قنسولگری تحت کنترول طالبان در مشهد اعلام کرد که نورمحمد متوکل، سرقنسول طالبان، در دیدار با غلامحسین مظفری، استاندار خراسان رضوی، درباره تسهیل روند انتقال زندانیان افغان، چالشهای مهاجران افغان و گسترش روابط بازرگانی گفتوگو کرده است.
در خبرنامه قنسولگری طالبان که روز یکشنبه منتشر شد، آمده است که دو طرف علاوه بر بررسی روند انتقال زندانیان افغان، درباره رفع مشکلات حملونقل و ترانزیت در مرز دوغارون و نیز حل مشکل بیمه اجباری برای دارندگان کارت آمایش گفتوگو کردهاند.
آمار دقیق زندانیان افغان در ایران بهطور رسمی منتشر نشده است، اما طالبان بهصورت دورهای از انتقال گروههایی از این زندانیان به افغانستان خبر میدهد. این روند در سالهای اخیر بهطور مستمر و در چارچوب توافقات میان تهران و طالبان ادامه داشته است.
اداره تنظیم امور زندانهای طالبان در ۱۴ ثور اعلام کرد که از زمان بازگشت این گروه به قدرت در اسد ۱۴۰۰ تاکنون، حدود دو هزار زندانی افغان از ایران به افغانستان منتقل شدهاند. به گفته سخنگوی این اداره، بخشی از این افراد پس از سپری کردن دوره محکومیت خود آزاد شدهاند و شماری دیگر همچنان در زندان به سر میبرند. جمهوری اسلامی ایران زندانیان افغان را پس از انتقال، به اداره تنظیم امور زندانهای طالبان تحویل میدهد.
با این حال، نهادهای حقوق بشری نسبت به سرنوشت برخی از بازگشتکنندگان ابراز نگرانی کردهاند. این نهادها هشدار میدهند که شماری از افراد پس از تحویل به طالبان ممکن است در معرض بازداشت، برخوردهای خشونتآمیز یا اقدامات انتقامجویانه قرار گیرند. در نزدیک به پنج سال گذشته نیز گزارشهایی از سوی سازمانهای حقوق بشری درباره قتل، شکنجه، بازداشت خودسرانه و ناپدیدسازی اجباری برخی نظامیان و کارمندان حکومت پیشین که از کشورهای همسایه به افغانستان بازگشتهاند، منتشر شده است.
در همین حال، سازمان حقوق بشری «هانا» در گزارش تازه خود اعلام کرده است که مهاجران افغان در ایران با فشارهای فزاینده، اخراج اجباری و تبعیض سیستماتیک مواجه هستند.
بر اساس آمار سازمان ملل، از آغاز سال ۲۰۲۶ تاکنون ۸۶ هزار و ۲۵۳ مهاجر افغان از ایران اخراج و به افغانستان بازگردانده شدهاند.
وضعیت مهاجران افغان در ایران و روند بازگشت آنان در ماههای اخیر به یکی از محورهای اصلی گفتوگو میان مقامهای طالبان و جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده است.
