حکومت کانادا که در تلاش برای کاهش وابستگی خود به شرکت‌های نظامی امریکا است، روز چهارشنبه اعلام کرد که قصد دارد چند فروند هواپیمای تجسسی و هشدار زودهنگام از شرکت سویدنی ساب خریداری کند و گزینه شرکت امریکایی بوئینگ را کنار بگذارد.
مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، روز چهارشنبه در یک کنفرانس دفاعی در اتاوا گفت که حکومت او مذاکراتی را با شرکت ساب برای خرید هواپیماهای تجسسی «گلوبال‌آی» آغاز کرده است. او افزود که نیروی هوایی کانادا از این هواپیماها برای «شناسایی و مهار تهدیدها در منطقه قطب شمال» استفاده خواهد کرد.
کارنی گفت: «این سامانه استقلال استراتژیک کانادا را تقویت می‌کند و فرصت‌های شغلی جدیدی در کشور ایجاد خواهد کرد.»
سیستم گلوبال‌آی بر پایه جت ۶۵۰۰ شرکت کانادایی بمباردیر ساخته می‌شود و به رادارها و حسگرهای شرکت ساب مجهز است. این جت در کارخانه بمباردیر در تورنتو تولید می‌شود.
نیروی هوایی کانادا پیش‌تر در نظر داشت حداکثر شش هواپیمای هشدار زودهنگام برای عملیات‌های داخلی و ماموریت‌های برون‌مرزی خریداری کند. نگرانی‌ها درباره نظارت و پایش قلمرو این کشور در قطب شمال، ضرورت خرید این هواپیماها را افزایش داده است.
این هواپیماها قادر خواهند بود اهداف زمینی، دریایی و هوایی را از فاصله‌ای تا ۶۵۰ کیلومتر ردیابی کنند.
کارنی در ماه حوت متعهد شده بود که کانادا مسئولیت کامل حفاظت از قلمرو گسترده خود در قطب شمال را بر عهده خواهد گرفت.
حکومت کارنی سال گذشته با افزایش بودجه دفاعی اعلام کرد که کانادا مطابق تعهدات خود در ناتو، دو درصد از تولید ناخالص داخلی را به هزینه‌های نظامی اختصاص داده است. ایالات متحده خواستار آن است که کانادا و دیگر اعضای ناتو این رقم را به پنج درصد تولید ناخالص داخلی افزایش دهند.
شرکت ساب در بیانیه‌ای اعلام کرد که در صورت نهایی شدن توافق، در بخش تحقیق و توسعه در کانادا سرمایه‌گذاری خواهد کرد. کارنی نیز گفت این قرارداد حدود دو هزار فرصت شغلی ایجاد خواهد کرد و فناوری این هواپیماها برای تولید داخلی به کانادا منتقل خواهد شد.
فیلیپ لاگاسه، معاون مرکز امور بین‌المللی دانشگاه کارلتون در اتاوا، این تصمیم را «آزمونی مهم برای سیاست حکومت کارنی در کاهش وابستگی به تسلیحات و توان نظامی امریکا» توصیف کرد.
ساب همچنین امیدوار است این توافق مسیر را برای فروش جنگنده‌های گریپن به کانادا هموار کند. اتاوا در حال حاضر امکان خرید این جنگنده‌ها را نیز بررسی می‌کند.
کانادا پیش‌تر قرارداد خرید ۸۸ فروند جنگنده اف-۳۵ از شرکت لاکهید مارتین را امضا کرده بود، اما پس از اعمال تعرفه‌های امریکا بر واردات کانادا، کارنی از ارتش خواست امکان کاهش این سفارش و بررسی گزینه‌های جایگزین را ارزیابی کند.
جنگنده گریپن یکی از گزینه‌های اصلی برای نوسازی ناوگان هوایی ارتش کانادا به شمار می‌رود و احتمال دارد اتاوا بخشی از نیاز خود را از شرکت ساب تامین کند. این تغییر رویکرد تا حدی ناشی از کاهش اعتماد کانادا به امریکا ارزیابی می‌شود.
یکی از نگرانی‌های اصلی، کنترول نرم‌افزاری جنگنده‌های اف-۳۵ توسط امریکا است، موضوعی که به باور منتقدان، در شرایط خاص می‌تواند محدودیت‌هایی در استفاده از این هواپیماها ایجاد کند.
با این حال، لاگاسه پیش‌بینی کرده است که کانادا در نهایت به قرارداد خرید کامل اف-۳۵ پایبند خواهد ماند، زیرا اگر حکومت قصد خرید جنگنده‌های گریپن را داشت، احتمالاً این تصمیم را هم‌زمان با اعلام خرید گلوبال‌آی مطرح می‌کرد.
کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، روز سه‌شنبه، ۷ دلو برای نخستین سفر رسمی راهی چین می‌شود. این نخستین سفر یک رهبر بریتانیا از سال ۲۰۱۸ به چین به شمار می‌رود.
آقای استارمر قرار است در جریان این سفر با شی جی پینگ، رئیس‌جمهور چین و لی چیانگ، نخست‌وزیر این کشور دیدار کند.
محور اصلی گفت‌وگوها توسعه همکاری‌های اقتصادی، جذب سرمایه‌گذاری و گسترش دسترسی شرکت‌های بریتانیایی به بازار چین اعلام شده است.
انتظار می‌رود پیتر کایل، وزیر تجارت بریتانیا و ده‌ها مدیر ارشد شرکت‌های بزرگ نیز او را همراهی کنند.
بریتانیا در پی جذب فناوری و سرمایه‌گذاری چین و همچنین دسترسی بیشتر به دومین اقتصاد بزرگ جهان برای خدمات مالی، صنعت موتر سازی و صادرات ویسکی اسکاتلندی است.
دولت بریتانیا این سفر را مبتنی بر «عمل‌گرایی واقع‌بینانه» توصیف کرده و تأکید دارد که در کنار حفظ گفت‌وگوی دیپلوماتیک با چین، همچنان نسبت به مسائل امنیتی و مداخلات خارجی حساس خواهد بود.
سفر استارمر در حالی انجام می‌شود که روابط لندن و واشنگتن در پی سیاست‌های تجاری و مواضع جنجالی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، با تنش‌هایی همراه شده و برخی متحدان سنتی امریکا در حال بازنگری در رویکرد خود نسبت به چین هستند.
سفر استارمر به چین در حالی انجام می‌شود که نشانه‌هایی از ترک برداشتن تلاش او برای حفظ رابطه‌ای گرم با دونالد ترامپ دیده می‌شود. این تلاش پیش‌تر با توافقی تجاری همراه شد و تعرفه‌های امریکا بر صنایع کلیدی موترسازی و هوافضای بریتانیا را کاهش داد.
بریتانیا امیدوار است این سفر به تقویت اقتصاد این کشور کمک کند، اما در عین حال با خطر خشم منتقدان سرسخت چین در داخل کشور و همچنین دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا روبه‌روست.
اقتصاد بریتانیا به عنوان ششمین اقتصاد بزرگ جهان و همچنین محبوبیت آقای استارمر، هر دو به تقویت نیاز دارند.
دولت او در تحقق وعده‌های رشد اقتصادی و کاهش بحران هزینه‌های زندگی برای میلیون‌ها خانوار با مشکل مواجه بوده است.
حزب کارگر در نظرسنجی‌ها از حزب راست افراطی «ریفورم یوکی» عقب افتاده و برخی نمایندگان نگران حزب به‌طور علنی درباره جایگزینی استارمر با چهره‌ای کاریزماتیک‌تر، مانند اندی برنام، شهردار منچستر را مطرح کرده‌اند.
تحلیلگران این سفر را نشانه تلاش بریتانیا برای ایجاد توازن میان روابط با امریکا و چین و دستیابی به فضای مانور مستقل‌تر در سیاست خارجی ارزیابی می‌کنند.
ناظران بر این باورند که این سفر در کنار سفر نخست‌وزیر کانادا و صدراعظم آلمان، نشان می‌دهد اروپا و متحدان امریکا دارند رویکرد همکاری کنترول‌شده با چین را در پیش بگیرند.
