سخنگوی ارتش اسرائیل اعلام کرد که ایران با شلیک دور جدید راکتها، «اشتباه بزرگی» مرتکب شده و تأکید کرد که اسرائیل موازنهای را که تهران در پی ایجاد آن است، نخواهد پذیرفت. او افزود ارتش اسرائیل برای هرگونه حمله احتمالی دیگر از سوی ایران در وضعیت آمادگی کامل قرار دارد.
همزمان، یک منبع ارشد جمهوری اسلامی به خبرگزاری رویترز گفت که تهران به هرگونه اقدام نظامی اسرائیل «با قدرتی بهمراتب بیشتر» پاسخ خواهد داد. این منبع همچنین هشدار داد که در صورت حمله اسرائیل، پایگاههای امریکا در منطقه نیز اهداف مشروع ایران تلقی خواهند شد.
در همین حال، روابط عمومی سپاه پاسداران در بیانیهای اعلام کرد که پایگاه هوایی «رامات دیوید» در اسرائیل را با موشکهای بالستیک هدف قرار داده است. سپاه مدعی شد این حمله در واکنش به حملات اسرائیل به جنوب لبنان، ضاحیه بیروت و مناطق صور و نبطیه انجام شده است.
سپاه پاسداران همچنین امریکا و اسرائیل را به نقض آتشبس ۱۹ حمل متهم کرد و مدعی شد که این دو کشور با ادامه حملات و آنچه «تعرض مکرر» به سواحل و شناورهای ایرانی در تنگه هرمز، دریای عمان و اقیانوس هند خواند، توافق آتشبس را نقض کردهاند.
در این بیانیه، حمله موشکی بهعنوان «هشدار» توصیف شده و آمده است که در صورت تکرار این حملات، پاسخهای بعدی گستردهتر خواهد بود و اهداف امریکایی و اسرائیلی را در بر خواهد گرفت.
رسانههای ایرانی گزارش دادند که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در تماسهای تلفنی جداگانه با ایوت کوپر، وزیر داخله بریتانیا، هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، و عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، درباره آخرین تحولات منطقه گفتوگو کرده است.
بر اساس این گزارشها، محور این رایزنیها واکنش ایران به آنچه «نقض مکرر آتشبس در لبنان» از سوی اسرائیل خوانده شده و همچنین بررسی آخرین تحولات امنیتی منطقه بوده است.
فاکسنیوز اعلام کرد دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در گفتوگویی کوتاه با این رسانه درباره تشدید تنشها میان ایران و اسرائیل، به تهران پیشنهاد کرده است که حملات هواییاش را متوقف کند.
این رسانه با اعلام این که مشروح این گفتوگو بهزودی پخش میشود، به نقل از ترامپ نوشت: «آنچه به ایران پیشنهاد میکنم این است که شما موشکهایتان را شلیک کردهاید، دیگر کافی است. به میز مذاکره برگردید و توافق کنید.»
همزمان، باراک راوید، خبرنگار اکسیوس، به نقل از یک مقام اسرائیلی نوشت که این کشور قصد دارد به حملات شامگاه یکشنبه جمهوری اسلامی پاسخ دهد. همچنان، این رسانه نوشت که ترامپ از اسرائیل خواهد خواست به حملات ایران پاسخ ندهد.
کان، شبکه عمومی اسرائیل، گزارش داد که بر اساس اطلاعاتی که در اختیار مقامهای سیاسی قرار گرفته، حدود ۱۰ موشک بالستیک از ایران به سوی خاک اسرائیل شلیک شده است.
روزنامه معاریو نیز اعلام کرد که در مجموع حدود ۸۶ موشک از نقاط مختلف غربی و مرکزی ایران به سمت شمال و مرکز اسرائیل پرتاب شده است.
ارتش اسرائیل اعلام کرد که موشکهایی را که از ایران به سمت خاک اسرائیل شلیک شدهاند، شناسایی کرده است. به گزارش رویترز، ارتش اسرائیل افزود که سامانههای دفاعی در حال عملیات برای رهگیری این تهدید هستند.
یک منبع اسرائیلی به اسکاینیوزعربی اعلام کرد که دو موشک پرتابشده از سوی ایران رهگیری و منهدم شدهاند.
دو منبع نزدیک به نیروهای نظامی جمهوری اسلامی به ایراناینترنشنال گفتند که در پی حملات روز یکشنبه اسرائیل به مقر فرماندهی و برنامهریزی حزبالله در ضاحیه بیروت، یگانهای موشکی سپاه پاسداران در آستانه یک رویارویی نظامی جدید، به حالت آمادهباش کامل درآمدهاند.
به گفته این منابع، در ساعات گذشته، فرماندهان ارشد سپاه درخواست رسمی خود را برای صدور مجوز آغاز حملات موشکی به اسرائیل، به دفتر مجتبی خامنهای، رهبر جدید جمهوری اسلامی، ارسال کردهاند.
این آمادهباش موشکی در حالی صورت میگیرد که پیش از این، علی عبداللهی، فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا، بهطور رسمی به ساکنان شمال اسرائیل هشدار داده بود که در صورت حمله به بیروت، این مناطق «آماج حملات موشکی» قرار خواهند گرفت.
در پی صدور این هشدار تخلیه از سوی سپاه، با میانجیگری و فشار مستقیم دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، اسرائیل بهطور موقت از حمله گسترده به بیروت خودداری کرد و تنشها برای مدتی کاهش یافت؛ اما حملات یکشنبه ۱۷ جوزا جنگندههای اسرائیل به ضاحیه، بار دیگر احتمال یک درگیری مستقیم را افزایش داد.
در همین حال، ابراهیم رضایی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس، اسرائیل را به حملات تلافیجویانه تهدید کرد و گفت: «امشب باید منتظر پاسخ در آسمان اراضی اشغالی بود.»
این دو منبع به ایراناینترنشنال گفتند که سپاه پاسداران نگران است سکوت در برابر حملات اسرائیل به ضاحیه، این کشور را به تشدید حملات علیه حزبالله ترغیب کند. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، حملات یکشنبه را پاسخی به موشکهایی خواند که حزبالله بامداد یکشنبه به سوی شمال اسرائیل شلیک کرد؛ موشکهایی که به گفته ارتش اسرائیل رهگیری شدند.
یکی از این دو منبع تأکید کرد که فرماندهان نظامی جمهوری اسلامی معتقدند عمل نکردن به خطوط قرمز اعلامشده، روحیه بدنه متزلزل حزبالله را بهشدت تضعیف میکند و جایگاه جمهوری اسلامی را در میان گروههای نیابتیاش به خطر میاندازد.
دونالد ترامپ، رئیس جمهور امریکا هشدار داد که اگر مذاکرات واشنگتن و تهران به توافق منجر نشود، امریکا توان نظامی حکومت ایران را به حدی تضعیف میکند که نیروهای امریکایی بتوانند در شرایطی امن، اورانیوم با غنای بالا را از ایران خارج کنند.
او تاکید کرد آنها «تا تکمیل کار» در منطقه خواهند ماند.
ترامپ در گفتوگو با شبکه انبیسی نیوز که عصر یکشنبه ۱۷ جوزا پخش شد، بهتفصیل درباره وضعیت مذاکرات برای پایان دادن به جنگ ایران و تاثیر این جنگ بر اقتصاد امریکا و جهان صحبت کرد.
او گفت اگر مذاکرات جاری به توافق میان دو کشور منجر شود، امریکا برای جمعآوری و نابودی اورانیوم با غنای بالا با جمهوری اسلامی همکاری خواهد کرد، در غیر این صورت حمله نظامی در دستور کار قرار خواهد گرفت.
ترامپ در این مصاحبه درباره وضعیت مذاکرات برای توقف دایمی درگیری و رویکردش به یک توافق احتمالی، گفت به دنبال آن است که نیروهای امریکایی را تا «تکمیل» کار در منطقه نگه دارد و افزود: «من آنها را به خطر نمیدانم.»
ترامپ همچنین گفت دو طرف به امضای یک پیمان «بسیار نزدیک» هستند، اما او از حکومت ایران میخواهد در کنار گذاشتن جاهطلبیهای هستهای خود فراتر برود.
نکته دیگر در این مصاحبه، تاکید ترامپ بر ادامه حضور نیروهای امریکایی در اطراف ایران بود. او بار دیگر بر «نابودی کامل» توان نظامی جمهوری اسلامی تاکید کرد و افزود با این حال حکومت ایران هنوز «تعدادی موشک و پهپاد» در اختیار دارد؛ چیزی حدود به گفته او «۲۱ یا ۲۲ درصد» ذخایر موشکی پیش از جنگ، اما این به آن معنا نیست که «۵۰ هزار نیروی امریکایی مستقر در منطقه بهزودی به خانه باز میگردند».
ترامپ نگه داشتن نیروهای نظامی امریکا در منطقه را برای امریکا «کمهزینه» خواند و افزود: «به نظر من بازگرداندن آنها بیاحتیاطی است، چون شاید از آنها برای وادار کردن ایران به عقبنشینی در مذاکرات استفاده کنیم.»
او در این بخش از گفتوگوها بار دیگر استفاده مجدد از فشار نظامی علیه جمهوری اسلامی را «بعید» ارزیابی و بلافاصله تاکید کرد که نیروهای امریکایی را تا «به سرانجام رسیدن کار» در منطقه نگه میدارد.
وضعیت مذاکرات
ترامپ درباره وضعیت کنونی مذاکراتی که با میانجیگری پاکستان در جریان است، گفت: «ما چند نکته داریم که به نظر نمیرسد نکات بزرگی باشند. آنها [مذاکرهکنندگان ایرانی] پذیرفتهاند که سلاح هستهای نخواهند داشت. ما بندی در آن گذاشته بودیم که [آنها] سلاح هستهای تولید نخواهند کرد. همه از آن بسیار خوشحال بودند، جز من.»
ترامپ تاکید کرد او خواهان افزودن بندی دیگر است تا اطمینان حاصل شود ایران نمیتواند توافق را دور بزند.
او گفت: «حرف من این است؛ اگر آنها [حکومت ایران] سلاح هستهای تولید نکنند، اما آن را بخرند یا به شکل دیگری به دست بیاورند چه؟ بنابراین میخواهم عبارت "اگر بخرند یا به هر شکلی به دست بیاورند" هم به متن توافق اضافه شود. بنابراین آنها نه حق دارند سلاح هستهای تولید کنند و نه حق دارند آن را بخرند یا به هر شکل دیگری به دست بیاورند.»
او افزود ایرانیها در برابر این خواسته «کمی» مقاومت کردند و «و بعد دیگر مقاومت نکردند.»
سرنوشت اورانیوم غنیشده
او گفت: «اگر به توافق برسیم و روابط مان دوستانه شود، همه با هم میرویم. تجهیزات امریکایی را میبریم، آن را خارج و نابود میکنیم؛ چه در همان محل باشد، چه آن را به جای دیگری منتقل کنیم.»
ترامپ در ادامه تاکید کرد که رفتن به سراغ اورانیوم با غنای بالا حتمی است: «چه با آنها [حکومت ایران] چه بدون آنها». او افزود: «اما در هر صورت کسی به طرف ما تیراندازی نخواهد کرد؛ اگر به توافق نرسیم آنها را بهشدت از کار میاندازیم، در هر حالت امنیت خواهیم داشت.»
او به کریستن وُلکر، مجری برنامه «میت د پرس»، گفت: «میدانید، ما روی آن [محل نگهداری اورانیوم با غنای بالا در ایران] و همه اطراف آن دوربین داریم. اگر کسی آنجا راه برود، حتی اگر شما آنجا قدم بزنید، دوربینها آنقدر دقیقاند که میتوانم اسم کوچک تان را نشانی که روی کت شماست، بخوانم.»
«رهبری جدید ایران منطقیتر و بسیار باهوش است»
رئیس جمهور امریکا در بخشی از این مصاحبه برداشت خود را نسبت به رهبران کنونی جمهوری اسلامی و شخص مجتبی خامنهای که جانشین پدرش شده است، شرح داد. او رهبری جدید ایران را «منطقیتر، بسیار باهوش» میبیند.
او همچنین گفت که مجتبی خامنهای جای پدرش را گرفته و «بخشی از» روند تایید توافق است. ترامپ بار دیگر تاکید کرد که آماده گفتوگوی مستقیم با رهبر جدید جمهوری اسلامی است.
ترامپ گفت: «اگر او بخواهد، من این کار را میکنم، اما مستقیم با او صحبت نکردهام.»
ترامپ، مجتبی خامنهای را، که از زمان آغاز جنگ در انظار عمومی دیده نشده است، به شکلی مثبت با پدرش مقایسه کرد.
او گفت: «جوانتر است. به نظرم منطقیتر است. زخمی است، بهشدت زخمی شده است. بنابراین نوعی شجاعت در او هست. خیلیها اگر تا این حد زخمی شده بودند، درباره این صحبت نمیکردند که، میدانید، "وضع ما با امریکا چطور است؟" چیزهای دیگری در ذهن. شان بود. بنابراین نوعی شجاعت در او هست. اما او بسیار جدی زخمی شده است.»
ترامپ از اینکه بهطور قطعی بگوید آیا محل دقیق رهبر جمهوری اسلامی را میداند یا آیا آن محل در ایران است، خودداری کرد. او گفت: «نمیخواهم بگویم میدانم او کجاست یا نه. اما احتمال زیادی وجود دارد که بدانم.»
داراییهایی که قرار نیست بیدرنگ آزاد شوند
ترامپ در جریان این گفتوگو روسای جمهور پیشین امریکا از جمله باراک اوباما را مقصر اصلی توسعه برنامه هستهای جمهوری اسلامی و حرکت آنها به سوی تولید سلاح هستهای خواند و همتایان پیشین خود را بابت کاهش تحریمهای بینالمللی و آزادسازی داراییهای مسدودشده جمهوری اسلامی سرزنش کرد.
او تاکید کرد که هر توافق جدیدی با جمهوری اسلامی «بلافاصله» به آزادسازی هیچیک از داراییهای آنها منجر نخواهد شد.
ترامپ گفت آزادسازی داراییهای مسدودشده «بعدتر» انجام میشود: «اگر رفتارشان خوب باشد، اگر کارشان را خوب انجام دهند، صحبت درباره این موضوع را شروع میکنیم.»
وُلکر از ترامپ پرسید چرا هنگام لغو برجام در نخستین دوره ریاستجمهوریاش، برای رسیدن به یک توافق جدید با حکومت ایران مذاکره نکرد. ترامپ پاسخ داد که چنین توافقهایی ممکن است «سالها» طول بکشد.
او افزود: «آنها آن زمان آماده نبودند. انجام این کارها سالها زمان میبرد. این افراد ۴۷ سال است که در حال جنگ بودهاند. آنها امریکاییها را کشتهاند، پاها و دستهای شان را قطع کردهاند و صورتهای شان بهشدت و بهطرز وحشتناکی آسیب دیده است.»
توصیه به مردم امریکا در قبال جنگ ایران: صبور باشید
ترامپ در واکنش به اظهارات وُلکر که جنگ ایران را در افکار عمومی امریکا «نامحبوب» خواند گفت که امریکاییها باید «در قبال ایران صبورتر» باشند و افزود بخشی از چالش در تدوین سریع یک طرح صلح این است که چنین طرحی مستلزم چرخشی کامل در موضع دیرینه تهران در قبال امریکا است.
او مذاکرهکنندگان جمهوری اسلامی را «قدرتمند و مغرور» خواند و ادامه داد: «چیزهایی هست که هرگز فکر نمیکردند انجام دهند، اما حالا ناچارند انجام دهند و این کمی زمانبر است. داریم درباره ۴۷ سال صحبت میکنیم، در این ۴۷ سال آنها هر کاری میخواستند کردند و از آن قسر در رفتند.»
در همین حال، ترامپ از اقتصاد امریکا تمجید کرد و گفت ناچار شده است میان مقابله با جمهوری اسلامی و افزایش قیمتهای ناشی از آن در امریکا دست به انتخاب بزند.
او به ارزان بودن قیمت کود کشاورزی و بنزین پیش از آغاز جنگ ایران اشاره کرد و افزود: «میتوانستم قیمتها را همانطور نگه دارم، اما دیدم باید تغییر مسیر بدهم. کشاورزان بهتر از هر کس دیگری این را درک خواهند کرد. بنزین گرانتر خواهد شد، کود کمی گرانتر خواهد شد اما من یک سلاح هستهای را از دست افراد بسیار خطرناک خارج خواهم کرد.»
او بار دیگر وعده داد که با پایان جنگ، امریکاییها شاهد کاهش فشار خواهند بود: «وقتی کار را به سرانجام برسانیم، چیزهایی خواهید دید که هرگز شبیه آن را ندیدهاید. نفت پایین خواهد آمد. اما نکته اصلی این است که ما نمیتوانیم اجازه دهیم ایران سلاح هستهای داشته باشد. نمیشود چنین کاری کرد. و ما هم چنین کاری نخواهیم کرد.»
رسانههای پاکستان گزارش دادند که یک مهاجم در شفاخانه دولتی مدنی شهر کویته، مرکز ایالت بلوچستان، بر یک پزشک زن به نام ماهنور ناصر، اسید پاشیده است. به گفته مقامهای صحی، حدود ۷۰ درصد بدن این پزشک دچار سوختگی شده است. پولیس گفته است مهاجم هنگام تلاش برای فرار کشته شده است.
مقامهای شفاخانه مدنی کویته گفتهاند که داکتر ماهنور ناصر از ناحیه صورت، سینه، پاها و دیگر بخشهای بدن آسیب دیده و میزان سوختگی او به حدود ۷۰ درصد بدن میرسد. او پس از دریافت مراقبتهای اولیه به یک شفاخانه خصوصی منتقل شده و قرار است برای ادامه درمان از طریق آمبولانس هوایی به کراچی انتقال یابد.
انجمن پزشکان جوان اعلام کرده است که فرد مهاجم از کارکنان شفاخانه بوده و مسئولیت پاککاری آسانسورهای برقی را بر عهده داشته است.
به گفته پولیس، نیروهای امنیتی پس از شناسایی و تعقیب متهم، او را در حالی که قصد فرار با یک بس مسافربری را داشت، ردیابی کردند. پولیس گفته است که از وی خواسته شد خود را تسلیم کند، اما او به سوی نیروهای امنیتی تیراندازی کرد. در نتیجه درگیری متقابل، مهاجم کشته شد.
مقامهای پاکستانی تاکنون درباره هویت کامل مهاجم و انگیزه احتمالی او از این حمله جزئیاتی منتشر نکردهاند.
کیم یو جونگ، معاون کمیته مرکزی حزب کارگران و خواهر رهبر کوریای شمالی، هرگونه سازش و گفتوگو درباره خلع سلاح هستهای این کشور را رد کرد. او گفت کوریای شمالی به هیچ عنوان قصد ندارد در مسائل مربوط به حاکمیت ملی و بنیانهای دفاعی خود دست به عقبنشینی یا امتیازدهی بزند.
کیم یو جونگ با تاکید بر اینکه پیونگیانگ هرگز اجازه نخواهد داد موازنه قوا که ضامن امنیت و حاکمیت این کشور است خدشهدار شود، تصریح کرد: «این اقدام سیگنالی آشکار و صریح به تمام جهان است که ما حتی یک ذره نیز بر سر دفاع از کشورمان سازش نخواهیم کرد.»
او همچنین خاطرنشان کرد که حاکمیت ملی خط سرخ قانون اساسی کوریای شمالی است و به همین دلیل، این کشور با هیچ طرف خارجی در این باره وارد گفتوگو نخواهد شد، چرا که هرگونه بحث در این زمینه، نقض صریح قانون اساسی جمهوری محسوب میشود.
این موضعگیری تهاجمی و هشدارهای تازه پیونگیانگ در شرایطی مطرح میشود که پیش از این، کیم چنگ اون، رهبر کوریای شمالی در جریان دیدار رسمی خود با آندری بلوسوف، وزیر دفاع روسیه، بر حمایت همهجانبه و بیپایان دولت خود از سیاستهای مسکو در جهت صیانت از حاکمیت دولتی، تمامیت ارضی و امنیت فدراسیون روسیه تاکید کرده بود؛ امری که نشاندهنده همگرایی و تقویت همپیمانیهای استراتژیک جدید در بلوک شرق است.