براساس گزارش‌های «تی‌آرتی ورلد» و باشگاه آلپاین پاکستان، ذکیه ریور احمد، به نخستین زن افغان بدل شد که توانسته است قله ۸۸۴۸ متری اورست، بلندترین نقطه جهان را فتح کند. دستاوردی تاریخی که نام او را در میان چهره‌های ماندگار کوهنوردی افغانستان و جهان ثبت کرده است.
ذکیه احمد ریور، متولد دهه ۱۹۹۰ میلادی در روستای «جودری» ولسوالی جاغوری ولایت غزنی است. او پس از بازگشت دوباره طالبان به قدرت در افغانستان، به استرالیا مهاجرت و در آن‌جا زندگی تازه‌ای را آغاز کرد.
«تی‌آرتی ورلد» گزارش داده است که شرکت رهنمای گردشگری «اورست‌ون» این موفقیت را در صفحه اینستاگرام خود تأیید کرده و ویدیویی نیز منتشر کرده است. در این ویدیو، ذکیه احمد پس از رسیدن به قله اورست، از طریق مخابره واکی‌تاکی به یکی از مسئولان تور می‌گوید: «می‌توانی لطفاً به مادرم زنگ بزنی؟»
خواهر ذکیه احمد نیز پس از انتشار این خبر، در صفحه اینستاگرامش نوشت: «زیباترین لحظه برای خانواده ما؛ برای پدرم، مادرم و برادران و خواهرانم.»
باشگاه آلپاین پاکستان، نهاد رسمی کوهنوردی این کشور، روز پنج‌شنبه اعلام کرد که ذکیه احمد صبح همان روز همراه با دو راهنمای نیپالی—داوا تنزینگ شرپا و فوربا گیالجن شرپا—موفق شد به قله اورست برسد.
این دو راهنما از روستای «تامه» در منطقه خومبوی نیپال هستند؛ منطقه‌ای که بسیاری از شرپاهای نامدار جهان از آن‌جا برخاسته‌اند.
ذکیه احمد که اکنون به‌عنوان یک پناهجوی افغان و فعال حقوق بشر شناخته می‌شود، پس از ترک افغانستان در استرالیا اسکان یافت. باشگاه آلپاین پاکستان این صعود را یک دستاورد تاریخی برای افغانستان و همچنین برای زنان کوهنورد کشورهای درگیر جنگ و بحران توصیف کرده است.
حامیان او نیز این موفقیت را نمادی از مقاومت، شجاعت و اراده زنان، پناهجویان و جوامع آواره در سراسر جهان دانسته‌اند.
کوه اورست، واقع در رشته‌کوه هیمالیا در مرز نیپال و منطقه تبت چین، با وجود ارتفاع مرگبار و شرایط دشوار، همچنان یکی از مهم‌ترین و خطرناک‌ترین مقصدهای کوهنوردی جهان به شمار می‌رود.
فیضان لاخانی، خبرنگار پاکستانی جیونیوز، در پیامی نوشته است:
«ذکیه ریور احمد، یک پناهجوی افغان در استرالیا، امروز به‌عنوان نخستین زن افغان که ساعت ۷:۲۰ صبح به قله اورست صعود کرد، تاریخ‌ساز شد. او که زمانی آرزوی روزنامه‌نگاری در افغانستان را داشت، اکنون با شجاعت، انعطاف‌پذیری و اراده استوارش الهام‌بخش جهان است.»
ذکیه احمد پیش‌تر در گفت‌وگو با رسانه‌ها گفته بود که می‌خواهد قله اورست را به نام دختران افغانستان فتح کند.
این کوهنورد ۳۱ ساله افغان در سال ۲۰۲۲، پس از تحولات سیاسی افغانستان، به استرالیا پناهنده شد. او پیش از این نیز موفق شده بود قله‌های نوشاخ افغانستان، مون‌بلان فرانسه، میرا پیک نیپال و ناندا دوی هند را فتح کند.
کوهنوردان حرفه‌ای می‌گویند صعود به اورست نیازمند سال‌ها تمرین سخت، آمادگی بدنی و یادگیری تخنیک‌های پیشرفته کوهنوردی است. ذکیه احمد نیز پیش‌تر گفته بود که برای رسیدن به این هدف، تمرینات فشرده و طولانی‌مدتی را پشت سر گذاشته است.
