مرجان ساتراپی، نویسنده و خالق پرسپولیس در ۵۶ سالگی درگذشت
مرجان ساتراپی، نویسنده، کارتونیست و فیلمساز ایرانی-فرانسوی و خالق رمان تصویری مشهور «پرسپولیس»، در ۵۶ سالگی درگذشت.
مرجان ساتراپی، نویسنده، کارتونیست و فیلمساز ایرانی-فرانسوی و خالق رمان تصویری مشهور «پرسپولیس»، در ۵۶ سالگی درگذشت.
کاخ الیزه، دفتر ریاست‌جمهوری فرانسه، روز پنجشنبه با اعلام خبر درگذشت او گفت که ساتراپی «از چهره‌های برجسته فرهنگ فرانسه و هنرمندی دلبسته آزادی بود که آثارش پیامی جهانی داشت و شهرتی گسترده برای او به ارمغان آورد.»
اعضای خانواده ساتراپی در بیانیه‌ای که توسط خبرگزاری فرانسه منتشر شد، اعلام کردند که او «از غم و اندوه» درگذشته است. این بیانیه می‌گوید مرگ او حدود یک سال پس از درگذشت همسرش، ماتیاس ریپا، بازیگر، تهیه‌کننده و فیلم‌نامه‌نویس سویدنی، رخ داده است. جزئیات بیشتری درباره علت مرگ او منتشر نشده است.
ساتراپی در ماه‌های اخیر بارها در شبکه‌های اجتماعی از فقدان همسرش ابراز اندوه کرده و نوشته بود: «عشق زندگی‌ام را از دست داده‌ام.»
امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، در واکنش به درگذشت او نوشت: «مرجان ساتراپی هنرمندی بزرگ بود که کودکی خود در ایران را به روایتی جهانی تبدیل کرد.»
ساتراپی در سال ۱۹۶۹ در تهران و در خانواده‌ای با گرایش‌های چپ به دنیا آمد. او دوران کودکی خود را در ایران گذراند، اما در نوجوانی از سوی خانواده‌اش برای ادامه تحصیل به ویانا، پایتخت اتریش فرستاده شد. سپس به ایران بازگشت و در رشته هنرهای زیبا تحصیل کرد. او بعدتر در فرانسه ساکن شد و آموزش هنری خود را در استراسبورگ ادامه داد.
شهرت جهانی ساتراپی با انتشار «پرسپولیس» رقم خورد. این کتاب مصور سیاه و سفید زندگی او در دوران و پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران را روایت می‌کند. این کتاب به موفقیتی بین‌المللی دست یافت و بعدها بر اساس آن یک فیلم انیمیشن ساخته شد. این فیلم جایزه هیئت داوران جشنواره فیلم کن را به دست آورد و نامزد جایزه اسکار شد.
ساتراپی در گفت‌وگویی با روزنامه گاردین در سال ۲۰۲۴ گفته بود هدف پرسپولیس این بود که خوانندگان غربی مردم ایران را نه از دریچه کلیشه‌ها، بلکه به‌عنوان انسان‌هایی شبیه خود ببینند.
آثار ساتراپی با ترکیبی از نگاه انتقادی سیاسی، طنز تلخ و سبک بصری ساده شناخته می‌شد و او را به یکی از شناخته‌شده‌ترین نویسندگان رمان‌های تصویری نسل خود تبدیل کرد. او همچنین فیلم‌های «مرغ و آلو»، «صداها» و «رادیواکتیو» را کارگردانی کرد. فیلم «رادیواکتیو» به زندگی ماری کوری، دانشمند برجسته پولندی-فرانسوی، می‌پردازد.
او در سال‌های اخیر به یکی از صداهای شناخته‌شده در دفاع از آزادی زنان، حقوق تبعیدیان و مقابله با اقتدارگرایی تبدیل شده بود و بارها از تریبون‌های عمومی برای انتقاد از سرکوب در ایران استفاده کرد.
ساتراپی در سال ۲۰۲۵ از دریافت نشان «لژیون دونور»، عالی‌ترین نشان افتخار دولتی فرانسه، خودداری کرد. رسانه‌های فرانسوی گزارش دادند که او دلیل این تصمیم را «رویکرد ریاکارانه» فرانسه در قبال ایران عنوان کرده بود.
او در آن زمان نوشت: «نمی‌توانم شاهد باشم که فرزندان الیگارش‌های ایرانی برای تعطیلات به فرانسه بیایند و حتی تابعیت این کشور را بگیرند، در حالی که مخالفان جوان حکومت برای دریافت ویزا و دیدن کشور مهد روشنگری و حقوق بشر با دشواری روبه‌رو هستند.»
کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، روز سه‌شنبه، ۷ دلو برای نخستین سفر رسمی راهی چین می‌شود. این نخستین سفر یک رهبر بریتانیا از سال ۲۰۱۸ به چین به شمار می‌رود.
آقای استارمر قرار است در جریان این سفر با شی جی پینگ، رئیس‌جمهور چین و لی چیانگ، نخست‌وزیر این کشور دیدار کند.
محور اصلی گفت‌وگوها توسعه همکاری‌های اقتصادی، جذب سرمایه‌گذاری و گسترش دسترسی شرکت‌های بریتانیایی به بازار چین اعلام شده است.
انتظار می‌رود پیتر کایل، وزیر تجارت بریتانیا و ده‌ها مدیر ارشد شرکت‌های بزرگ نیز او را همراهی کنند.
بریتانیا در پی جذب فناوری و سرمایه‌گذاری چین و همچنین دسترسی بیشتر به دومین اقتصاد بزرگ جهان برای خدمات مالی، صنعت موتر سازی و صادرات ویسکی اسکاتلندی است.
دولت بریتانیا این سفر را مبتنی بر «عمل‌گرایی واقع‌بینانه» توصیف کرده و تأکید دارد که در کنار حفظ گفت‌وگوی دیپلوماتیک با چین، همچنان نسبت به مسائل امنیتی و مداخلات خارجی حساس خواهد بود.
سفر استارمر در حالی انجام می‌شود که روابط لندن و واشنگتن در پی سیاست‌های تجاری و مواضع جنجالی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، با تنش‌هایی همراه شده و برخی متحدان سنتی امریکا در حال بازنگری در رویکرد خود نسبت به چین هستند.
سفر استارمر به چین در حالی انجام می‌شود که نشانه‌هایی از ترک برداشتن تلاش او برای حفظ رابطه‌ای گرم با دونالد ترامپ دیده می‌شود. این تلاش پیش‌تر با توافقی تجاری همراه شد و تعرفه‌های امریکا بر صنایع کلیدی موترسازی و هوافضای بریتانیا را کاهش داد.
بریتانیا امیدوار است این سفر به تقویت اقتصاد این کشور کمک کند، اما در عین حال با خطر خشم منتقدان سرسخت چین در داخل کشور و همچنین دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا روبه‌روست.
اقتصاد بریتانیا به عنوان ششمین اقتصاد بزرگ جهان و همچنین محبوبیت آقای استارمر، هر دو به تقویت نیاز دارند.
دولت او در تحقق وعده‌های رشد اقتصادی و کاهش بحران هزینه‌های زندگی برای میلیون‌ها خانوار با مشکل مواجه بوده است.
حزب کارگر در نظرسنجی‌ها از حزب راست افراطی «ریفورم یوکی» عقب افتاده و برخی نمایندگان نگران حزب به‌طور علنی درباره جایگزینی استارمر با چهره‌ای کاریزماتیک‌تر، مانند اندی برنام، شهردار منچستر را مطرح کرده‌اند.
تحلیلگران این سفر را نشانه تلاش بریتانیا برای ایجاد توازن میان روابط با امریکا و چین و دستیابی به فضای مانور مستقل‌تر در سیاست خارجی ارزیابی می‌کنند.
ناظران بر این باورند که این سفر در کنار سفر نخست‌وزیر کانادا و صدراعظم آلمان، نشان می‌دهد اروپا و متحدان امریکا دارند رویکرد همکاری کنترول‌شده با چین را در پیش بگیرند.
