ما در غزه چه کردیم؟ افشاگری یک سرباز اسرائیلی از «جنایات سیستماتیک» علیه فلسطینیان

جاناتان می‌گوید برخلاف کرانه باختری، در غزه هیچ «قواعد درگیری» مشخصی به آن‌ها ابلاغ نشد.

به گفته وی، فرض بر این بود که هر کس پس از هشدارهای تخلیه در منطقه باقی مانده، هدف مشروع است؛ رویکردی که قوانین بین‌المللی جنگ آن را مردود می‌دانند.

او فاش کرد که دستورات برای جلوگیری از شلیک به زنان، کودکان یا افراد برهنه، تنها زمانی صادر شد که ارتش اسرائیل در دسامبر ۲۰۲۳ سه گروگان خودی را که با پرچم سفید فرار کرده بودند، به اشتباه کشت.

طبق این گزارش، تمام مردان در سنین نظامی (۱۶ تا ۶۰ سال) تهدید تلقی می‌شدند. بسیاری از کشته‌شدگان غیرمسلح بودند و ارتش حتی وضع پوشش یا مدارک آن‌ها را بررسی نمی‌کرد.

«پروتکل پشه» و استراتژی زمین سوخته

یکی از تکان‌دهنده‌ترین بخش‌های این گزارش، افشای رویه موسوم به «پروتکل پشه» است. در هفته‌های نخست جنگ، به دلیل تلفات بالای سگ‌های واحد ردیابی ارتش در اثر تله‌های انفجاری، فرماندهان شروع به استفاده از فلسطینیان بازداشت‌شده برای پاکسازی ساختمان‌ها کردند. این اقدام در تابستان ۲۰۲۴ به رویه‌ای رایج تبدیل شد.

جاناتان می‌گوید: «بحث درون دسته ما یک بحث اخلاقی درباره استفاده از سپر انسانی نبود؛ بلکه بر سر این بود که چطور با او رفتار کنیم، چقدر غذا به او بدهیم یا چقدر او را کتک بزنیم. همه می‌دانستند که اگر از او استفاده نکنیم، احتمال مرگ خودمان بالا می‌رود.»

این غیرنظامیان مجبور می‌شدند پیش از ورود سربازان به خانه‌های مشکوک بروند، کمدها را باز کنند و تشک‌ها را جابجا کنند تا تله‌های انفجاری احتمالی خنثی شود. ارتش اسرائیل ابتدا وجود چنین پروتکلی را انکار کرد، اما بعداً اعلام کرد که در حال تحقیق درباره این اتهامات است. هرچند تاکنون هیچ سربازی متهم نشده است.

طبق این گزارش، مأموریت اصلی بسیاری از واحدهای پیاده‌نظام به «تخریب سیستماتیک» تغییر یافت. هدف، ایجاد یک منطقه حائل به عرض یک کیلومتر در امتداد مرز و کریدور نتزاریم بود که در آن تمامی خانه‌ها، مکاتب، مزارع و کارخانه‌ها با خاک یکسان شدند. به دلیل حجم بالای ویرانی‌ها، سربازان پیاده‌نظامِ آموزش‌ندیده خود اقدام به کارگذاری مین روی دیوارها می‌کردند و در نهایت، یک افسر مهندسی صرفاً برای طی مراحل بوروکراتیک و ثبت رسمی، شاسی انفجار را فشار می‌داد.

بحران روانی سربازان و گسست از هویت ملی

بربنیاد این گزارش، با طولانی شدن جنگ، عدم نابودی حماس و باقی ماندن گروگان‌ها در اسارت، فرسودگی شدیدی بر بدنه ارتش حاکم شد.

آمار‌های رسمی ارتش اسرائیل نشان می‌دهد که بین جنوری ۲۰۲۴ تا جولای ۲۰۲۵، دست‌کم ۲۷۹ سرباز اقدام به خودکشی کرده‌اند و آمار مبتلایان به اختلال استرس پس از سانحه در ارتش، نزدیک به ۴۰ درصد افزایش یافته است.

بسیاری از این نیروها دچار «جراحت اخلاقی»شده‌اند؛ نوعی آسیب روانی ناشی از شرم و انزجار نسبت به اقداماتی که فرد در آن مشارکت داشته است.

جاناتان می‌گوید در میدان نبرد، ادبیات سربازان به شدت غیرانسانی شده بود و در مکالمات رادیویی از واژه «کثیف» برای اشاره به فلسطینیان استفاده می‌شد.

سخنگوی ارتش اسرائیل در پاسخ به این اتهامات مدعی است که عملیات‌ها بر اساس قوانین بین‌المللی و ضرورت نظامی انجام شده است.

او حماس را متهم کرده است که به طور عمدی زیرساخت‌های خود را در میان جمعیت غیرنظامی مستقر کرده است.

ارتش اسرائیل همچنین تأکید کرده که استفاده از غیرنظامیان به عنوان سپر انسانی ممنوع است.

جاناتان پس از پایان خدمت و سفر به اروپا، با گسست عمیقی میان تجربه عینی خود و بایکوت خبری جامعه اسرائیل مواجه شده است. در اسرائیل رسانه‌ها خط رسمی حکومت را دنبال می‌کنند و از تلفات ده‌ها هزار نفری و قحطی غزه سخن نمی‌گویند.

او با ابراز شرمساری می‌گوید: «من مقصر اصلی را سیستم و حکومت می‌دانم، نه سربازان پیاده را؛ اما این باری از روی دوش من برنمی‌دارد. امروز دیگر به سرباز بودن یا اسرائیلی بودن خودم افتخار نمی‌کنم و فکر می‌کنم هرگز نتوانم پرچم کشورم را بر سر در خانه‌ام آویزان کنم.»