نجیبالله علیخیل، سفیر سابق افغانستان در پاکستان، میگوید اسلامآباد از یک سو خواهان سقوط نظام جمهوری بود، اما از سوی دیگر تمایلی به حاکمیت مطلق طالبان نداشت. او افزود پاکستان با دنبال کردن سیاستهای بلندمدت خود، احتمالا در حال زمینهسازی برای سناریوهای جدید در افغانستان است.
او در صفحه اکس خود نوشته است که پس از خروج نیروهای امریکا و متحدانش از افغانستان در سال ۲۰۲۱، توازن سیاسی و امنیتی منطقه دستخوش تغییرات چشمگیری شد.
به گفته او، برخلاف سال ۲۰۰۱ که کشورهای منطقه از جمله روسیه، چین، ایران و پاکستان به دلایل مختلف از حمله امریکا به افغانستان حمایت کردند یا دستکم مخالفت علنی با آن نشان ندادند، این کشورها به مرور حضور امریکا را تهدیدی برای منافع و امنیت ملی خود دانستند و احساس کردند در تصمیمگیریهای مرتبط با افغانستان به حاشیه رانده شدهاند.
آقای علیخیل میگوید پس از خروج نیروهای امریکایی، واقعیتهای منطقه تغییر کرده و کشورهای غربی اکنون بیش از گذشته درگیر بحرانها و چالشهای دیگر جهان هستند؛ بهگونهای که افغانستان دیگر در صدر اولویتهای سیاست خارجی آنان قرار ندارد.
به گفته او، در پنج سال گذشته روسیه، چین، ایران، هند و کشورهای آسیای مرکزی برای حفظ نفوذ و جایگاه خود در افغانستان، سیاست تعامل با طالبان را دنبال کردهاند. یکی از وجوه مشترک این کشورها نیز نگرانی از هرگونه بازگشت یا حضور احتمالی امریکا در منطقه بوده است.
این دیپلومات پیشین افغان میگوید که روسیه، چین و ایران برای حفظ موقعیت راهبردی خود به برقراری روابط با طالبان روی آوردند، اما پاکستان رویکرد متفاوتی در پیش گرفت. به گفته او، اسلامآباد از یک سو با فروپاشی نظام جمهوری موافق بود، اما از سوی دیگر خواهان تسلط کامل و انحصاری طالبان بر قدرت نبود.
علیخیل معتقد است پاکستان در میان همسایگان افغانستان تنها کشوری است که با دنبال کردن اهداف و سیاستهای بلندمدت خود، احتمالاً در حال فراهم کردن زمینه برای سناریوهای جدید در افغانستان است.
او در پایان تأکید کرده است که حفظ روابط نزدیک با کشورهای همسایه و منطقه، اتخاذ سیاستی اقتصادمحور و پرهیز از گرفتار شدن در رقابتهای ژئوپلیتیکی، از مهمترین پیششرطهای توسعه اقتصادی و دستیابی به ثبات پایدار در افغانستان به شمار میرود؛ درسی که به باور او از تجربه چند دهه گذشته به دست آمده است.
ذکیه احمد نخستین زن کوهنورد افغان که در اول جوزا قله اورست، مرتفعترین قله جهان را فتح کرد، در یادداشتی در صفحه انستاگرام خود نوشت هدف اصلی او بلند کردن صدای هزاران زن و دختر افغان است؛ زنانی که در بیش از چهار سال گذشته از حقوق اساسی خود به ویژه حق آموزش و آزادی محروم شدهاند.
این زن کوهنورد نوشت: «بیایید مطمین شویم که صدای زنان محروم افغانستان خاموش نمیشود. بیایید امید را زنده کنیم.»
او با معرفی سایتی از مخاطبان خود خواسته است برای حمایت از حق آموزش دختران افغان پول کمک کنند.
ذکیه احمد همچنین از «بنیاد بابه مزاری» بهدلیل حمایت مالی برای صعود به این قله سپاسگزاری کرده است. او تاکید کرد که این بنیاد معتقد بود صعود او میتواند صدای هزاران زن و دختر افغان را تقویت کند.
ذکیه احمد، معروف به ریور با رهنمایان نپالی خود در اول جوزا از منطقه خومبو نپال به این قله ۸ هزار و ۸۴۸ متری رسید. پیش از او، هیچ زن کوهنورد افغان به این قله نرسیده بود.
این کوهنورد ۳۱ ساله افغان در سال ۲۰۲۲، پس از سلطه طالبان بر افغانستان به استرالیا پناهنده شد. او پیش از این قلههای نوشاخ افغانستان، مون بلان فرانسه، میرا پیک نپال و ناندا دوی هند را فتح کرده است.
کوهنوردان گفتهاند که فتح قله اورست نیازمند سالها تمرین و فراگیری تکنیکهای کوهنوردی است. ذکیه احمد قبلا گفته بود برای صعود به این قله تمرینات زیادی را پشت سر گذرانده است.
آقای مجاهد به نویده خوشبو، سردبیر ارشد افغانستان اینترنشنال، گفت: «هیچ نوع شکنجهای در زندانها وجود ندارد و این اقدام کاملاً ممنوع است. بر اساس قوانین ما، از مرحله بازداشت تا توقیف و رهایی، هیچگونه شکنجهای اعمال نمیشود.»
سخنگوی طالبان با تفکیک میان «شکنجه» و «مجازات قانونی» افزود که تنبیه افراد تنها بر اساس احکام شریعت و متناسب با جرم آنان صورت میگیرد و نه بهصورت خودسرانه.
او همچنین گفت: «نه در نهادهای استخباراتی، نه در ادارات پولیس و نه در زندانها هیچ شکنجهای وجود ندارد.»
اخیرا، شورای امنیت سازمان ملل گزارش داد که مقامات و نیروهای طالبان، مرتکب خشونت جنسی علیه زنان شدهاند. در این گزارش آمده که یوناما، ۲۱ مورد خشونت جنسی از جمله تجاوز جنسی گروهی علیه ۱۵ زن و ۶ دختر را در سال ۲۰۲۵ مستند کرده است.
گزارشگر ویژه سازمان ملل برای حقوق بشر افغانستان در این سند فاش کرده است که زنان و دخترانی که در برابر سیاستهای تفکیک جنسیتی طالبان دست به اعتراض زده یا این قوانین را به چالش کشیدهاند، بهطور خودسرانه بازداشت شده و در سلولهای طالبان تحت شدیدترین شکنجهها، بدرفتاریها و «خشونتهای جنسی» قرار گرفتهاند.
سخنگوی طالبان افزود که در صورت اثبات شکنجه توسط هر فرد یا مأمور، با او مطابق قانون برخورد خواهد شد.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که سازمانهای بینالمللی و نهادهای حقوق بشری بارها نسبت به وضعیت زندانیان و گزارشهای مربوط به شکنجه در بازداشتگاههای طالبان ابراز نگرانی کردهاند.
با این حال، سخنگوی طالبان این گزارشها را رد کرد و گفت: «گزارشهای نشرشده در این زمینه کاملاً دور از حقیقت است و آنها را بهشدت رد میکنیم.»
