پس از رخصتیهای عید، پاکستان روند بازگشت مهاجران افغان از ایالت خیبر پختونخوا را از سر گرفت. از نهم ماه حوت، بیش از ۸۲ هزار مهاجر افغان از سراسر پاکستان و یک هزار و ۲۰۸ مهاجر افغان، از ایالت خیبر پختونخوا به افغانستان اخراج شدهاند.
به گفته مقامهای پاکستانی، از ۱۷ سنبله ۱۴۰۲ تاکنون بیش از یک میلیون و ۱۷۷ هزار مهاجر از پاکستان به افغانستان برگشتهاند.
کمپ مهاجران در لندیکوتل اکنون که مرکز اصلی روند بازگشت است روزانه بیش از ۳۰ هزار نفر از بخشهای مختلف پاکستان را میپذیرد.
مهاجران افغان پس از ثبت بایومتریک و تکمیل سایر تشریفات، همان روز از راه تورخم بازگشت داده میشوند.
همزمان، بستهماندن درازمدت گذرگاه تورخم نقلوانتقال را مختل کرده و موترها و رانندگان پاکستانی را در افغانستان متوقف کرده است.
اتحادیه ترانزیت و باربری در پاکستان میگوید بستهماندن هشتماهه تورخم برای تجارت و تردد پیاده، بازرگانی فرامرزی و حملونقل را برهم زده است.
نمایندگان اتحادیه گفتند یک ماه پیش فهرست تفصیلی ۵۶۰ راننده و معاون و ۹۰۰ موتر باری متوقفمانده در افغانستان را به مقامها سپردهاند، اما پیشرفتی حاصل نشده است.
به گفته آنان، شماری از رانندگان و معاونان از راه مرز چمن برگشتهاند اما بسیاری دیگر همچنان در افغانستان ماندهاند.
در همین حال گزارشها حاکی از آن است که یک جرگه بزرگ زیر چتر پلتفورم مشترک گروههای سیاسی، اجتماعی و تجارتی در لندیکوتل برای توقف موترهای باربری برگزار شده است. اشتراککنندگان هشدار دادند اگر بازگشت وسایط، رانندگان، شاگردانموتر و سایر شهروندان پاکستانی متوقفمانده در افغانستان تسهیل نشود، دست به اعتراض خواهند زد.
در قطعنامه جرگه آمده است که در اعتراض به توقف موترها، معترضان شاهراه میان دو کشور را بر روی ترافیک و حتی روند بازگشت مهاجران افغان خواهند بست.
این کمیسیون افزود که روز شنبه همچنین ۴۷۸ مهاجر افغان دیگر از ایران، از طریق گذرگاههای اسلامقلعه و راه ابریشم اخراج شدند.
در پی تنشهای اخیر میان طالبان و پاکستان، اسلامآباد روند اخراج مهاجران افغان را شدت بخشیده و هر روز تعداد قابل توجهی از آنها را از کشور خارج میکند.
سازمانهای بینالمللی بارها هشدار دادهاند که افغانستان فاقد امکانات و ظرفیت لازم برای پذیرش و ادغام این بازگشتکنندگان است.
این سازمانها همچنین تاکید کردهاند که بازگرداندن مهاجران، بهویژه زنان، خبرنگاران، نظامیان و کارمندان دولت پیشین به افغانستان تحت کنترول طالبان، ناامن و پرخطر است.
ریچارد بنت، گزارشگر ویژه ملل متحد در امور حقوق بشر افغانستان، نسبت به روند رو به افزایش اخراج افغانها هشدار داده است. او تاکید کرد افغانستان کشوری امن نیست و بازگشتکنندگان با خطر آزار و اذیت، بازداشت، شکنجه، گرسنگی و بدتر از آن مواجهاند.
سخنگوی دفتر حقوق بشر سازمان ملل نیز با انتقاد از اخراج مهاجران افغان از کشورهای میزبان گفته است این اقدام بازگشتکنندگان را با خطر مواجه میکند.
افغانستان اینترنشنال گزارشهای روزانه کمیسیون طالبان در مورد مهاجران ار جمعآوری کرده است.
بر مبنای آمارها، بیش از ۶ هزار خانواده از طریق تورخم، ۶۸۶ خانواده از طریق اسپینبولدک، ۴۴۶ خانواده از پل ابریشم و ۱۹۲ خانواده از گذرگاه اسلامقلعه به افغانستان برگشتهاند.
بهرغم هشدار و درخواست مکرر نهادهای بینالمللی و حقوقبشری نسبت به اخراج اجباری مهاجران افغان بهویژه زنان و دختران، کشورهای همسایه همچنان به اخراج اجباری افغانها ادامه داده است.
پیشت گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان، هشدار داد که اخراج اجباری مهاجران افغان آنان را در معرض خطر جدی نقض حقوق بشر قرار میدهد.
بر مبنای آمار تازه سازمان ملل که در ۲۹ ثور سال جاری منتشر شد، از سال ۲۰۲۳ بدینسو نزدیک به ۶ میلیون نفر به افغانستان بازگشتهاند و پیشبینی میشود حدود ۳ میلیون نفر دیگر نیز تا پایان سال جاری میلادی به کشور بازگردند.
سازمان ملل پیشبینی میکند که از ماه اپریل تا دیسامبر سال جاری میلادی حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار نفر از ایران و یک میلیون و ۱۰۰ هزار نفر از پاکستان به افغانستان بازگردند.
