مرجان ساتراپی، نویسنده و خالق پرسپولیس در ۵۶ سالگی درگذشت

مرجان ساتراپی، نویسنده، کارتونیست و فیلمساز ایرانی-فرانسوی و خالق رمان تصویری مشهور «پرسپولیس»، در ۵۶ سالگی درگذشت.

مرجان ساتراپی، نویسنده، کارتونیست و فیلمساز ایرانی-فرانسوی و خالق رمان تصویری مشهور «پرسپولیس»، در ۵۶ سالگی درگذشت.
کاخ الیزه، دفتر ریاستجمهوری فرانسه، روز پنجشنبه با اعلام خبر درگذشت او گفت که ساتراپی «از چهرههای برجسته فرهنگ فرانسه و هنرمندی دلبسته آزادی بود که آثارش پیامی جهانی داشت و شهرتی گسترده برای او به ارمغان آورد.»
اعضای خانواده ساتراپی در بیانیهای که توسط خبرگزاری فرانسه منتشر شد، اعلام کردند که او «از غم و اندوه» درگذشته است. این بیانیه میگوید مرگ او حدود یک سال پس از درگذشت همسرش، ماتیاس ریپا، بازیگر، تهیهکننده و فیلمنامهنویس سویدنی، رخ داده است. جزئیات بیشتری درباره علت مرگ او منتشر نشده است.
ساتراپی در ماههای اخیر بارها در شبکههای اجتماعی از فقدان همسرش ابراز اندوه کرده و نوشته بود: «عشق زندگیام را از دست دادهام.»
امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، در واکنش به درگذشت او نوشت: «مرجان ساتراپی هنرمندی بزرگ بود که کودکی خود در ایران را به روایتی جهانی تبدیل کرد.»
ساتراپی در سال ۱۹۶۹ در تهران و در خانوادهای با گرایشهای چپ به دنیا آمد. او دوران کودکی خود را در ایران گذراند، اما در نوجوانی از سوی خانوادهاش برای ادامه تحصیل به ویانا، پایتخت اتریش فرستاده شد. سپس به ایران بازگشت و در رشته هنرهای زیبا تحصیل کرد. او بعدتر در فرانسه ساکن شد و آموزش هنری خود را در استراسبورگ ادامه داد.
شهرت جهانی ساتراپی با انتشار «پرسپولیس» رقم خورد. این کتاب مصور سیاه و سفید زندگی او در دوران و پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران را روایت میکند. این کتاب به موفقیتی بینالمللی دست یافت و بعدها بر اساس آن یک فیلم انیمیشن ساخته شد. این فیلم جایزه هیئت داوران جشنواره فیلم کن را به دست آورد و نامزد جایزه اسکار شد.
ساتراپی در گفتوگویی با روزنامه گاردین در سال ۲۰۲۴ گفته بود هدف پرسپولیس این بود که خوانندگان غربی مردم ایران را نه از دریچه کلیشهها، بلکه بهعنوان انسانهایی شبیه خود ببینند.
آثار ساتراپی با ترکیبی از نگاه انتقادی سیاسی، طنز تلخ و سبک بصری ساده شناخته میشد و او را به یکی از شناختهشدهترین نویسندگان رمانهای تصویری نسل خود تبدیل کرد. او همچنین فیلمهای «مرغ و آلو»، «صداها» و «رادیواکتیو» را کارگردانی کرد. فیلم «رادیواکتیو» به زندگی ماری کوری، دانشمند برجسته پولندی-فرانسوی، میپردازد.
او در سالهای اخیر به یکی از صداهای شناختهشده در دفاع از آزادی زنان، حقوق تبعیدیان و مقابله با اقتدارگرایی تبدیل شده بود و بارها از تریبونهای عمومی برای انتقاد از سرکوب در ایران استفاده کرد.
ساتراپی در سال ۲۰۲۵ از دریافت نشان «لژیون دونور»، عالیترین نشان افتخار دولتی فرانسه، خودداری کرد. رسانههای فرانسوی گزارش دادند که او دلیل این تصمیم را «رویکرد ریاکارانه» فرانسه در قبال ایران عنوان کرده بود.
او در آن زمان نوشت: «نمیتوانم شاهد باشم که فرزندان الیگارشهای ایرانی برای تعطیلات به فرانسه بیایند و حتی تابعیت این کشور را بگیرند، در حالی که مخالفان جوان حکومت برای دریافت ویزا و دیدن کشور مهد روشنگری و حقوق بشر با دشواری روبهرو هستند.»