بازداشت گسترده زنان بهدست ماموران طالبان و سرکوب خونین اعتراضات مردمی در هرات، بازتاب گستردهای در رسانههای بینالمللی داشته است. رسانههای امریکایی، اروپایی و منطقهای این رویداد را یکی از نادرترین اعتراضات عمومی علیه سیاستهای طالبان در افغانستان توصیف کردهاند.
شبکه سیانان با انتشار ویدیویی از اعتراضات در منطقه جبرئیل هرات، که در آن صدای تیراندازی نیروهای طالبان شنیده میشود، این تجمع را «اعتراضی نادر» در افغانستان توصیف کرد.
سیانان گزارش داد که این اعتراضات در واکنش به بازداشت گسترده زنان در هرات به بهانه رعایت نکردن حجاب اجباری طالبان برگزار شده است. این شبکه همچنین به کشتهشدن دستکم یک نفر و زخمی شدن چند تن دیگر در جریان اعتراضات اشاره کرد.
شبکه سیبیاس امریکا نیز در روز اعتراضات گزارشی منتشر کرد با این عنوان که نیروهای طالبان در یک تظاهرات نادر علیه بازداشت زنان به دلیل پوشش، به روی معترضان آتش گشودند.
این گزارش با استناد به اطلاعات بیبیسی از کشتهشدن دستکم یک کودک و یک زن در جریان سرکوب اعتراضات خبر داد. سیبیاس همچنین به نقل از یک پزشک در هرات نوشت که دستکم سه نفر بر اثر اصابت گلوله به شفاخانه منتقل شدهاند.
در ویدیویی که به این شبکه ارسال شده، یک زن هراتی گفت: «هر زنی که امروز در هرات دستگیر میشود، نمایانگر رنج میلیونها زن افغان در سایه آپارتاید جنسیتی است.»
شبکه الجزیره گزارش داد که نیروهای طالبان به سوی شهروندانی که به بازداشت زنان معترض بودند، آتش گشودند. این شبکه تصاویری از تیراندازی نیروهای طالبان در میان معترضان منتشر کرد.
یواسنیوز در امریکا نیز در گزارشی اعتراضات جبرئیل هرات را «اعتراضات ضد حجاب» خواند و به سرکوب مرگبار آن پرداخت. این رسانه نوشت که برخی باشندگان هرات گفتهاند ماموران طالبان حتی زنانی را بازداشت کردهاند که پیش از وضع مقررات جدید نیز حجاب کامل، از جمله پوشش کامل صورت و بدن، را رعایت میکردند.
در این گزارش همچنین آمده است: «هرات که از دیرباز یکی از پویاترین شهرهای افغانستان از نظر اجتماعی و فرهنگی به شمار میرفت، در سالهای اخیر دستخوش تغییرات قابل توجهی شده است.»
گزارش یواسنیوز همچنین به محدودیتهای گسترده طالبان در زمینه آموزش، اشتغال و حضور اجتماعی زنان پس از بازگشت این گروه به قدرت اشاره کرده است.
در گزارشی که خبرگزاری اسوشیتدپرس تهیه و شبکه انبیسی نیوز منتشر کرده است، آمده که چندین نفر در اعتراضات علیه قوانین طالبان برای پوشش زنان زخمی شدهاند.
به گفته شاهدان عینی، نیروهای طالبان در تجمعی با حضور بیش از صد نفر تیراندازی کردند. در این گزارش آمده است که برگزاری اعتراضات در افغانستان تحت حاکمیت طالبان، امری نادر محسوب میشود.
کاکر، یکی از شاهدان عینی، به اسوشیتدپرس گفت که هنگام عبور از محل تجمع، موترهای طالبان را دیده که به محل رسیده و سپس نیروها اقدام به تیراندازی هوایی کردند.
او افزود: «پس از تیراندازی طالبان چندین نفر زخمی شدند. من خون را روی جاده دیدم.»
در این گزارش همچنین به بیانیه وزارت امر به معروف طالبان که بازداشت زنان در هرات را تکذیب کرده، اشاره شده است.
شبکه فرانس ۲۴ با تیتری مبنیبر اینکه دهها مرد افغان به سرکوب زنان توسط طالبان اعتراض کردند و با تیراندازی نیروهای امنیتی مواجه شدند، این رویداد را پوشش داد.
این شبکه به نقل از یک معترض ۳۳ ساله نوشت که نیروهای طالبان برای متفرق کردن جمعیت از «چوب، شلاق و سلاح گرم» استفاده کردند.
واشنگتن پست: طالبان مخالفت را برنمیتابد
روزنامه واشنگتن پست روز چهارشنبه گزارش سازمان ملل درباره سرکوب اعتراضات هرات را بازتاب داد و نوشت که دستکم یک نفر در جریان تیراندازی طالبان کشته شده است.
این روزنامه افزود که طالبان پس از خروج امریکا از افغانستان و بازگشت به قدرت، قوانین سختگیرانهای را وضع کرده که هیچگونه مخالفتی را برنمیتابد و اعتراض به تصمیمهای حکومت این گروه عملاً غیرقانونی است.
در این گزارش آمده است که زنان در افغانستان تنها در صورتی میتوانند در اماکن عمومی حضور داشته باشند که حجاب کامل مورد نظر طالبان را رعایت کنند؛ پوششی که شامل لباس بلند و پوشش صورت است.
گاردین: اعتراضی کمسابقه
روزنامه گاردین نیز روز چهارشنبه گزارش داد که دو نفر در جریان اعتراضات مرتبط با حقوق زنان در افغانستان کشته شدهاند.
گاردین اعتراضات هرات را «کمسابقه» توصیف کرد و به شعارهای معترضان از جمله «تحصیل، کار، آزادی» اشاره نمود.
یکی از باشندگان هرات به این روزنامه گفت: «مردم میترسیدند، اما با وجود این به خیابان آمدند.»
گزارش افزود که طالبان در میان معترضان تیراندازی کردند و واحدهای ویژه امنیتی را برای متفرق کردن مردم به محل اعزام کردند. گاردین همچنین نوشت که ویدیوهایی در اختیار دارد که صدای تیراندازی نیروهای طالبان به سوی دهها معترض در آن شنیده میشود.
خبرگزاری رویترز نیز در روز اعتراضات هرات، این رویداد را پوشش داد و به نقل از شاهدان نوشت که در این تجمعات دستکم یک نفر کشته، چندین نفر دیگر زخمی و دهها نفر، از جمله زنان و دختران، بازداشت شدند.
بیبیسی انگلیسی نیز در روز اعتراضات، در گزارشی نوشت که نیروهای طالبان برای سرکوب معترضان به بازداشت زنان در هرات، از مهمات جنگی استفاده کردند.
در گزارش آمده است که شاهدان میگویند پولیس طالبان به سوی جمعیت تیراندازی کرد، اما این نیرو در پاسخ مستقیم به پرسش بیبیسی این موضوع را تأیید نکرد.
گزارش به نقل از کارکنان صحی افزود که دو نفر در جریان سرکوب اعتراضات کشته و شماری زخمی شدهاند.
رسانههای هندی، از جمله تایمزآفاندیا، هندوستانتایمز، اندیناکسپرس و برخی دیگر نیز گزارشهایی درباره اعتراضات هرات منتشر کردند.
بازتاب سرکوب اعتراضها در رسانههای پاکستانی
روزنامه پاکستانی دان گزارش داد که نیروهای طالبان اعتراضات زنان در هرات را پس از بازداشت زنانی به اتهام نقض مقررات حجاب اجباری، سرکوب کردند. به نوشته این روزنامه، شاهدان از کشته شدن یک نفر، زخمی شدن چندین تن و بازداشت دهها نفر خبر دادهاند.
دان همچنین به نگرانی سازمان ملل درباره بازداشت زنان در هرات اشاره کرده و این رویداد را در چارچوب محدودیتهای گسترده طالبان علیه زنان و دختران افغانستان بازتاب داده است.
اعتراضات هرات
باشندگان منطقه جبرئیل هرات روز سهشنبه در واکنش به بازداشت زنان به بهانه رعایت نکردن حجاب مورد نظر طالبان، دست به اعتراض زدند و به خیابانها آمدند.
نیروهای طالبان اندکی پس از آغاز تجمع، اقدام به سرکوب معترضان کردند. ویدیوهای منتشرشده از محل رویداد، تیراندازی پیهم نیروهای طالبان در میان جمعیت و انتقال شماری از زخمیها از محل اعتراض را نشان میدهد.
فرحان حق، سخنگوی دبیرکل سازمان ملل میگوید که نیروهای طالبان برای پراکندهکردن اعتراض مدنی در هرات از مهمات جنگی استفاده کردهاند.
این اعتراضات پس از آن شکل گرفت که طالبان با اجرای دستور تازهای درباره حجاب، عملیات بازداشت زنان را در هرات آغاز کرد. در روزهای گذشته، دهها زن از مناطق مختلف این ولایت بهدست ماموران طالبان بازداشت شدند.
منابع محلی به افغانستان اینترنشنال گفتهاند که طالبان پس از سرکوب اعتراضات، بهصورت خانهبهخانه و شفاخانهبهشفاخانه در جستجوی معترضان و زخمیها بودهاند.
هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) روز چهارشنبه در بیانیهای تأیید کرد که دستکم یک پسر نوجوان بر اثر شلیک گلوله نیروهای طالبان کشته شده و چندین نفر دیگر نیز بر اثر لتوکوب زخمی شدهاند. این نهاد گفت گزارشها درباره کشتهشدن یک فرد دیگر همچنان در دست راستیآزمایی است.
یوناما همچنین اعلام کرد که بین ۱۷ تا ۱۸ جوزا، دستکم ۳۰ زن به اتهام «نقض دستورهای پوشش» از سوی اداره امر به معروف طالبان در هرات بازداشت شدهاند و دهها زن دیگر نیز تذکر شفاهی دریافت کردهاند.
به گفته یوناما، تمامی زنان بازداشتشده در ۱۹ جوزا آزاد شدند، اما پیامدهای بازداشت خودسرانه برای آنان و خانوادههایشان عمیق و ماندگار است.
جورجت گانیون، سرپرست نمایندگی سازمان ملل متحد در افغانستان، گفت که بازداشت زنان در افغانستان «داغ ننگی بزرگ» به همراه دارد و میتواند آنان را حتی پس از آزادی نیز در معرض خشونت و انزوای بیشتر در خانواده و جامعه قرار دهد.
سفارت طالبان روز پنجشنبه ۲۱ جوزا، در خبرنامهای گفت که این روند با هدایت وزارت خارجه این گروه انجام میشود.
سخنگوی اداره تنظیم امور زندانهای طالبان میگوید که این زندانیان روز چهارشنبه از مسیر اسلام قلعه در هرات به کشور منتقل شدند. او گفته است در میان زندانیان یک زن نیز شامل است.
به گفته سخنگوی این اداره این یازدهم دور انتقال زندانیان افغان از ایران به افغانستان بود.
محمدنسیم لالهاند، افزود که این زندانیان مدت حبس باقی مانده خود را در زندانهای افغانستان سپری خوهند کرد.
میلیونها افغان در ایران زندگی میکنند و آمار دقیق زندانیان افغان در این کشور بهطور رسمی منتشر نشده است، اما طالبان بهصورت دورهای از انتقال شماری از این زندانیان به افغانستان خبر داده است. این روند در سالهای اخیر بهطور مستمر و در چارچوب توافقات میان تهران و طالبان ادامه داشته است.
اداره تنظیم امور زندانهای طالبان در ۱۴ ثور اعلام کرد که از زمان بازگشت این گروه به قدرت در اسد ۱۴۰۰ تاکنون، حدود دو هزار زندانی افغان از ایران به افغانستان منتقل شدهاند. به گفته سخنگوی این اداره، بخشی از این افراد پس از سپری کردن دوره محکومیت خود آزاد شدهاند و شماری دیگر همچنان در زندان به سر میبرند.
جمهوری اسلامی ایران زندانیان افغان را پس از انتقال، به اداره تنظیم امور زندانهای طالبان تحویل میدهد.
مقامهای جمهوری اسلامی ایران و طالبان در سالهای اخیر بارها درباره انتقال زندانیان افغان از زندانهای ایران به افغانستان دیدار و گفتوگو کردهاند. با این حال، انتقال این زندانیان همواره با نگرانیهایی همراه بوده است؛ زیرا نهادهای حقوق بشری هشدار دادهاند که برخی از افراد منتقلشده ممکن است به دلیل گرایشهای سیاسی یا ارتباط با گروههای مخالف طالبان، در معرض بازداشت خودسرانه، بدرفتاری یا سایر موارد نقض حقوق بشر قرار گیرند.
جمهوری اسلامی ایران بارها تأکید کرده است که برای تسریع روند انتقال زندانیان افغان به کشورشان تلاش میکند.
این زندانیان در حالی به افغانستان منتقل شدند که جمهوری اسلامی همواره از اعدام زندانیان افغان به اتهامهای خبر میدهد و فعالان حقوق بشر نسبت به عدم دسترسی این زندانیان به خدمات حقوقی و وکیل مدافع شاکی هستند.
سازمان حقوق بشر ایران میگوید که جمهوری سلامی در سال ۲۰۲۴ دستکم ۸۰ شهروند افغانستان را اعدام کرده است.
به گزارش سازمان حقوقبشری ههنگاو، جمهوری اسلامی در سال ۲۰۲۵ میلادی، ۵۹ شهروند افغانستان را اعدام کرد.
دفتر نماینده ویژه ترامپ روز چهارشنبه در یادداشتی، تاکید کرد کسانی که شهروندان امریکایی را میربایند و خانوادهها را رنج میدهند، دیر یا زود با پیامدهای اعمال خود مواجه خواهند شد.
او افزود این محکومیت نشان میدهد امریکا پیگرد چنین جرایمی را ادامه میدهد و برای قربانیان پاسخخواهی میکند.
حاجی نجیب الله، فرمانده طالبان که در ربودن دیوید رود، خبرنگار امریکایی، و دو همراهش نقش داشت، روز سهشنبه از سوی دادگاهی در نیویارک به ۴۲ سال زندان محکوم شد.
او به نقش داشتن در ربودن دیوید رود، خبرنگار امریکایی و دو همراهش در سال ۲۰۰۸ مجرم شناخته شد.
هدف این گروگانگیری دریافت پول و آزادی زندانیان طالبان از بازداشت امریکا عنوان شده است.
دادستانها گفتند گروگانها در دوران اسارت مجبور شدند ویدیوهای اثبات زندهبودن ضبط کنند.
به گفته آنها جنگجویان طالبان در این ویدیوها با سلاحهای خودکار قربانیان را تهدید میکردند و از آنان میخواستند از خانوادههای شان و حکومت امریکا بخواهند خواستههای طالبان را بپذیرد.
بر پایه اطلاعات منتشرشده، نجیبالله از سال ۲۰۰۷ فرمانده طالبان در ولایت میدان وردک بود و بهعنوان سخنگوی غیررسمی این گروه فعالیت داشت.
او در اکتبر ۲۰۲۰ هنگام سفر به اوکراین بازداشت شد و برای محاکمه به ایالات متحده منتقل شد
آدام بولر، نماینده ترامپ، برای آزادی شهروندان امریکایی به کابل سفر کرده و با مقامات طالبان دیدار کرده است.
او در ماه حمل امسال با اشاره به آزادی دنیس کویل از بند طالبان گفت که سیاست گروگانگیری در برابر دریافت امتیاز از امریکا مرده است. بولر گرفت: «نه معاملهای شد، نه پولی پرداخت شد. دیپلوماسی گروگانگیری مرده است.»
یان اگلند، رئیس شورای پناهندگان ناروی روز پنجشنبه، ۲۱ جوزا در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس گفت که شماری از خانوادههای پناهجوی افغان در ایران دیدار کرده است.
او نوشت که در حاشیه تهران با خانواده محمود دیدار کرده که بر اثر یک بیماری عصبی دچار معلولیت شده است. محمود پیش از این بیماری، دکمهساز بود و اکنون همسر و فرزندانش تلاش میکنند کسبوکار او را ادامه دهند.
رئیس شورای پناهندگان ناروی گفت که این خانواده بدون کمکهای نقدی این شورای قادر به پرداخت کرایه خانه نیست و با خطر بیخانمانی روبهرو است.
او ابراز نگرانی کرد که وضعیت چهار میلیون پناهجوی افغان در ایران در سایه پوشش گسترده جنگ خاورمیانه کمتر مورد توجه رسانهها و جامعه جهانی قرار گرفته است.
آقای اگلند همچنین از دیدار با یک خانواده ۹ نفره افغان در شهر ری، در جنوب تهران، خبر داد و گفت سه عضو این خانواده دارای معلولیت هستند.
به گفته او، ابراهیم، پدر خانواده بهعنوان کفاش تنها نانآور خانواده است و این خانواده برای تأمین هزینههای اجاره خانه، مواد غذایی و دارو با مشکلات جدی مواجه است.
او خواستار افزایش کمکهای بینالمللی به پناهجویان افغان در ایران شد و هشدار داد که این جمعیت بزرگ پناهجویی با کمبود بودجه و توجه جهانی روبهرو است.
شورای پناهندگان ناروی پس از جنگ ایران بارها تاکید کرد که این جنگ زندگی مهاجران افغان را فروپاشیده است.
یوناما روز پنجشنبه ۲۱ جوزا/ ۱۱ جون در اکس نوشت که حملات هوایی پاکستان در شبهای نهم و دهم جون در ولایتهای خوست، کنر و پکتیکا در شرق افغانستان انجام شده است.
عطاالله تارر، وزیر اطلاعات و رسانههای پاکستان پیشتر در گفتوگو با شبکه جیو نیوز کشته شدن غیرنظامیان در حملات اخیر ارتش این کشور به خاک افغانستان را رد کرده بود.
پیش از او، ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، پاکستان را به نقض آشکار حریم هوایی افغانستان و بمباران چندین نقطه در ولایتهای خوست، پکتیکا و کنر متهم کرد.
سخنگوی طالبان گفت در این حملات که بامداد چهارشنبه رخ داد، خانههای مسکونی هدف قرار گرفت و ۱۳ غیرنظامی، شامل ۱۱ کودک، یک زن و یک مرد سالخورده، جان باختهاند و ۱۴ نفر هم زخمی شدهاند.
وزیر اطلاعات و رسانههای پاکستان اما اظهارات سخنگوی طالبان درباره کشته شدن ۱۳ غیرنظامی را «جنگ تبلیغاتی» خوانده بود و گفت این عملیاتها در پاسخ به حملات مرگبار اخیر علیه نیروهای پاکستانی در مناطق قبایلی و بهصورت «هدفمند و مبتنی بر اطلاعات دقیق استخباراتی» انجام شده است.
وزارت اطلاعات و رسانههای پاکستان گفت که این حملات علیه «مخفیگاهها و پناهگاههای» طراحان حملات تروریستی اخیر در پاکستان انجام شده است. در این بیانیه، به حملاتی مانند حمله نهم جون به پاسگاه نیروهای امینتی در موسیدره، حملات انتحاری با موتر بمبگذاریشده به یک پایگاه نظامی در وزیرستان شمالی در دوم جون و به حمله به یک ایستگاه پولیس در نهم ماه می در بنو در ایالت خیبرپختونخوا اشاره شده است.
پاکستان میگوید ۲۶ عضو تیتیپی را در حمله به افغانستان کشته است.
پاکستان تاکید کرد که «کارزار بیوقفه مبارزه با تروریسم توسط نیروهای امنیتی و پولیس، با تمام توان ادامه خواهد یافت تا تهدید تروریسم مورد حمایت و پشتیبانی خارجی از کشور ریشهکن شود.»
حملات تازه پاکستان به خاک افغانستان، در حالی صورت گرفت که حدود ۱۰ روز پیش، ملا یعقوب مجاهد، وزیر دفاع طالبان پس از بازگشت از مسکو، در میدان هوایی کابل اعلام کرد که در آیندهای نزدیک، پاکستان دیگر جرئت نخواهد کرد به خاک افغانستان حمله کند.
در ماههای گذشته، پاکستان چندین بار به ولایتهای مختلف افغانستان از جمله کابل حملات گستردهای را راهاندازی کرده است. حملات پاکستان به افغانستان محکومیت شدید برخی از سیاستمداران داخلی را به دنبال داشته و آن را «نقض حاکمیت ملی» افغانستان عنوان کردهاند.
اسلامآباد طالبان را متهم میکند که از تحریک طالبان پاکستانی حمایت میکند و به این گروه در خاک افغانستان پناه داده است، طالبان افغان اما این ادعا را تکذیب میکنند.
چند دور مذاکرات طالبان و پاکستان با میانجی کشورهای مانند عربستان سعودی، قطر، ترکیه و چین، موفق به دستیابی به توافق و پایان تنشها نشده است.
