دونالد ترامپ، رئیس جمهور امریکا روز دوشنبه اعلام کرد که از ایران، قطر، عربستان سعودی، پاکستان، مصر، اردن و ترکیه خواست که به طور جمعی برای عادیسازی روابط با اسرائیل به پیمان ابراهیم بپیوندند.
ترامپ گفت که روز شنبه، ۲ جوزا با رهبران قطر، عربستان سعودی، پاکستان، مصر، اردن و ترکیه گفتوگو کرده و همچنین با امارات متحده عربی و بحرین، دو کشوری که پیشتر این پیمان را امضا کردهاند، تماس داشته است.
ترکیه و مصر نیز دههها پیش با اسرائیل روابط دیپلوماتیک برقرار کردهاند.
او روز دوشنبه در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشیال نوشت: «من بهطور رسمی از تمام این کشورها درخواست میکنم فوراً به پیمان ابراهیم بپیوندند و اگر ایران با من، بهعنوان رئیس جمهور ایالات متحده امریکا به توافق برسد، مایه افتخار خواهد بود که ایران نیز بخشی از این ائتلاف بینظیر جهانی باشد.»
ترامپ افزود که ایالات متحده برای کنار هم قرار دادن «این پازل بسیار پیچیده» تلاش زیادی انجام داده است.
او همچنین گفت کشورهایی که با آنها گفتوگو کرده، از حضور ایران در این پیمان پس از پایان جنگ استقبال خواهند کرد.
دفتر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل تاکنون به درخواستها برای اظهار نظر درباره سخنان ترامپ پاسخ نداده است. دیگر کشورهای نامبرده نیز واکنشی نشان ندادهاند.
ترامپ گفت که یک یا دو کشور دلایلی برای نپیوستن به این توافق دارند، اما به گفته او «بیشتر آنها آماده، مایل و قادر» به مشارکت در این روند هستند تا توافق احتمالی با ایران را به رویدادی «تاریخیتر» تبدیل کنند.
او همچنین تاکید کرد که مذاکرات با ایران «بهخوبی پیش میرود»، اما توضیحی بیشتر درباره نزدیک بودن توافق با جمهوری اسلامی ارائه نکرد.
لینزی گراهام، سناتور جمهوریخواه و از متحدان نزدیک ترامپ، ایده پیوند دادن توافق با ایران به گسترش پیمان ابراهیم را اقدامی «دگرگونکننده در منطقه و جهان» توصیف کرده است.
در مقابل، برخی تحلیلگران این راهبرد را تلاشی برای قابلقبولتر کردن توافق احتمالی با ایران نزد منتقدان این توافق میدانند.
علی واعظ، مدیر پروژه ایران در گروه بینالمللی بحران به رویترز گفت: «ترامپ تلاش میکند توافق با ایران را بهعنوان ادامه پیمان ابراهیم معرفی کند، توافقی که هم برای اسرائیل خوب باشد، هم برای منطقه و هم از نظر واشنگتن بهاندازه کافی سختگیرانه جلوه کند.»
واعظ افزود: «اما او در حال جایگزین کردن یک خیالپردازی با خیالپردازی دیگر است؛ از وادار کردن ایران به تسلیم، تا تصور اینکه یک توافق شکننده میتواند پایهگذار نظم جدیدی در خاورمیانه باشد.»
امارات متحده عربی و بحرین در سال ۲۰۲۰ و در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ این توافق را امضا کردند و به نخستین کشورهای عربی در چند دهه گذشته تبدیل شدند که روابط خود را با اسرائیل عادی کردند. پس از آن، مراکش و سودان نیز به این روند پیوستند.
مصر و اردن دهها پیش روابط دیپلوماتیک با اسرائیل برقرار کردهاند.
ترامپ پیشتر نسبت به پیوستن عربستان سعودی به این توافقها ابراز خوشبینی کرده بود، اما ریاض تاکنون تمایلی برای پیشبرد این روند نشان نداده است.
عربستان شرط عادی شدن روابطش با اسرائیل را تشکیل دولت مستقل فلسطینی عنوان کرده است. اما، اسرائیل نه تنها این شرط را رد کرده، بلکه با گسترش شهرکهای یهودی در کرانه باختری، عملاً چشمانداز تشکیل دولت فلسطینی را محو کرده است.
