منابع: طالبان در قندهار دهها دانشجو را بهخاطر ریش از شرکت در امتحان محروم کرد
دانشجویان دانشگاههای دولتی و خصوصی در قندهار به افغانستان اینترنشنال گفتند که محتسبان وزارت امر به معروف طالبان، دهها دانشجویی را که ریش خود را کوتاه کرده یا تراشیدهاند، از صنف بیرون و از شرکت در امتحانات محروم کردهاند.
امتحانات سمستر در دانشگاههای دولتی و خصوصی قندهار آغاز شده است. شماری از دانشجویان میگویند اقدامات طالبان در زمینه بررسی ظاهر آنان پیش از امتحان یا در جریان آن، موجب اخلال در روند آموزش و افزایش فشارها شده است.
به گفته آنان، دانشجویانی که مقررات مربوط به ریش را رعایت نکرده باشند، از شرکت در امتحان منع میشوند و در برخی موارد طالبان آنان را برای بررسی بیشتر با خود میبرند.
یکی از دانشجویان به افغانستان اینترنشنال گفت: «ما در حال سپری کردن امتحان هستیم اما ناگهان محتسبان میآیند و برخی دانشجویان را از صنف بیرون میکنند. برای آنها مهم نیست که یک دانشجو چند ماه زحمت کشیده یا از دست دادن امتحان چه تاثیری بر آیندهاش دارد.»
او افزود که شماری از دانشجویان به همین دلیل از امتحانات محروم شدهاند و مجبور شدهاند برخی مضامین را دوباره امتحان بدهند یا با مشکلات آموزشی روبهرو شوند.
دانشجوی دیگری گفت: «این موضوع فقط به زمان امتحانات محدود نیست. محتسبان پیش از امتحانات به دانشگاه میآمدند، درسها را متوقف میکردند و سخنرانیهای طولانی انجام میدادند. گاهی یک ساعت یا بیشتر از وقت درسی تلف میشد.»
برخی مسئولان دانشگاههای خصوصی نیز نسبت به این وضعیت ابراز نگرانی کرده و میگویند محدودیتهای شدید باعث کاهش حضور دانشجویان و دلسردی برخی از ادامه تحصیل شده است.
یکی از کارکنان اداری یک دانشگاه خصوصی در قندهار گفت: «وقتی فضای آموزشی با ترس و فشار همراه باشد، طبیعی است که دانشجویان با مشکلات جدی مواجه شوند.»
یک باشنده قندهار نیز گفت رویکرد سختگیرانه محتسبان امر به معروف تنها به دانشگاهها محدود نیست و در خیابانها نیز افرادی که ریش خود را کوتاه کرده یا تراشیدهاند، مورد بازجویی قرار گرفته و حتی بازداشت میشوند.
دانشجویان، استادان و خانوادهها تاکید میکنند که دانشگاهها باید مراکز کسب علم، رشد فکری و آموزش حرفهای باشند. آنان میگویند برای تحصیل به دانشگاه میروند اما اکنون با شرایطی روبهرو هستند که مانع پیشرفت علمی آنان میشود.
وزارت دفاع طالبان اعلام کرد که شب گذشته با انجام حملات هوایی، «مراکز وابسته به گروه داعش» را در دو ایالت بلوچستان و خیبرپختونخوا پاکستان هدف قرار داد.
وزارت دفاع طالبان با ادعای حمله به مراکز داعش در پاکستان گفته است که این مراکز که با حمایت برخی شبکههای اطلاعاتی، برای برنامهریزی حملات علیه خاک افغانستان استفاده میشدند و در گذشته نیز تعدادی از حملات خونین از آنجا انجام شده بود، هدف قرار گرفتند.
وزارت دفاع طالبان اعلام کرده است که «اهداف مهم و مطلوب» در این حملات مورد هدف قرار گرفتهاند.
این وزارت روز جمعه گفت که این حملات در منطقهٔ «گلستان» مربوط ولسوالی قلعهٔ عبدالله و همچنان در منطقهٔ شکر آبِ جنگل گردی مربوط ولسوالی چاغی در ایالت بلوچستان انجام شد. طالبان مدعی شد که که در نتیجه آن «مراکز مشترک عناصر فسادپیشه و داعشیان هدف قرار گرفت.»
به گفته وزارت دفاع طالبان، همچنین در منطقهٔ «قمبرخیل» مربوط اورکزی ایجنسی در خیبرپختونخوا، یک مرکز وابسته به شاخهٔ خراسان داعش مورد حمله قرار گرفته است. در خبرنامه این وزارتخانه آمده است که برخی از رهبران کلیدی داعش خراسان در این مرکز رفتوآمد داشتند.
طالبان تاکید کرده است که در این عملیات «اهداف مهم و از پیش تعیینشده با موفقیت هدف قرار گرفتهاند.»
در بیانیه وزارت دفاع طالبان آمده است: «از این پس افغانستان به هیچ نوع تهدید و خطر علیه امنیت و ثبات خود فرصت نخواهد داد و با استفاده از تمام امکانات، آن را در نطفه خفه خواهد کرد.»
تاکنون مقامات پاکستانی یا منابع مستقل درباره این حملات و تلفات احتمالی اظهارنظری نکردهاند.
اخیرا پاکستان به اهدافی در ولایتهای کنر، خوست و پکتیا در شرق و جنوبشرق افغانستان حمله هوایی انجام داد.
وزارت اطلاعات و رسانههای پاکستان اعلام کرد که ارتش این کشور در ۱۹ جوزا ماه جاری حملاتی را در مناطق مرزی افغانستان و پاکستان انجام داده است. این وزارت در بیانیهای نوشت که این حملات علیه طراحان حملات تروریستی اخیر در پاکستان انجام شد و در نتیجه آن ۲۶ عضو طالبان پاکستانی کشته شدند. سخنگوی طالبان تایید کرد که پاکستان به اهدافی در افغانستان حمله کرده است. به گفته وی، پاکستان «خانههای ملکی در کنر، خوست و پکتیکا را بمباران کرد.» سخنگوی طالبان گفت که در این حملات ۱۳ نفر کشته و ۱۴ نفر دیگر زخمی شدند.
سخنگوی پولیس طالبان در کابل با انتشار پیامی زیر پست احمد شرع، رئیسجمهور سوریه، از او تمجید کرد. خالد زدران خطاب به احمد شرع نوشت: «ما یقین داریم که سوریه تحت رهبری شما، مرحله جدیدی از صلح، ثبات و محبت را شاهد خواهد بود و این سال آغاز خیر و شکوفایی برای مردم سوریه خواهد بود.»
پست احمد شرع در شبکه اجتماعی اکس، به مناسبت آغاز سال جدید هجری قمری، با تبریک به مردم سوریه و آرزوی امنیت، ثبات و رفاه همراه بود.
واکنش به این پیام از سوی سخنگوی پولیس طالبان در کابل جلب توجه کرده است.
طالبان از زمان بازگشت به قدرت در افغانستان، همواره تحولات سوریه را با دقت دنبال کردهاند.
احمد شرع پس از بهدست گرفتن قدرت در سوریه، بهسرعت روابط دیپلوماتیک خود را گسترش داد. او تنها دو ماه بعد از حاکمیت در سوریه، به عربستان سعودی رفت و در کمتر از یک سال به کشورهای ترکیه، قطر، امارات، کویت، مصر، فرانسه، آذربایجان، اردن و امریکا سفر کرد. حضور او با ظاهری آراسته و غربی در این سفرها و سخنرانیهایش، چهرهای تازه از رهبری سوریه را به نمایش گذاشته است.
محمد جلال، چهره نزدیک به وزیر داخله طالبان، مسیر احمد شرع از زندانیشدن در عراق تا رسیدن به ریاستجمهوری را «فوقالعاده» خوانده بود.
سازمان گزارشگران بدون مرز در آستانه روز جهانی پناهندگان، در گزارشی نوشت که افغانستان به «کانون اصلی تبعید روزنامهنگاران» تبدیل شده است.
این سازمان گفت که از زمان بازگشت طالبان، دستکم ۶۷۷ خبرنگار افغان به دلیل تهدیدها با حمایت این سازمان افغانستان را ترک کردهاند.
در گزارش آمده است این رقم نزدیک به نیمی از مجموع خبرنگاران تبعیدی تحت حمایت این سازمان در جهان را تشکیل میدهد.
گزارش تاکید کرد با محدودیتهای گسترده، تهدیدهای امنیتی، بازداشتهای خودسرانه و سرکوب فضای عمومی، شرایط کار رسانهای وخیم شده و صدها خبرنگار افغان ناچار به ترک کشورشان شدهاند.
این گزارش، اوج موج مهاجرت را سال ۲۰۲۲ ثبت کرد که ۱۸۳ خبرنگار افغان مجبور به فرار شدند.
این سازمان افزود روند خروج همچنان ادامه دارد و تنها در سال ۲۰۲۵ نیز ۸۲ خبرنگار دیگر کشور را ترک کردند.
بسیاری از این خبرنگاران اکنون در کشورهایی مانند پاکستان با وضعیت ناامن و ناپایدار زندگی میکنند.
گزارش تاکید کرده که تبعید پایان مشکلات نیست و خبرنگاران در کشورهای میزبان با خطر اخراج، فشارهای اداری، نبود اقامت قانونی، نداشتن مجوز کار، محدودیت دسترسی به خدمات صحی و حتی بازداشت روبهرو هستند.
طبق بررسی این سازمان، در پاکستان، سیاست اخراج گسترده مهاجران افغان باعث شده دهها خبرنگار به اجبار به افغانستان تحت کنترول طالبان بازگردانده شوند؛ جایی که همچنان خطر بازداشت یا سرکوب در انتظار آنان است.
گزارش این نهاد حامی خبرنگاران نشان میدهد که تهدید خبرنگاران و محدودیت کار رسانهای در سطح جهانی در حال گسترش است.
سازمان گزارشگران بدون مرز افزوده که طی پنج سال گذشته، تعداد کشورهایی که خبرنگاران از آنها فرار کردهاند، از ۱۹ کشور به ۴۰ کشور افزایش یافته است.
طبق آمار این سازمان، در مجموع، بیش از ۱۴۰۰ خبرنگار از حداقل ۶۵ کشور مختلف بین سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ مجبور به ترک کشور خود شدهاند.
پس از افغانستان، کشورهایی مانند روسیه و میانمار نیز سهم قابل توجهی در این آمار دارند. در روسیه، سرکوب رسانهها پس از جنگ اوکراین شدت گرفت و صدها خبرنگار به خارج از کشور گریختند.
در میانمار نیز پس از کودتای نظامی ۲۰۲۱، فضای رسانهای بهشدت سرکوب شد و بسیاری از خبرنگاران به کشورهای همسایه پناه بردند.
همچنین در مناطق دیگر مانند آفریقای جنوب صحرا و امریکای لاتین، ناامنی، جنگ و خشونتهای سازمانیافته، خبرنگاران را مجبور به ترک کشور کرده است.
فشار کارتلهای مواد مخدر، بیثباتی سیاسی و سرکوب دولتها از جمله عوامل اصلی این روند عنوان شدهاند.
در این میان، کشورهای میزبان نیز با چالشهای جدی مواجهاند و بسیاری از خبرنگاران تبعیدی با مشکلاتی همچون نبود مجوز کار، عدم دسترسی به خدمات درمانی، محدودیتهای اقامتی و تهدیدهای فرامرزی روبهرو هستند.
طبق ارزیابی این سازمان حتی در کشورهایی که میزبان خبرنگاران هستند، روزنامهنگاران داخلی نیز تحت فشار قرار دارند.
گزارش تأکید میکند که در حالی که خبرنگاران تبعیدی نقشی حیاتی در مقابله با اطلاعات نادرست و حفظ جریان آزاد اطلاعات دارند اما سیاستهای حمایتی فعلی برای حفاظت از آنها کافی نیست.
این سازمان از دولتها خواسته است با ارائه ویزاهای بلندمدت، تسهیل اقامت، حمایت مالی از رسانههای در تبعید و ایجاد بسترهای قانونی، شرایطی فراهم کنند تا خبرنگاران بتوانند به فعالیت حرفهای خود ادامه دهند.
این گزارش هشدار میدهد که تداوم این روند نهتنها آینده روزنامهنگاری مستقل، بلکه دسترسی شهروندان به اطلاعات آزاد و قابل اعتماد را نیز در سطح جهانی تهدید میکند.
منابع روز پنجشنبه به افغانستان اینترنشنال گفتند که طالبان ۱۰ نفر از بازداشتشدگان اعتراضها در هرات را پس از گرفتن تعهد آزاد کرده است.
این افراد در اعتراضهای سهشنبه ۱۹ جوزا در منطقه جبرئیل و جمعه ۲۲ جوزا در مقابل دفتر والی طالبان بازداشت شده بودند.
منابع گفتند این افراد با پا در میانی مویسفیدان محلی و شماری از چهرههای پیشین جهادی آزاد شدهاند.
به گفته منابع، چند عضو انجمن ادبی هرات نیز در میان کسانی اند که طالبان آنان را آزاد کرده است. بیشتر افراد آزادشده روز جمعه از اعتراض مقابل دفتر والی طالبان در هرات بازداشت شده بودند.
اعتراضهای اخیر در هرات پس از افزایش بازداشت زنان به اتهام رعایت نکردن مقررات پوشش مورد تایید طالبان از منطقه جبرئیل آغاز شد.
تظاهرات باشندگان شهرک جبرئیل هرات با مداخله طالبان به خشونت کشیده شد.
سازمان ملل در ابتدا از کشته شدن یک تن در این خشونتها خبر داد. چند روز بعد مرتضی کریمی نوجوان دیگری که زخم برداشته بود نیز بر اثر شدت جراحات درگذشت.
سپس شماری از افراد معترض، تصمیم گرفتند تا تجمعی را در نزدیکی دفتر والی طالبان در هرات برگزار کنند.
طالبان صدها واسطه نقلیه نظامی را از شب قبل در نقاط مختلف این شهر مستقر کرد تا جلو یک تظاهرات از قبل برنامهریزی شده را بگیرد.
یک منبع موثق که نخواست نامش فاش شود، به افغانستان اینترنشنال گفت در دومین تجمع اعتراضی دستکم پنج تن به این دلیل بازداشت شدند که جلو بازداشت دختران معترض را گرفته بودند.
این تجمع اعتراضی زمان کوتاهی را دربر گرفت و با شلیک طالبان پراکنده شد. در کنار مردان معترض، شماری از زنان و دختران نیز در این تجمع اعتراضی شرکت داشتند.
منبع گفت که شماری از مردان با طالبان درگیر شدند و زمینه فرار دختران معترض را فراهم کردند.
با این حال، منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند شماری از بازداشتشدگان هنوز در زندان طالبان به سر میبرند.
به گفته منابع، برای برخی از این افراد پروندههایی با اتهامهایی چون فیلمبرداری از جریان تظاهرات و لتوکوب ماموران اداره امر به معروف طالبان باز است.
هنوز شمار دقیق افرادی که در بازداشت طالبان ماندهاند روشن نیست.
سازمان ملل گفته است طالبان در هرات دستکم ۳۰ زن را به اتهام نداشتن حجاب مورد تایید این گروه بازداشت کرده است.
یافتههای افغانستان اینترنشنال نشان میدهد که طالبان همه زنانی را که در روزهای شنبه، یکشنه و دوشنبه از شانزده تا هجدهم جوزا بازداشت کرده بود نیز پس از گرفتن تعهد از خانوادههای شان آزاد کرده است.
هنوز مشخص نیست که آیا زنانی در روزهای بعد توسط اداره امر به معروف طالبان بازداشت شدند به زندان مرکزی هرات انتقال داده شدند یا با گرفتن تعهد بدون انتقال به زندان آزاد شدند.
مقامهای وزارت خارجه مصر و روسیه در نشستی در مسکو، درباره تهدیدهای برخاسته از فعالیت گروههای تروریستی در افغانستان، کشورهای آسیای مرکزی و منطقه گفتوگو کردهاند.
به گفته وزارت خارجه روسیه، دو طرف در این نشست دیدگاهها و ارزیابیهای خود را درباره وضعیت امنیتی و تهدیدهای تروریستی تبادل کردند.
بر اساس بیانیه این وزارتخانه، روسیه و مصر همچنین بر گسترش همکاریها در زمینه مبارزه با تروریسم و افراطگرایی تأکید کردهاند.
مسکو میگوید در این گفتوگوها موضوعاتی چون تأمین مالی تروریسم و استفاده گروههای تروریستی از فناوریهای نوین نیز بررسی شده است. به گفته وزارت خارجه روسیه، تحولات خاورمیانه و آفریقا نیز از دیگر محورهای این نشست بوده است.
این دیدار در چارچوب پنجمین نشست کارگروه مشترک روسیه و مصر در زمینه مبارزه با تروریسم برگزار شد.
روسیه در سالهای اخیر بارها نسبت به فعالیت گروههای تروریستی در افغانستان ابراز نگرانی کرده است. مقامهای روسی شاخه خراسان داعش را یکی از مهمترین تهدیدهای امنیتی میدانند. داعش مسئولیت حمله خونین سال گذشته به یک سالن کنسرت در حومه مسکو را بر عهده گرفت؛ حملهای که در آن بیش از ۱۴۰ نفر کشته شدند.
این در حالی است که گزارشها از افزایش فعالیت داعش در برخی کشورهای آفریقایی نیز حکایت دارد.
مقامهای روسیه در مورد تهدید گروههای تروریستی در افغانستان دیدگاهی نزدیک به ارزیابیهای شورای امنیت سازمان ملل دارند.
مسکو میگوید حدود ۲۳ گروه تروریستی در افغانستان فعالیت دارند؛ ادعایی که طالبان آن را رد کرده است.
روسیه همچنین از گسترش افراطگرایی در کشورهای آسیای مرکزی، بهویژه اوزبیکستان و تاجیکستان، ابراز نگرانی کرده است. بخش قابل توجهی از اعضای داعش خراسان را شهروندان این کشورها تشکیل میدهند.