پس از بازگشت میلیونها مهاجر، کاهش فرصتهای کاری، فقر و بسته شدن درهای کشورهای همسایه به روی کارگران افغان، میزان سرقت و سایر جرایم جنایی در کشور بهشدت افزایش یافته است.
بر اساس یافتهها، تنها در ماههای قوس، جدی، دلو و حوت سال گذشته و حمل و ثور سال جاری، ۸۸۲ نفر، از جمله زنان را در هرات به اتهام جرایم مختلف بازداشت شدهاند. بیش از ۹۵ درصد این افراد به سرقت و باقی به جرایم دیگر مانند قتل، جعلکاری، خرید و فروش مواد مخدر و قاچاق سلاح متهم شدهاند.
گزارشها حاکی است که برخی از سارقان در جریان درگیری با باشندگان محل یا نیروهای طالبان کشته و زخمی شدهاند.
در میان افراد بازداشتشده، نزدیک به ۱۰ زن نیز شاملاند که بیشتر آنها به سرقت از طلافروشیها متهم شدهاند.
یافتههای افغانستان اینترنشال نشان میدهد که بیشتر سرقتها در موترهای مسافربری، بازارها و خانهها انجام شدهاند. موبایل، موتر، موتورسایکل، طلا، سهچرخ از اشیاییاند که بیشتر سرقت شدهاند.
باشندگان هرات گفتند که در مواردی بالونهای گاز از بیرون دکانها و پنلهای برق خورشیدی از بام خانهها و زمینهای کشاورزی به سرقت رفتهاند.
بیشتر سرقتها در شهر هرات در حوزههای دوم، پنجم، ششم، یازدهم، دوازدهم و سیزدهم امنیتی و همچنین در ولسوالیهای انجیل، گذره، غوریان و پشتون زرغون رخ داده است.
در شاهراههای هرات و بهویژه در مسیر هرات-اسلامقلعه، علاوه بر سارقان مسلح، قاچاقچیان مواد مخدر و سلاح نیز بازداشت شدهاند.
مسئولان فرماندهی پولیس طالبان در هرات میگویند از نزد افراد بازداشتشده، دهها موتر، موتورسایکل و ریکشا، میلیونها افغانی، صدها هزار دالر، مقداری طلا و نقره، دهها قبضه سلاح، صدها موبایل، صدها کیلوگرام تریاک و چرس، هزاران قرص مواد مخدر، پنلهای خورشیدی، پمپآب و بالونهای گاز به دست آمده است.
به گزارش طالبان، در ماه دلو در اطراف حوزه یازدهم امنیتی شهر هرات یک سارق هنگام سرقت توسط باشندگان محل کشته شد. همچنین، در ماه ثور در ولسوالی کرخ، سه سارق مسلح در درگیری مستقیم با طالبان زخمی و سپس بازداشت شدند.
سازمان ملل درباره بحران اقتصادی در افغانستان هشدار داده و اعلام کرده است که از زمان بازگشت طالبان به قدرت، زندگی مردم دشوارتر شده است. قطع کمکهای بینالمللی، جنگهای طولانی، فساد و حوادث طبیعی وضعیت بشری در افغانستان را بدتر کرده است.
این نهاد بینالمللی همچنین گفته است مواردی ثبت شده که برخی خانوادهها به دلیل فقر مجبور به فروش یا ازدواج زودهنگام دختران خود شدهاند.
در ۲۹ ثور، در نزدیکی فاز سوم شهرک آریا در ناحیه دهم شهر کابل، فردی به نام شمس به دلیل بیکاری و ناچاری خود را آتش زد و سپس بر اثر جراحات شدید جان باخته است.
اعضای خانواده او به افغانستان اینترنشنال گفتند که همسر و سه کودک این مرد بدون سرپرست باقی ماندهاند. یکی از نزدیکان این مرد در پیامی به افغانستان اینترنشنال گفت: «شمس همه جا رفت، هیچکس برایش کار نداد، در نهایت از شدت ناامیدی خود را آتش زد.»
کارشناسان گسترش فقر، بیکاری، کاهش کمکهای خارجی و اخراج کارمندان دولتی از کار را از دلایل مهم افزایش سرقتها دانستهاند.
مقامات طالبان اما بهرغم نشر خبرنامههای بازداشت سارقان، در نشست با خارجیها، از تامین «امنیت کامل و سراسری» در افغانستان سخن میزنند.