همزمان با آغاز اجرای طرح اخراج مهاجران افغان از پاکستان، شماری مهاجران به افغانستان اینترنشنال گفتند مالکان خانهها از آنان خواستهاند هرچه زودتر منازل خود را تخلیه کنند. این مهاجران گفتند با افزایش فشارها، یافتن خانه جدید برای مهاجران فاقد مدرک اقامت تقریبا غیرممکن است.
مهلتی که وزارت داخله پاکستان به شهروندان افغانستان فاقد مدارک قانونی اقامت برای ترک این کشور داده بود، روز جمعه، ۱۹ سرطان، به پایان رسید و همزمان نیروهای امنیتی عملیات بازداشت و اخراج آنان را آغاز کردند.
یکی از پناهجویان به افغانستان اینترنشنال گفته است که به دلیل تهدیدهای امنیتی نمیتواند به افغانستان بازگردد، اما در پاکستان نیز راهی برای ادامه زندگی ندارد. او افزود در مجتمعهای مسکونی به افراد بدون ویزا خانه اجاره داده نمیشود و در دیگر مناطق نیز مالکان از اجاره دادن خانه به افغانها خودداری میکنند.
در همین حال، دولت پاکستان به نهادهای امنیتی دستور داده است، افغانهایب را که مدارک قانونی اقامت ندارد، بازداشت کنند. این دستور به مقامهای محلی در اسلامآباد، گلگت-بلتستان، کشمیر تحت اداره پاکستان و دیگر مناطق ابلاغ شده است.
این تصمیم نگرانی افغانهایی را که در انتظار انتقال به کشورهای سوم هستند نیز افزایش داده است. بسیاری از آنان پس از بازگشت طالبان به قدرت، به دلیل تهدیدهای امنیتی به پاکستان پناه بردهاند و پروندههای مهاجرتیشان در سفارتخانههای کشورهای خارجی یا کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان در حال بررسی است.
کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان بار دیگر تأکید کرده است که بازگشت پناهجویان باید داوطلبانه، امن و با حفظ کرامت انسانی انجام شود.
عرفات جمال، رئیس کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل در افغانستان، نیز گفته است که افغانستان همچنان با بحران شدید انسانی روبهرو است و پناهجویان تنها زمانی باید به کشورشان بازگردند که شرایط زندگی امن و باعزت برای آنان فراهم باشد. او همچنین گفته است از سال ۲۰۲۳ تاکنون بیش از هفت میلیون افغان به کشور بازگشتهاند و تنها در سال جاری حدود یک میلیون نفر از پاکستان و ایران به افغانستان برگشتهاند.
این تحولات در حالی رخ میدهد که پاکستان از اواخر سال ۲۰۲۳ روند اخراج شهروندان افغانستان را آغاز کرده و آن را بخشی از برنامه مقابله با مهاجرت غیرقانونی و تهدیدهای امنیتی میداند. در مقابل، سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری بارها نسبت به بازگرداندن اجباری افغانها هشدار داده و از اسلامآباد خواستهاند به تعهدات بینالمللی خود در قبال پناهجویان پایبند بماند.
مقامهای این ایالت برای اجرای این طرح آمادگیهای لازم را انجام دادهاند و نهادهای امنیتی نیز فهرست مهاجران افغان ساکن مناطق مختلف پیشاور را تهیه کردهاند.
به گزارش رسانههای پاکستانی، پولیس پیشاور اطلاعات افراد مشمول این طرح را نهایی کرده و برای اجرای عملیات از نیروهای فدرال نیز درخواست همکاری کرده است. به گفته پولیس، عملیات پس از پایان کارزار واکسیناسیون فلج کودکان (پولیو) بهطور رسمی آغاز خواهد شد.
در مرحله نخست، خانوادههای افغان ساکن پیشاور و مناطق اطراف به مرکز انتقالی ناصر باغ منتقل میشوند. پس از ثبتنام و تکمیل مراحل اداری، این افراد از طریق گذرگاه تورخم به افغانستان بازگردانده خواهند شد.
پولیس پیشاور اطلاعات مهاجران افغان را از مناطق مختلف این شهر، از جمله افغان کالونی، جاده چارسده، بخشو، رینگرود، ناصر باغ، بورد بازار، رشید گرهی، چهارراه پنج کته، شیرو جنگی، خزانه و ورسک رود گردآوری کرده است. همچنین فهرست جداگانهای از شهروندان افغان شاغل در بازار میوه، بازار سبزی، شیبه بازار، خیبر بازار و دیگر بازارها و کارخانههای شهر نیز تهیه شده است.
ماه گذشته، وزارت داخله پاکستان به دولتهای چهار ایالت این کشور، همچنین کشمیر و گلگتـبلتستان، دستور داد از ۱۸ سرطان (۱۰ جولای) تمامی مهاجران افغان فاقد مدارک اقامت را بازداشت کنند. این اقدام بخشی از مرحله تازه سیاست اسلامآباد برای بازداشت و اخراج مهاجران بدون مدرک از سراسر پاکستان است.
وزارت مهاجرین و عودتکنندگان طالبان پنجشنبه، ۱۸ سرطان در خبرنامهای نوشت نیروهای امنیتی پاکستان این مهاجرات را به دلیل نداشتن مدارک معتبر اقامتی بازداشت کرده بود. این وزارت افزود که این مهاجران برای دورههای مختلف در زندانهای پاکستان حبس بودند.
بربنیاد اطلاعات، ۵۱۸ نفر از این مهاجران از طریق گذرگاه تورخم و ۱۲۰ نفر دیگر از گذرگاه اسپینبولدک وارد افغانستان شدهاند. وزارت مهاجرین طالبان نوشت که این مهاجران پس از دریافت کمکهای بشری به ولایتهای مربوط منتقل شدهاند.
این در حالی است که وزارت داخله پاکستان پیشتر به نیروهای امنیتی دستور داد که سر از روز جمعه، ۱۹ سرطان هر شهروند افغانستان «فاقد ویزای معتبر پاکستان» فورا بازداشت شود. همچنین از مقامهای مربوط خواسته شده که هر روز گزارشی شامل تعداد افغانهای بازداشتشده و اقدامهای انجامشده در برابر آنان به وزارت داخله ارائه شود.
