فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، اعلام کرد: «اوایل امروز [شنبه] نیروهای امریکایی در خاورمیانه دو پهپاد انتحاری ایرانی را که ترافیک دریایی بینالمللی را در تنگه هرمز تهدید میکردند، سرنگون کردند.»
این رویداد بخشی از تنشهای طولانیمدت و تشدید شده میان ایالات متحده و ایران در منطقه خلیج فارس است. تنگه هرمز به عنوان یکی از حیاتیترین آبراههای جهان، حدود ۲۰ درصد از نفت خام جهانی را منتقل میکند و بارها صحنه درگیریهای دریایی و حملات پهپادی بوده است.
سنتکام تأکید کرده که این اقدام در چارچوب دفاع از تردد دریایی غیرنظامی و نیروهای خود انجام شده و نیروهای امریکایی در حالت آمادهباش کامل قرار دارند تا در برابر هرگونه اقدام تهاجمی احتمالی پاسخ دهند.
این رویداد در بستر درگیریهای گستردهتر اخیر میان طرفین (از جمله حملات پهپادی و موشکی و پاسخهای متقابل) رخ داده است.
خبرگزاری رسمی چین شینهوا گزارش داد که بیجینگ یک عملیات ویژه و گسترده «اجرای قانون» را در شرق تایوان سازماندهی و اجرا کرده است. چین اعلام کرد که این مانور نظامی پاسخی به بیانیه یکجانبه جاپان و فیلیپین برای آغاز مذاکرات تعیین مرزهای دریایی در شرق این جزیره است.
در این عملیات ویژه، نهادهای مختلفی از جمله اداره امنیت دریایی فوجیان، اداره امنیت دریایی گوانگدونگ، مرکز تامین ناوبری دریای چین شرقی و همچنین اداره امداد و نجات دریای چین شرقی مشارکت داشتند.
بر اساس گزارش رسانه رسمی چین، اهداف اصلی این مأموریت شامل اعمال کامل اختیارات بیجینگ در اجرای قوانین اداری دریایی، تقویت توانمندیهای گشتزنی در آبهای دوردست، کنترل تردد کشتیها در آبراههای کلیدی، تامین امنیت ترافیک دریایی و حفاظت از منافع ملی اعلام شده است.
این تنشها پس از آن بالا گرفت که در جریان سفر اخیر فردیناند مارکوس جونیور، رئیسجمهور فیلیپین به جاپان در اواخر ماه می، توکیو و مانیل بیانیه مشترکی صادر کردند. در این بیانیه دو کشور از آغاز گفتوگوها برای تعیین مرزهای منطقه انحصاری اقتصادی و فلات قاره خود خبر دادند که محدوده مورد نظر برای این مرزبندی در آبهای واقع در شرق جزیره تایوان قرار دارد.
تایوان از سال ۱۳۲۸ (۱۹۴۹ میلادی)، یعنی زمانی که نیروهای ملیگرای کومینتانگ به رهبری چان کایشک پس از شکست در جنگ داخلی چین به این جزیره پناه بردند، توسط دولت خود اداره میشود.
با این حال، چین بر اساس موضع رسمی خود که مورد تایید بسیاری از کشورهای جهان است، تایوان را یکی از قلمروهای جداییناپذیر خود میداند و با هرگونه اقدام بینالمللی که حاکمیت این کشور را بر آبهای اطراف این جزیره به چالش بکشد، مخالفت میکند.
ارتش اسرائیل اعلام کرد که در طول آخر هفته «حدود ۱۵۰ زیرساخت سازمان تروریستی حزبالله» را در جنوب لبنان مورد حمله قرار داد. همزمان فرمانده ارتش لبنان به دعوت عاصم منیر راهی پاکستان شد.
ارتش اسرائیل شنبه ۱۵ جوزا در اطلاعیهای نوشت: «این زیرساختها توسط تروریستهای این سازمان برای پیشبرد و اجرای طرحهای تروریستی علیه نیروهای ارتش اسرائیل مورد استفاده قرار میگرفتند.»
همزمان ارتش لبنان اعلام کرد که فرمانده ارتش این کشور، رودولف هیکل، برای سفری به پاکستان عازم این کشور شده است.
ارتش لبنان اعلام کرد این سفر به دعوت عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان انجام شده است.
هنوز جزئیات بیشتری درباره هدف یا مدت زمان این سفر ارائه نشده است.
این سفر در بحبوحه تلاشهای پاکستان برای میانجیگری جهت پایان دادن به درگیری امریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی انجام میشود؛ درگیریای که دامنه آن به لبنان نیز کشیده شده است.
دولت لبنان فعالیتهای نظامی حزبالله را ممنوع اعلام کرده و از تلاشهای میانجیگرانه امریکا برای دستیابی به آتشبسی پایدار حمایت کرده است؛ از جمله مذاکراتی که با هدف پایان دادن به درگیریها، خروج نیروهای اسرائیلی از جنوب لبنان و حلوفصل مساله سلاحهای حزبالله انجام میشود.
حزبالله پیشنهادهایی را که برقراری آتشبس را به خلع سلاح این گروه مشروط میکند رد کرده و میگوید اسرائیل ابتدا باید حملات خود را متوقف کرده و نیروهایش را از لبنان خارج کند.
یک منبع نظامی لبنانی به العربیه گفت که فرمانده ارتش این کشور در سفر به اسلامآباد درباره همکاری نظامی با پاکستان گفتوگو خواهد کرد.
این منبع نظامی گفت که افسران ارتش لبنان در پاکستان دورههای آموزشی میگذرانند.
بهگزارش رویترز، واشنگتن در حال بررسی استفاده از داراییهای بلوکه شده ایران برای بازسازی و جبران خسارات کشورهای خلیج فارس پس از درگیریهای اخیر در خاورمیانه است. وزارت خزانهداری امریکا نیز میزان خسارات و امکان استفاده «قانونی» از این داراییها را ارزیابی میکند.
این رسانه به نقل از منابع آگاه گزارش داده است که اسکات بسنت، وزیر خزانهداری امریکا، به تیم خود دستور داده است تا وضعیت فیزیکی و مالی کشورهای خلیج فارس که از جنگ اخیر آسیب دیدهاند، بررسی کند.
این تیم قرار است هزینههای اقتصادی ناشی از خسارات واردشده در جریان درگیریهای چندجانبه را که به تهران نسبت داده شده، ارزیابی کند.
منبع آگاه گفته است که امریکا همچنین بررسی خواهد کرد که آیا میتوان از نظر قانونی از این داراییهای ایران برای پرداخت خسارات به شرکای منطقهای استفاده کرد یا خیر.
این روند در شرایطی دنبال میشود که پیامدهای جنگ اخیر میان ایران، امریکا و اسرائیل همچنان بر بازارهای انرژی و زیرساختهای منطقه سایه انداخته و کشورهای خلیج فارس برای بازسازی و تثبیت اقتصاد خود به دنبال حمایتهای مالی هستند.
این جنگ پس از حملات مشترک امریکا و اسرائیل به ایران و سپس حملات متقابل ایران به کشورهای خلیج فارس تشدید شد. این جنگ با شلیک هزاران موشک بالستیک و پهپاد از سوی ایران به کشورهای میزبان پایگاههای نظامی امریکا همراه بود.
گزارش شده است که حملات تلافیجویانه ایران به زیرساختهای عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، کویت، بحرین و اردن خسارات سنگینی وارد کرده است.
همزمان جک کین، معاون پیشین رئیس ستاد کل ارتش امریکا، به شبکه خبری فاکس گفت که کشورش هیچ برنامهای برای دادن امتیاز به جمهوری اسلامی که منجر به آزادسازی داراییهای مسدود شده ایران شود، ندارد.
او افزود: «آنچه ما در مذاکرات به دنبال آن هستیم بسیار ساده است؛ ما خواستههای حداکثری خود را میخواهیم که در صورت استفاده از نیروی نظامی به آنها دست مییابیم. این همان چیزی است که ما از رژیم میخواهیم.»
این مقام بلندپایه امریکایی افزود: «ما قصد نداریم به آنها کمک مالی کنیم و داراییهای مسدود شده را آزاد کنیم و میلیاردها دالر به آنها بدهیم تا بتوانند خود را کنند.»
رسانههای ایران روز شنبه گزارش دادند که محسن نقوی، وزیر داخله پاکستان، وارد تهران شد و قرار است با عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی دیدار کند. همزمان، رودولف هیکل، فرمانده ارتش لبنان، نیز در سفر رسمی به اسلام آباد، پایتخت پاکستان، رفت.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، روز شنبه (۱۶ جوزا) نوشت که محسن نقوی با اسکندر مومنی، وزیر داخله جمهوری اسلامی، دیدار کرده است.
رسانه وابسته به سپاه پاسداران گزارش داد که وزیر داخله پاکستان پیش از سفر به تهران با شهباز شریف، نخستوزیر این کشور، دیدار کرده و درباره مذاکرات میان جمهوری اسلامی و امریکا رهنمودهایی دریافت کرده است.
خبرگزاری ایسنا نوشت که محسن نقوی حامل پیام ویژهای از عاصم منیر، رییس ستاد کل ارتش پاکستان، به مجتبی خامنهای رهبر جمهوری اسلامی، است.
ارتش لبنان نیز اعلام کرد که سفر رودولف هیکل به اسلامآباد به دعوت عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، انجام شده است.
هنوز جزئیات بیشتری درباره هدف یا مدت زمان این سفر ارائه نشده است.
سفر وزیر داخله پاکستان ایران و سفر فرمانده ارتش لبنان به پاکستان در حالی انجام شده است که اسلام آباد میانجیگری مذاکرات میان ایران و امریکا را برعهده دارد و در پرونده مذاکرات تهران و واشنگتن نقش فعالی دارد.
جنرال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، در ماههای اخیر در ارتباط با تحولات منطقه و تلاشهای میانجیگرانه میان تهران و واشنگتن مورد توجه رسانهها بوده است.
مقامهای صحی غزه روز شنبه اعلام کردند که در پی یک حمله هوایی اسرائیل به اردوگاهی در مرکز نوار غزه، دستکم هفت فلسطینی، از جمله دو زن، جان باختهاند. به گفته منابع پزشکی، در این حمله ۱۵ نفر، از جمله چند کودک نیز زخمی شدهاند.
سخنگوی ارتش اسرائیل به خبرگزاری رویترز گفت که نیروهای این کشور عملیاتی را علیه افرادی که «تروریست» خوانده شدند انجام دادهاند، اما جزئیات بیشتری در این باره ارائه نکرد.
این حمله در حالی رخ داده است که میانجیها همزمان در قاهره، پایتخت مصر، دور تازهای از مذاکرات با حماس را برای حفظ توافق آتشبس شکننده آغاز کردهاند.
مذاکرات غیرمستقیم درباره مرحله دوم توافق آتشبس، که شامل آزادی گروگانهای باقیمانده، عقبنشینی نیروهای اسرائیلی و موضوع خلع سلاح حماس میشود، همچنان با چالشها و اختلافات جدی روبهرو است.
روز شنبه مصر میزبان دور تازهای از این گفتوگوها بود؛ مذاکراتی که انتظار میرود چند روز ادامه یابد. به گفته حماس و منابع نزدیک به روند مذاکرات، نمایندگان این گروه و دیگر جناحهای فلسطینی در این نشستها حضور دارند.
منابع نزدیک به مذاکرات میگویند حماس به میانجیها، از جمله مصر، قطر، ترکیه و نمایندگان امریکا، تأکید کرده است که توقف حملات اسرائیل، افزایش ورود کمکها به غزه و بازگشت نیروهای اسرائیلی به مواضع تعیینشده برای پیشرفت مذاکرات ضروری است.
با وجود توافق آتشبسی که پیشتر با میانجیگری ایالات متحده حاصل شده بود، حملات پراکنده اسرائیل همچنان ادامه دارد. اسرائیل در حال حاضر بخشهای گستردهای از نوار غزه را در کنترول خود دارد.
بر اساس آمار مقامهای صحی غزه، از زمان اجرای آتشبس تاکنون حدود ۹۵۰ فلسطینی در حملات اسرائیل کشته شدهاند. ارتش اسرائیل نیز اعلام کرده است که در همین دوره، چهار سرباز این کشور در حملات گروههای مسلح فلسطینی کشته شدهاند.
