دادستانهای فرانسه اعلام کردند که ۱۴ نفر عمدتا شهروندان افغانستان و عراق در ارتباط با غرق شدن یک قایق حامل مهاجران در کانال مانش در نوامبر ۲۰۲۱، محاکمه میشوند. در این رویداد ۳۱ نفر کشته و ناپدید شدند و متهمان با اتهاماتی قتل غیرعمد و مشارکت در شبکه قاچاق انسان روبهرو هستند.
در این رویداد، ۲۷ نفر که بیشتر آنان شهروندان کرد عراق بودند، پس از غرق شدن قایق بادی در صبح ۲۴ نوامبر ۲۰۲۱ در کانال مانش جان باختند و چهار نفر دیگر نیز همچنان مفقود هستند.
این حادثه یکی از مرگبارترین سوانح ثبتشده قایقهای کوچک در کانال مانش به شمار میرود.
دادستانی ملی مبارزه با جرایم سازمانیافته فرانسه اعلام کرده است که متهمان این پرونده به اتهاماتی از جمله قاچاق مهاجران، انتقال غیرقانونی پناهجویان و سازماندهی سفر دریایی غیرمجاز محاکمه خواهند شد.
قاضی تحقیق این پرونده معتقد است بیشتر متهمان در به آب انداختن قایقی بیکیفیت و فاقد معیارهای فنی لازم، با ظرفیت بیش از حد مجاز و بدون جلیقه نجات کافی نقش داشتهاند.
بیشتر متهمان این اتهامات را رد کردهاند. برخی از متهمان کرد عراقی نیز گفتهاند که خود مهاجر بودهاند و نه قاچاقچی انسان. زمان آغاز محاکمه هنوز اعلام نشده است.
در پروندهای جداگانه، دستکم هفت نظامی فرانسوی نیز به دلیل احتمال کوتاهی در کمکرسانی به افراد در معرض خطر تحت تحقیق قرار دارند.
فرانسه در سالهای اخیر به یکی از مهمترین نقاط تجمع مهاجرانی تبدیل شده است که امیدوارند با عبور از کانال مانش زندگی جدیدی را در بریتانیا آغاز کنند.
با وجود تلاشهای مشترک پاریس و لندن برای مهار این عبورها، این روند همچنان ادامه دارد و تنها در سال گذشته حدود ۴۱ هزار نفر از این مسیر خود را به بریتانیا رساندند.
وزیر امر به معروف طالبان افزود: «خلقیها و پرچمیها از حمایت شوروی برخوردار بودند و در دوره جمهوری نیز تمام جهان از این نظام پشتیبانی میکرد، اما این نظام با وجود آن حمایتها سقوط کرد؛ زیرا اندیشه و نظریه اسلامی در آن وجود نداشت.»
تلویزیون ملی افغانستان، تحت کنترول طالبان، روز چهارشنبه ۲۷ جوزا بخشی از سخنرانی صوتی خالد حنفی را منتشر کرد که در آن انتقادهای تندی از نظامهای پیشین افغانستان مطرح شده است.
او از علما، اعضای طالبان، استادان دانشگاهها، معلمان مکاتب و مدارس، وکیلان گذر و تمام شهروندان کشور خواست برای تطبیق آنچه «نظام اسلامی» خواند، متحد شوند. وی تأکید کرد که نباید به مخالفان اجازه داده شود میان مردم اختلاف و تفرقه ایجاد کنند.
آقای حنفی در این سخنرانی گفت: «جمهوری فاسد بیستساله گذشته که تمام جهان از آن حمایت میکرد، به این دلیل از بین رفت که دارای نظریه و اندیشه اسلامی نبود.»
خالد حنفی اما در مورد رژیم اول طالبان و دلایل فروپاشی آن هیچ اشارهای نکرد.
وزیر امر به معروف طالبان گفت: «به دشمن فرصت ندهید که از نام قوم، سمت و سایر عناوین میان ما و مردم کشور شکاف ایجاد کند.»
حنفی با اشاره به رهبران حکومتهای پیشین افغانستان اظهار داشت که قدرت و حکومت پایدار نیست. او گفت: «از نورمحمد ترهکی تا نجیب و سپس تا اشرف غنی، هیچ مقام و منصبی با کسی وفا نکرده است.»
خالد حنفی از چهرههای بانفوذ طالبان به شمار میرود و بارها درباره «نظام اسلامی»، «حاکمیت شرعی» و ارزشهای ایدئولوژیک این گروه اظهارنظر کرده است.
او در تازهترین سخنانش بار دیگر از نظام جمهوری افغانستان انتقاد کرده و دلیل اصلی سقوط آن را نه ضعف نظامی یا کمبود منابع مالی، بلکه نبود «اندیشه اسلامی» دانسته است.
عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی رئیسوزرای طالبان اخیرا ادعا کرد که نظامی شبیه اداره طالبان در ۵۰۰ سال گذشته در افغانستان سابقه نداشته است. او اداره طالبان را «نعمت الهی» خواند و از مردم خواست قدر آن را بدانند. ملا برادر گفت «اگر قدردان نظام طالبان نباشیم ممکن است این نعمت از دست برود.»
با این وجود، شماری از علمای جهان اسلام محدودیتهای طالبان بر زنان از جمله محرومیت آموزشی و اشتغال زنان را که زیرعنوان شریعت اسلامی خوانده میشود، خلاف آموزههای اسلام میدانند.
در خبرنامه وزارت داخله طالبان درباره این قانون توضیح داده نشده است.
وزارت داخله طالبان گفت که این نشست روز چهارشنبه با حضور معاونان، رؤسا و مسئولان بخشهای مختلف این وزارت برگزار شد.
حقانی گفت که نیروهای امنیتی طالبان باید برای تقویت امنیت فردی و اجتماعی مردم تلاشهای بیشتری انجام دهند و با ارائه خدمات بهتر، اعتماد عمومی را افزایش دهند تا رسیدگی به مشکلات و رویدادها با هماهنگی میان مردم و نیروهای امنیتی بهموقع انجام شود.
طالبان پس از بازگشت به قدرت در اسد ۱۴۰۰، برگزاری مراسم مذهبی شیعیان افغانستان را در موارد زیادی محدود کرده است. این گروه تمام سیاستهایش را بر اساس مذهب حنفی پیش میبرد و مذاهب دیگر در افغانستان را به رسمیت نمیشناسد.
پیشتر شورای علمای شیعه افغانستان با انتشار بیانیهای از اداره طالبان خواست امنیت مراسم عزاداری را در سراسر کشور تأمین کند. این شورا بر فراهم شدن فضایی آرام، امن و عاری از هرگونه محدودیت برای برگزاری مراسم عاشورا تأکید کرده است.
شورای علمای شیعه روز دو شنبه ۲۵ جوزا، با انتشار بیانیهای از مسئولان دستهها و هیئتهای عزاداری خواست با نیروهای طالبان در تأمین امنیت مراسم همکاری کامل داشته باشند تا مجالس عزاداری در فضایی آرام، امن و بدون محدودیت برگزار شود.
طالبان مراسم عاشورا را در ولایتهای مختلف محدود کرده و گزارشهایی از برخورد خشونتآمیز این گروه با عزاداران، جلوگیری از مراسم و برهم زدن تجمعات مذهبی منتشر شده است.
در سالهای اخیر در برخی ولایتها پرچمها و نمادهای عاشورا جمعآوری شده و در هرات نیز شماری از غرفههای توزیع نذر آب و شربت تخریب شد.
همچنین دو سال پیش گزارشهایی از برهم خوردن مراسم عاشورا در منطقه گولایی مهتابقلعه در غرب کابل منتشر شد.
در آن زمان برخی شرکتکنندگان ادعا کرده بودند که نیروهای طالبان برای متفرق کردن عزاداران از زور استفاده کرده و شماری از دستههای سینهزنی را پراکنده کردهاند.
وزارت سرحدات، اقوام و قبایل طالبان روز چهارشنبه، ۲۸ جوزا با نشر خبرنامهای اعلام کرد که این «منازعه» با همکاری مقامهای محلی بامیان و از طریق گفتوگو حلوفصل شده است.
در خبرنامه طالبان آمده است که در جریان درگیری، افزون بر وارد شدن خسارات مالی قابل توجه به هر دو طرف، دو نفر نیز زخمی شدهاند. پیشتر منابع محلی به افغانستان اینترنشنال گفته بودند که در جریان درگیری در منطقه پشته غرغری، روستای توبک، دستکم سه دهقان مورد لت و کوب قرار گرفته و زخمی شدهاند. در خبرنامه طالبان روشن نشده است که زخمیها از افراد محلی هستند یا کوچیها.
به گفته طالبان، نگرانیهایی درباره ازسرگیری درگیریها وجود داشت و طرفین گاه یکدیگر را تهدید میکردند.
وزارت اقوام و قبایل طالبان گفته است که «پس از نشستها و مشورتهای جداگانه با هر دو طرف، از آنان اختیار کامل گرفتند و در قالب یک تصمیم شرعی، آنها را به صلح و آشتی دعوت کردند.»
این وزارت درباره جزئیات توافق و چگونگی پایان یافتن منازعه توضیح بیشتری نداده است.
با این حال یک باشنده محلی در ولسوالی پنحاب به افغانستان اینترنشنال گفت در نشستی که روز سهشنبه میان طالبان و دو طرف برگزار شد، به کوچیها دستور داده شد که منطقه را ترک کنند. علیرغم این دستور طالبان، کوچیها منطقه را ترک نکردند، بلکه اینبار به مردم روستای نوقیاغ نیز حمله کردند.
یک منبع دیگر که به دلیل حساسیت موضوع نخواست نامش فاش شود، گفت که کوچیها پس از تصمیم هیئت، به ولایت مراجعه کرده و از قومندان امنیه، ولسوال پنجاب و برخی بزرگان قومی شکایت کردهاند.
آنها در عریضه خود به والی بامیان نوشتهاند که قومندان امنیه و ولسوال پنجاب مردم را علیه کوچیها تحریک میکنند و این مسئله باعث بروز نزاع و درگیری شده است.
به گفته منبع، در حال حاضر نشستی میان بزرگان دو طرف با حضور قومندان امنیه و ولسوال پنجاب در مقر ولایت برگزار شده است.
منابع محلی به افغانستان اینترنشنال گفتند که درگیری اول روز سهشنبه، ۲۶ جوزا زمانی آغاز شد که دهقانان از ورود رمههای کوچیها به زمینهای زراعتی خود جلوگیری کردند.
به گفته منابع، در پی تنشها، شماری از دهقانان از سوی افراد مسلح کوچی مورد ضربوشتم قرار گرفتند. تصاویر رسیده به افغانستان اینترنشنال نیز آثار جراحت و کبودی شدید بر بدن برخی از این افراد را نشان میدهد.
همچنین ادعا شده است که افراد مسلح کوچی به سوی خانههای مسکونی تیراندازی کردهاند. این ادعا تاکنون از سوی منابع مستقل تأیید نشده است.
باشندگان محل میگویند کوچیهای مسلح همچنان در منطقه حضور دارند و رمههای خود را در باغها و زمینهای زراعتی مردم رها کردهاند. به گفته آنان، مخالفت دهنشینان با این وضعیت با واکنش مسلحانه روبهرو میشود و تاکنون اقدام مؤثری برای مهار کامل تنشها صورت نگرفته است.
در نزدیکی روستای غرغری ولسوالی پنجاب ولایت بامیان دو مکتب فعال وجود دارد: مکتب دهن سرخک و مکتب قلعهچل.
یکی از باشندگان محل میگوید که به دلیل ترس از ادامه تنشها، دانشآموزان این دو مکتب در دو روز گذشته نتوانستهاند به مکتب بروند.
درگیری میان مردم و کوچیها در بامیان و مناطق مرکزی رویدادی تازه و بیسابقه نیست. هر سال با آغاز فصل بهار، کوچیها با مواشی خود به سمت علفچرهای مناطق مرکزی افغانستان میروند. این مسئله باعث درگیری و تنش بین دهنشینان و کوچیها می شود.
