گلبدین حکمتیار، رهبر حزب اسلامی افغانستان، در پیام عیدی خود با انتقاد از عملکرد اداره طالبان، گفت که هبتالله فاقد مشروعیت مردمی است. او گفت که مردم افغانستان حق دارند رهبر کشور خود را انتخاب کرده و بر عملکرد او نظارت داشته باشند.
حکمتیار همچنین تاکید کرد که مردم به آمر و فرمانهای شخصی او نیازی ندارند.
پیش از این نیز آقای حکمتیار در ماه حمل گفته بود که رهبری کشور باید به فردی شایسته و منتخب واگذار شود. او خواستار برگزاری انتخابات، تصویب قانون اساسی و ایجاد نظامی مبتنی بر خواست مردم شده بود.
حکمتیار در پیام عیدی خود گفت راه رسیدن به صلح و ثبات پایدار در کشور، جلوگیری از تکرار جنگهای داخلی و واگذاری رهبری از طریق اراده مردم است.
او گفت: «حق شرعی و انسانی ملت است که امانت الهی رهبری را به کسی بسپارند که اهل این مسئولیت باشد، امین باشد نه خائن، راستگو باشد نه دروغگو، خادم مردم باشد نه ارباب آنان. تنها کسی را به عنوان رهبر میپذیریم که اکثریت ملت او را انتخاب کرده باشند.»
رهبر حزب اسلامی بدون نام بردن مستقیم از رهبر طالبان، بار دیگر به طور تلویحی از هبتالله آخندزاده انتقاد کرد و گفت: «رهبر ما امیر خواهد بود نه آمر؛ امور را مدیریت خواهد کرد نه اینکه صرفاً فرمان صادر کند؛ احکام الهی را اجرا خواهد کرد نه احکام شخصی خود را.»
او افزود که رهبر آینده باید خود را در برابر مردم مسئول بداند، نظارت عمومی را بپذیرد و این حق را برای مردم به رسمیت بشناسد که هر زمان بخواهند امانت رهبری را از او پس بگیرند.
حکمتیار که از حدود چهار ماه پیش در مالیزیا اقامت دارد، با اشاره به وضعیت اقتصادی و امنیتی افغانستان گفته است: «هر جا که فقر و ناامنی باشد، قدرت در دست مفسدان و ظالمان خواهد بود؛ کسانی که نه جان و مال مردم از تعرض آنها در امان است و نه عزت، آزادی و حقوق انسانیشان.»
رهبر حزب اسلامی با اشاره به بحران انسانی و وضعیت جاری در افغانستان افزود: «اگر کسی صد بار و با سوگندهای شدید ادعا کند که در اینجا نظام اسلامی برقرار شده است، دروغی بزرگ و زشت گفته و وعده و کلام الله متعال را تکذیب کرده است.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که طالبان بارها اعلام کرده است امنیت سراسری را در کشور برقرار کرده، نظام اسلامی را در افغانستان تحکیم بخشیده و احکام شریعت را تطبیق کردهاند.
با این حال، حکمتیار برداشت طالبان از مفهوم امنیت را به چالش کشیده و گفته است: «امنیت تنها به معنای نبود جنگ نیست؛ امنیت واقعی حالتی است که انسان از هر نوع خوف و هراس در امان باشد، از تعرض به جان، مال، عزت، ارزشهای معنوی و آزادی خود بیم نداشته باشد و در برابر هیچکس جز الله متعال سر فرود نیاورد.»
انتقاد از «فتواهای خودسرانه»
حکمتیار در بخش دیگری از پیام خود بر ایجاد یک دارالافتای مستقل در افغانستان تاکید کرده و گفته است تشکیل چنین نهادی میتواند مانع صدور فتواهای غیرمسئولانه شود.
او گفت: «دارالافتا و مفتیان آن باید مدافع وحدت و همبستگی باشند، نه عامل تفرقه و پراکندگی. با این کار میتوان جلو فتواهای خودسرانهای را گرفت که مفتیان غرضآلود و بیمار صادر میکنند؛ کسانی که گاهی حلال را حرام و حرام را حلال میسازند و حتی برخلاف حکم صریح الهی فتوا میدهند.»
بخش عمده پیام رهبر حزب اسلامی به انتقاد از عملکرد نهاد امر به معروف طالبان اختصاص یافته است. او تصریح کرده که «امر به معروف و نهی از منکر» وظیفه همه مسلمانان، اعم از زن و مرد است و نباید به ساختارهای دولتی محدود شود.
به گفته او، «هیچکس حق ندارد این فریضه الهی را تعطیل، معلق یا تحریم کند، آن را به ادارات و مأموران حکومتی منحصر سازد و از آن ابزاری برای خاموش کردن صدای حقطلبان و کنترول منبرها بسازد.»
انتقاد از انتصابات طالبان در دانشگاهها
حکمتیار همچنین به وضعیت نظام آموزشی و انتصابات در نهادهای علمی افغانستان تاخت و گفت در یک نظام اسلامی مسئولیتها باید به افراد متخصص و شایسته سپرده شود.
او اظهار داشت: «کار باید به کسی سپرده شود که هم امانتدار باشد و هم دانش، تخصص و صلاحیت لازم را داشته باشد؛ نه اینکه ملای کتاب قدوری به ریاست دانشکده انجنیری گماشته شود.»
طالبان پس از بازگشت به قدرت، شمار زیادی از نیروهای مذهبی خود را در نهادهای آموزشی و دانشگاهی منصوب کردهاند و در سالهای اخیر انتصاب روحانیون در سمتهای مدیریتی دانشگاهها و وزارت تحصیلات عالی افزایش یافته است.
پیام عید قربان حکمتیار از صریحترین موضعگیریهای او علیه ساختار سیاسی و مذهبی طالبان در افغانستان بوده است.
حکمتیار با فشار سنگین طالبان در افغانستان روبرو بود. او اخیرا به بهانه درمان به مالیزیا رفت. اما پس از چهار ماه هنوز به افغانستان تحت کنترول طالبان بازنگشته است.
