پیشروی نیروهای اسرائیل در جنوب لبنان و ادامه حملات حزبالله
همزمان با پیشروی نیروهای اسرائیل در جنوب لبنان، حزبالله لبنان روز شنبه نهم جوزا چندین موشک و پهپاد به سمت شمال اسرائیل شلیک کرد.
بر اساس اعلام ارتش اسرائیل، دو راکت از لبنان به سمت منطقه صفد شلیک شد که یکی توسط سامانههای دفاعی رهگیری و دیگری در یک منطقه باز سقوط کرد. راکت دیگری که به سمت جلیل علیا شلیک شده بود نیز رهگیری شد.
ارتش اسرائیل افزود تعدادی از راکتهای شلیکشده به سمت جلیل غربی رهگیری شدند و بقیه در مناطق باز فرود آمدند. سامانههای دفاع هوایی همچنین دو راکت شلیکشده به سمت کریات شمونا را منهدم کردند.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران گزارش داد که موشکهای هدایتشونده حزبالله دو تانک اسرائیلی را مستقیماً مورد اصابت قرار دادهاند.
در همین حال، ویدیوهایی از شهر ساحلی نهاریا منتشر شده که لحظه برخورد راکتها به آبهای دریای مدیترانه نزدیک ساحل را نشان میدهد؛ تصاویری که شهروندان وحشتزده در حال دویدن به سمت پناهگاهها را نیز ثبت کرده است.
به گفته ارتش اسرائیل، حملات روز شنبه هیچ تلفات جانی یا زخمی نداشته است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، روز جمعه هشتم جوزا تأیید کرد که نیروهای لشکر ۳۶ ارتش اسرائیل از رود لیتانی عبور کرده و فراتر از خط دفاعی تعیینشده در جنوب لبنان پیش رفتهاند.
این خط دفاعی که ماه گذشته اعلام شد، مرز منطقه امنیتی مورد نظر اسرائیل در جنوب لبنان را مشخص میکند. این خط عمدتاً در جنوب رود لیتانی قرار دارد؛ رودی که حدود ۳۰ کیلومتر با مرز اسرائیل فاصله دارد و اسرائیل سالهاست تلاش میکند نیروهای حزبالله را به شمال آن عقب براند.
نواف سلام، نخستوزیر لبنان، اسرائیل را به اجرای «سیاست زمین سوخته» در جنوب لبنان متهم کرد. او پس از اظهارات نتانیاهو مبنی بر پیشروی نیروهای اسرائیلی به عمق خاک لبنان، هشدار داد که کشورش با تشدید «خطرناک» درگیریها مواجه است و خواستار برقراری «آتشبس سریع و واقعی» شد.
روزنامه پاکستانی دان روز شنبه به نقل از منابع گزارش داد که در دومین روز عملیات ضدتروریستی در منطقه دره آدمخیل ایالت خیبرپختونخوا، هشت شبهنظامی کشته شدند.
براساس این گزارش، دو نفر از کشتهشدگان شهروند افغانستان و از اعضای یک گروه وابسته به تحریک طالبان پاکستان بودهاند.
این عملیات روز جمعه، هشتم جوزا در این منطقه آغاز شد و در روز نخست آن پنج شبهنظامی کشته شدند. رسانههای پاکستانی شمار کل تلفات شبهنظامیان در دو روز نخست این عملیات را ۱۳ نفر گزارش دادهاند.
منابع امنیتی روزنامه دان گفتند که دو نفر از کشتهشدگان در روز شنبه، شهروندان افغانستان و وابسته به گروه ممنوعه «طارق گیدر» شاخهای از تحریک طالبان پاکستان بودهاند.
منابع افزودند که این عملیات پس از گزارشهایی درباره حضور یک گروه شبهنظامی در منطقه آغاز شده و همچنان ادامه دارد.
به گفته آنها، منطقه در حال حاضر محاصره شده و نیروهای امنیتی در حال پاکسازی آن هستند. منابع هویت شهروندان افغانستان را زینتالله و لوانگین اعلام کردهاند.
گروه طارق گیدر شاخه از تحریک طالبان پاکستان است که به نام فرمانده شبهنظامی طارق آفریدی از دره آدمخیل نامگذاری شده، در این منطقه فعال بوده و در فعالیتهای شبهنظامی نقش داشته است. طبق گزارشها، طارق آفریدی در سال ۲۰۱۲ در منطقه خیبر به دست بستگانش کشته شد.
دره آدمخیل در مرز کوهات و پیشاور در ایالت خیبرپختونخوا موقعیت دارد و در جنوب مرکز این ایالت واقع شده است. این منطقه در سالهای گذشته شاهد چندین حمله تروریستی علیه نیروهای امنیتی، کاروانها و همچنین عملیاتهای نظامی بوده است.
از زمان بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان در سال ۲۰۲۱، ناامنی و فعالیتهای تروریستی در پاکستان افزایش یافته است.
اسلامآباد بارها از طالبان خواسته تا پناهگاههای گروههای مسلح بهویژه مرتبط با تحریک طالبان پاکستان را از بین ببرد، اما طالبان اقدامات تروریستی از خاک افغانستان علیه این کشور را رد کرده میکند.
روزنامه آلمانی «ولت ام زونتاگ» به نقل از یک مقام پنتاگون گزارش داد که ایالات متحده قصد دارد روند خروج نیروهای خود از پایگاههای نظامی اروپا را تسریع کند.
بر اساس این گزارش، واشنگتن ماه آینده طرحها و پیشنهادهای خود را در اینباره با متحدانش در ناتو مطرح خواهد کرد.
پیش از این الکسوس گرینکویچ، فرمانده عالی نیروهای ناتو در اروپا، گفته بود که امریکا کاهش بخشی از نیروهایش در اروپا را آغاز خواهد کرد. با این حال این جنرال نیروی هوایی امریکا گفته بود این روند طی چند سال آینده ادامه مییابد تا کشورهای اروپایی بتوانند نیروها و قابلیتهای جایگزین را پیدا کنند.
واشنگتن در ماه می اعلام کرده بود که قصد دارد ۵ هزار سرباز را از آلمان خارج کند؛ اقدامی که بهطور گسترده به عنوان پیامد اختلافات بر سر جنگ ایران میان دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا و قدرتهای اروپایی تلقی میشود.
شمار نیروهای امریکایی در اروپا در حال حاضر نزدیک به ۸۰ هزار نفر است. در این میان، آلمان تنها میزبان حدود ۳۵ هزار نیروی نظامی فعال ایالات متحده است.
در آن زمان، پنتاگون گفته بود که انتظار میرود این روند خروج طی ۶ تا ۱۲ ماه تکمیل شود.
روزنامه ولت آم زونتاگ، جزئیاتی درباره میزان تسریع این روند یا اینکه خروج نیروها از کدام کشورها آغاز خواهد شد، ارائه نکرده است.
پنتاگون تاکنون رسما در این باره اظهار نظر نکرده است.
طبق گزارشها، ایالات متحده قرار است ماه آینده در نشست «تأمین نیروهای سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو)» برنامههای خود را به متحدانش ارائه کند.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، با ابراز نگرانی از گسترش «پدیده» حمله به نیروگاههای هستهای در جریان درگیریهای اخیر، گفت حمله به این تاسیسات در حال تبدیل شدن به الگویی خطرناک در جنگها است.
گروسی با اشاره به حمله پهپادی به نیروگاه براکه در امارات متحده عربی گفت: «این واقعیت که کسی یک نیروگاه هستهای را هدف قرار داده، بسیار جدی است.»
او گفت آژانس شواهد لازم برای مقصر دانستن تهران در این حمله را در اختیار ندارد و افزود: «ما به مدرک ملموسی درباره منشا این حمله نیاز داریم.»
مقامهای امارات متحده عربی، نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در عراق را مسئول این حمله اعلام کردند.
گروسی همچنین به حملات علیه نیروگاه هستهای زاپوروژیا در اوکراین و نیروگاه هستهای بوشهر اشاره کرد.
گروسی به نشنالنیوز گفت برای بازدید از نیروگاه براکه به ابوظبی سفر خواهد کرد و سپس به کویت، عربستان سعودی و قطر میرود.
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در بخش دیگری از اظهارات خود گفت مطمئن است میتواند روابط آژانس با جمهوری اسلامی را پس از آنکه تهران او را به فراهم کردن بهانه برای حمله اسرائیل به تاسیسات هستهای در سال گذشته متهم کرد، احیا کند.
او افزود زمان برای ازسرگیری همکاری کامل هنوز فرا نرسیده است.
گروسی پیشتر از احتمال دستیابی به توافق میان امریکا و جمهوری اسلامی استقبال کرد.
او به شبکه سیسیتیوی گفت: «ما بهطور عمیق در این وضعیت درگیر بودهایم و تلاش کردهایم راهحلی قابل قبول، صلحآمیز و دیپلوماتیک برای بحران پیرامون برنامه هستهای ایران پیدا کنیم. بنابراین فکر میکنم اگر این یادداشت تفاهم امضا شود، خبر بسیار خوبی خواهد بود.»
تدروس آدهانوم گبریسوس، رئیس سازمان بهداشت جهانی، که روز پنجشنبه به جمهوری دموکراتیک کنگو سفر کرده است، خواستار حمایت بیشتر جامعه جهانی برای مقابله با ابولا شد.
او گفت این سازمان تاکنون تنها یکسوم بودجه مورد نیاز خود را دریافت کرده است.
رئیس سازمان بهداشت جهانی از جوامع محلی و مناطق مرکزی کنگو که با شیوع جدید بیماری ابولا روبهرو هستند، خواست در مبارزه با این بیماری نقش محوری ایفا کنند.
بر اساس آمار مقامهای این کشور، تا روز جمعه، هشتم جوزا، یکهزار و ۲۸ مورد مشکوک ابتلا به ابولا ثبت شده است.
همزمان، سازمان امدادرسانی فرانسوی «پزشکان بدون مرز» روز شنبه هشدار داد که هفدهمین موج شیوع ابولا از زمان شناسایی این ویروس در سال ۱۹۷۶، با سرعتی کمسابقه در حال گسترش است.
آلن گونزالس، معاون عملیات این سازمان، در بیانیهای گفت: «در هیچیک از شیوعهای پیشین، در فاصلهای چنین کوتاه پس از اعلام رسمی وضعیت اضطراری، این تعداد مورد ابتلا ثبت نشده بود.»
او همچنین تأکید کرد که شمار تیمهای تخصصی پزشکی حاضر در منطقه و میزان کمکهای اختصاصیافته برای مقابله با این بحران، همچنان بسیار کمتر از نیازهای موجود است.
ویروس ابولا نخستینبار در سال ۱۹۷۶ در جمهوری دموکراتیک کنگو شناسایی شد. بر اساس آمار سازمان جهانی بهداشت، میانگین نرخ مرگومیر این بیماری در همهگیریهای مختلف حدود ۵۰ درصد بوده است.
ابولا از طریق تماس مستقیم با خون، ترشحات یا سایر مایعات بدن افراد مبتلا و همچنین افرادی که بر اثر این بیماری جان باختهاند، منتقل میشود.
در حال حاضر هیچ درمان تأییدشدهای برای گونه «بوندیبوگیو» ابولا، که عامل شیوع کنونی است، وجود ندارد. با این حال، سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده است که گروههای مشورتی این نهاد انجام آزمایشهای بالینی روی واکسنها و درمانهای احتمالی را توصیه کردهاند.
نزدیک به سه سال پس از آغاز جنگ در غزه، ابعاد تازهای از رفتار ارتش اسرائیل در میدان نبرد از زبان نیروهای این کشور فاش شده است.
مجله اکونومیست در گزارشی تحلیلی به قلم ویندل استیونسون، به بررسی شهادتهای تکاندهنده یک سرباز اسرائیلی با نام مستعار «جاناتان» پرداخته است.
این روایت نشان میدهد که ارتش اسرائیل بهگونه سیستماتیک از غیرنظامیان به عنوان سپر انسانی استفاده کرده است.
این گزارش بر پایه مستندات سازمان اسرائیلی «شکستن سکوت» تنظیم شده است. این یک نهاد غیردولتی است که از سال ۲۰۰۴ گواهیهای سربازان درباره اشغالگری را جمعآوری میکند و اکنون با ثبت بیش از شش هزار شهادت، از سوی محافل راستگرای اسرائیل به «خیانت» متهم شده است.
نداف وایمن، مدیر اجرایی این سازمان میگوید: «خطمشی ما مقابله با ادعای حکومت است که جنایات را به افراد خاطی نسبت میدهد. این یک جنایت سیستماتیک از سوی کل ساختار است.»
از «مشروعترین جنگ» تا ابهام در قوانین شلیک
جاناتان که پیش از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ دوره سربازی خود را در کرانه باختری گذرانده بود، پس از حمله حماس با انگیزهای قوی راهی غزه شد. او در ابتدا این نبرد را «مشروعترین جنگ تاریخ اسرائیل» میدانست، اما با ورود نیروهای پیاده به غزه پس از سه هفته بمباران سنگین تحت «دکترین ضاحیه» استراتژی تخریب گسترده برای سلب پناهگاه از شبهنظامیان، واقعیت میدان نبرد دگرگون شد.
جاناتان میگوید برخلاف کرانه باختری، در غزه هیچ «قواعد درگیری» مشخصی به آنها ابلاغ نشد.
به گفته وی، فرض بر این بود که هر کس پس از هشدارهای تخلیه در منطقه باقی مانده، هدف مشروع است؛ رویکردی که قوانین بینالمللی جنگ آن را مردود میدانند.
او فاش کرد که دستورات برای جلوگیری از شلیک به زنان، کودکان یا افراد برهنه، تنها زمانی صادر شد که ارتش اسرائیل در دسامبر ۲۰۲۳ سه گروگان خودی را که با پرچم سفید فرار کرده بودند، به اشتباه کشت.
طبق این گزارش، تمام مردان در سنین نظامی (۱۶ تا ۶۰ سال) تهدید تلقی میشدند. بسیاری از کشتهشدگان غیرمسلح بودند و ارتش حتی وضع پوشش یا مدارک آنها را بررسی نمیکرد.
«پروتکل پشه» و استراتژی زمین سوخته
یکی از تکاندهندهترین بخشهای این گزارش، افشای رویه موسوم به «پروتکل پشه» است. در هفتههای نخست جنگ، به دلیل تلفات بالای سگهای واحد ردیابی ارتش در اثر تلههای انفجاری، فرماندهان شروع به استفاده از فلسطینیان بازداشتشده برای پاکسازی ساختمانها کردند. این اقدام در تابستان ۲۰۲۴ به رویهای رایج تبدیل شد.
جاناتان میگوید: «بحث درون دسته ما یک بحث اخلاقی درباره استفاده از سپر انسانی نبود؛ بلکه بر سر این بود که چطور با او رفتار کنیم، چقدر غذا به او بدهیم یا چقدر او را کتک بزنیم. همه میدانستند که اگر از او استفاده نکنیم، احتمال مرگ خودمان بالا میرود.»
این غیرنظامیان مجبور میشدند پیش از ورود سربازان به خانههای مشکوک بروند، کمدها را باز کنند و تشکها را جابجا کنند تا تلههای انفجاری احتمالی خنثی شود. ارتش اسرائیل ابتدا وجود چنین پروتکلی را انکار کرد، اما بعداً اعلام کرد که در حال تحقیق درباره این اتهامات است. هرچند تاکنون هیچ سربازی متهم نشده است.
طبق این گزارش، مأموریت اصلی بسیاری از واحدهای پیادهنظام به «تخریب سیستماتیک» تغییر یافت. هدف، ایجاد یک منطقه حائل به عرض یک کیلومتر در امتداد مرز و کریدور نتزاریم بود که در آن تمامی خانهها، مکاتب، مزارع و کارخانهها با خاک یکسان شدند. به دلیل حجم بالای ویرانیها، سربازان پیادهنظامِ آموزشندیده خود اقدام به کارگذاری مین روی دیوارها میکردند و در نهایت، یک افسر مهندسی صرفاً برای طی مراحل بوروکراتیک و ثبت رسمی، شاسی انفجار را فشار میداد.
بحران روانی سربازان و گسست از هویت ملی
بربنیاد این گزارش، با طولانی شدن جنگ، عدم نابودی حماس و باقی ماندن گروگانها در اسارت، فرسودگی شدیدی بر بدنه ارتش حاکم شد.
آمارهای رسمی ارتش اسرائیل نشان میدهد که بین جنوری ۲۰۲۴ تا جولای ۲۰۲۵، دستکم ۲۷۹ سرباز اقدام به خودکشی کردهاند و آمار مبتلایان به اختلال استرس پس از سانحه در ارتش، نزدیک به ۴۰ درصد افزایش یافته است.
بسیاری از این نیروها دچار «جراحت اخلاقی»شدهاند؛ نوعی آسیب روانی ناشی از شرم و انزجار نسبت به اقداماتی که فرد در آن مشارکت داشته است.
جاناتان میگوید در میدان نبرد، ادبیات سربازان به شدت غیرانسانی شده بود و در مکالمات رادیویی از واژه «کثیف» برای اشاره به فلسطینیان استفاده میشد.
سخنگوی ارتش اسرائیل در پاسخ به این اتهامات مدعی است که عملیاتها بر اساس قوانین بینالمللی و ضرورت نظامی انجام شده است.
او حماس را متهم کرده است که به طور عمدی زیرساختهای خود را در میان جمعیت غیرنظامی مستقر کرده است.
ارتش اسرائیل همچنین تأکید کرده که استفاده از غیرنظامیان به عنوان سپر انسانی ممنوع است.
جاناتان پس از پایان خدمت و سفر به اروپا، با گسست عمیقی میان تجربه عینی خود و بایکوت خبری جامعه اسرائیل مواجه شده است. در اسرائیل رسانهها خط رسمی حکومت را دنبال میکنند و از تلفات دهها هزار نفری و قحطی غزه سخن نمیگویند.
او با ابراز شرمساری میگوید: «من مقصر اصلی را سیستم و حکومت میدانم، نه سربازان پیاده را؛ اما این باری از روی دوش من برنمیدارد. امروز دیگر به سرباز بودن یا اسرائیلی بودن خودم افتخار نمیکنم و فکر میکنم هرگز نتوانم پرچم کشورم را بر سر در خانهام آویزان کنم.»
