز چندین بار کاردار طالبان را فراخوانده است، از جمله در ۱۱ می در پی حمله بنو که به کشته شدن ۱۵ نیروی پولیس انجامید.