طالبان سقوط ولسوالی یفتل را تایید کرد

جزئیات بیشتری درباره سپاهیان میهن در دست نیست. منابع محلی به افغانستان اینترنشنال می‌گویند که سپاهیان میهن متشکل از اقشار مختلف و باشندگان بدخشان است که در واکنش به افزایش نارضایتی از اداره طالبان در این ولایت شکل گرفته است.

به گفته این منابع، فعالان، برخی نظامیان پیشین و باشندگان محلی اعضای سپاهیان میهن هستند. آنان با شماری از فرماندهان پیشین مجاهدین و برخی جریان‌های سیاسی در تماس و هماهنگی‌اند، اما وابستگی تشکیلاتی به هیچ‌یک از این جریان‌ها ندارند و خود را حرکتی مستقل معرفی می‌کند.

یکی از اعضای این جریان به افغانستان اینترنشنال، انگیزه اصلی تشکیل سپاهیان میهن را «ظلم و سرکوب طالبان در بدخشان» توصیف کرد. او افزود: «دیگر نمی‌توانستیم شاهد ادامه ستم طالبان بر مردم بدخشان باشیم. هدف ما بسیج مردم محل برای ایستادگی در برابر طالبان است.»

تاکنون درباره رهبر یا فرماندهان سپاهیان میهن اطلاعاتی در دست نیست.

این جریان نظامی، بامداد روز جمعه به مقر ولسوالی یفتل پایین بدخشان حمله کرد و پرچم خود را بر ساختمان این ولسوالی برافراشت.

منابع می‌گویند سپاهیان میهن افراد طالبان را خلع سلاح کرده و تجهیزات نظامی را با خود برده است.

سپاهیان میهن پس از خروج از ولسوالی یفتل پایین، سلاح و تجهیزات نظامی را به نمایش گذاشت.

چرا یفتل‌ پایین؟

نخستین عملیات سپاهیان میهن در ولسوالی یفتل‌ پایین انجام شد؛ منطقه‌ای در نزدیکی فیض‌آباد که از نظر نظامی، در مقایسه با برخی ولسوالی‌های کوهستانی بدخشان، آسیب‌پذیرتر ارزیابی می‌شود.

به باور ناظران محلی، انتخاب این ولسوالی نشان می‌دهد که این گروه هنوز از توان و تجربه نظامی گسترده‌ای برخوردار نیست. اگرچه نیروهای این گروه توانستند برای چند ساعت ساختمان ولسوالی را تصرف کنند، اما در برابر اعزام سریع نیروهای کمکی طالبان ناچار به عقب‌نشینی شدند.

برخی منابع امنیتی نیز بر این باورند که ترکیب نیروهای سپاهیان میهن بیش از آنکه از نظامیان حرفه‌ای تشکیل شده باشد، از افراد غیرنظامی و محلی است که با انگیزه‌های سیاسی و میهن‌دوستانه به مبارزه مسلحانه روی آورده‌اند.

بدخشان؛ کانون جدید مخالفت با طالبان

بدخشان در سال‌های اخیر یکی از مهم‌ترین مراکز فعالیت گروه‌های مخالف طالبان بوده است. در این ولایت، جبهه مقاومت ملی و جبهه آزادی افغانستان بارها مسئولیت حملات علیه نیروهای طالبان را بر عهده گرفته‌اند؛ حملاتی که عمدتاً به‌صورت کمین، عملیات چریکی و هدف قرار دادن پاسگاه‌های طالبان انجام شده و در برخی موارد تلفاتی نیز به نیروهای طالبان وارد کرده است.

اکنون ظهور سپاهیان میهن نشان می‌دهد دامنه مخالفت‌های مسلحانه در بدخشان رو به گسترش است و بازیگران تازه‌ای نیز وارد این میدان شده‌اند.

ظهور سپاهیان میهن هم‌زمان با افزایش تنش‌ها در بدخشان رخ داده است؛ ولایتی که در ماه‌های اخیر شاهد اختلاف میان فرماندهان محلی طالبان و نیروهای اعزامی از سایر ولایات، رقابت بر سر معادن، تنش‌های اجتماعی و افزایش نارضایتی عمومی بوده است.

به نظر می‌رسد طالبان نیز این وضعیت را جدی گرفته‌اند. در هفته‌های اخیر محمد یعقوب، وزیر دفاع طالبان، به بدخشان سفر کرد و از چندین ولسوالی بازدید کرد، و این گروه هم‌زمان یک قطعه نظامی جدید در این ولایت ایجاد و نیروهای بیشتری را در آن مستقر کرده است.

با این حال، حمله سپاهیان میهن به ولسوالی یفتل‌ پایین و تصرف چندساعته آن نشان داد که بدخشان همچنان یکی از آسیب‌پذیرترین ولایت‌ها برای طالبان است و احتمال ظهور گروه‌های جدید مخالف در این ولایت افزایش یافته است.

منابع محلی به افغانستان اینترنشنال گفتند که مهاجمان پس از تسلط بر ولسوالی، نیروهای طالبان را خلع سلاح و تجهیزات نظامی و وسایط دولتی را با خود بردند و محل را ترک کردند.

باشندگان محلی گفتند که مهاجمان برای چند ساعت، کنترل ولسوالی را در دست داشتند.

منابع محلی به افغانستان اینترنشنال گفتند که این حمله بامداد روز جمعه آغاز شد. به گفته این منابع، ۲۰ تا ۲۵ مهاجم مسلح به ساختمان ولسوالی یفتل پایین یورش بردند و پس از درگیری کوتاه، کنترول آن را در دست گرفتند.

برخی منابع همچنین مدعی‌اند که مهاجمان شماری از اعضای طالبان را نیز با خود برده‌اند. افغانستان اینترنشنال تاکنون نتوانسته است این ادعا را به‌طور مستقل تأیید کند.

در حال حاضر درباره تلفات احتمالی جزئیاتی در دست نیست.

منابع محلی می‌گویند گروهی موسوم به «سپاهیان میهن» این حمله را سازماندهی کرده است.

پس از این حمله، طالبان نیروهای کمکی را از شهر فیض‌آباد، مرکز ولایت بدخشان، به ولسوالی یفتل پایین اعزام کردند. منابع می‌گویند بالگردهای طالبان نیز بر فراز این ولسوالی در حال گشت‌زنی هستند و تدابیر امنیتی در منطقه تشدید شده است.

ولسوالی یفتل پایین در نزدیکی شهر فیض‌آباد موقعیت دارد و از مناطق مهم و راهبردی ولایت بدخشان به شمار می‌رود. باشندگان این ولسوالی همواره در تحولات سیاسی و ساختار قدرت محلی بدخشان نقش قابل توجهی داشته‌اند.

این رویداد در حالی رخ می‌دهد که بدخشان در ماه‌های اخیر به یکی از ناآرام‌ترین ولایت‌های افغانستان تبدیل شده است. در کنار فعالیت گروه‌های مخالف طالبان، این ولایت شاهد تنش‌های محلی، اختلافات میان فرماندهان محلی طالبان و نیروهای اعزامی از سایر ولایت‌ها و نیز منازعات بر سر کنترول معادن و منابع درآمدی، از جمله کشت و قاچاق مواد مخدر، بوده است.

منابع محلی همچنین از افزایش نارضایتی عمومی نسبت به حضور گسترده نیروهای طالبان از خارج از بدخشان خبر می‌دهند؛ موضوعی که به گفته آنان بر پیچیدگی وضعیت امنیتی این ولایت افزوده است.

طالبان نیز ظاهراً نسبت به آسیب‌پذیری امنیتی بدخشان آگاه‌اند. در هفته‌های اخیر، محمد یعقوب مجاهد، وزیر دفاع طالبان، به این ولایت سفر کرد و از چندین منطقه بازدید کرد. همچنین طالبان یک قطعه نظامی جدید در بدخشان ایجاد کرده و نیروهای بیشتری را برای تقویت امنیت این ولایت مستقر کرده‌اند.

با وجود این تدابیر، حمله بامداد جمعه به ولسوالی یفتل پایین نشان می‌دهد که بدخشان همچنان یکی از حساس‌ترین و آسیب‌پذیرترین جبهه‌های امنیتی طالبان در شمال‌شرق افغانستان به شمار می‌رود.

به گفته این منابع، نیروهای مخالف، سلاح، مهمات و تجهیزات موجود در مقر ولسوالی را نیز با خود برده‌اند.

یک باشنده ولسوالی یفتل پایین به افغانستان اینترنشنال گفت که پس از این رویداد، چرخبال‌های طالبان بر فراز ولسوالی یفتل پایین در حال گشت‌زنی هستند.

مقام‌های طالبان تاکنون در این مورد اظهار نظر نکرده‌اند.

باشندگان محل گفتند که افراد مسلح ساختمان ولسوالی، فرماندهی امنیه و استخبارات طالبان را تصرف و پرچم خود را برافراشتند.

یک باشنده محل با حفظ هویت خود گفت که افراد مسلح پرچم خود را در بازار یفتل نیز برافراشته است.

ویدیوهای که به افغانستان اینترنشنال رسیده نشان می‌دهد که نیروهای طالبان در بازار و در نزدیکی ولسوالی گشت‌زنی و اقدام به شلیک می‌کنند.

این درحالی است که اخیرا مقامات ارشد طالبان شامل وزیر دفاع و رئیس ارتش این گروه برای بررسی وضعیت امنیتی به بدخشان رفتند.

تاکنون مشخص نیست چه گروه به مقر ولسوالی طالبان حمله کرده است. از احتمال تلفات هم جزئیاتی در دست نیست.

جبهه آزادی و جبهه مقاومت ملی دو جریان نظامی مخالف طالبان در شماری از ولایت‌ها از جمله در بدخشان فعال هستند.

بدخشان در سال‌های اخیر بارها شاهد تنش و درگیری بر سر کشت خشاش و همچنین کنترول و بهره‌برداری از معادن، به‌ویژه معادن طلا و سنگ‌های قیمتی، بوده است.

به گفته عنایت‌الله ابلاغ، رئیس معادن طالبان در کاپیسا، در این ولایت ۳۲ رگه معدنی در ولسوالی اله‌سای شناسایی شده که ۱۸ رگه آن مربوط به معدن بیروج است.

امان‌الله، مسئول شرکت استخراج‌کننده گفته است که برای استخراج این معدن از تجهیزات استاندارد و ماشین‌آلات پیشرفته استفاده خواهد شد تا سنگ‌های بیروج به‌صورت ایمن و مطابق معیارهای فنی استخراج شوند.

به گفته ریاست معادن طالبان در کاپیسا در این ولایت بیش از ۱۰ معدن شناسایی شده که شامل معادن بیروج (تورمالین)، نفلایت، تالک، شاه‌مقصود، ابرک و شماری دیگر از ذخایر طبیعی است و استخراج برخی از آن‌ها هم‌اکنون جریان دارد.

این در حالی است که طالبان پیش از این نیز از آغاز رسمی استخراج معادن بیروج در معادن پنجشیر در مناطق بازارک، عنابه و آبشار خبر داده بود.

طالبان در نزدیک به پنج سال سلطه بر افغانستان، بر استخراج منابع طبیعی و فروش آن تمرکز کرده است.

این گروه تلاش می‌کند بخشی از مخارج خود را از طریق عواید داخلی، به‌خصوص استخراج معادن تامین کند.

با این حال، تحلیل بودجه طالبان نشان می‌دهد که بخش اعظم عواید ولایت‌ها برای پایتخت و نیروهای امنیتی طالبان مصرف می‌شوند.

استخراج معادن افغانستان توسط طالبان با انتقادات گسترده نیز مواجه شده و شماری از جریان‌های سیاسی این گروه را متهم به «تاراج» معادن کشور کرده‌اند.

سنگ بیروج چیست؟

سنگ بیروج، سنگ قیمتی است که به ویژه به خاطر رنگ‌های درخشان و شفافیت بالایش شهرت دارد. این سنگ بیشتر در مناطق کوهستانی افغانستان یافت می‌شود و به دلیل مقاومت بالا و درخشش شیشه‌ای‌اش، در ساخت انواع انگشتر و جواهرات کاربرد فراوانی دارد؛ سنگی که اکنون به یکی از منابع مهم درآمدی طالبان تبدیل شده است.

این شعرگویی در شرایطی رخ می‌دهد که اداره طالبان با مشکلات اقتصادی شدید و انزوای بین‌المللی دست و پنجه نرم می‌کند.

شفیع اعظم، رئیس روابط اقتصادی وزارت خارجه طالبان در پست اخیر خود شعری منتشر کرده که با فریادهای عاطفی آغاز می‌شود و در آن از توفیق عمل به دین و رنج‌های موجود در افغانستان سخن می‌گوید.

همچنین انس حقانی، از چهره‌های برجسته طالبان، چندی پیش دو پست شعری متوالی منتشر کرده که در آن‌ها از غم، بی‌قراری و حسرت عمیق روایت شده است.

شعرگویی طالبان در حالی است که سال گذشته ملاهبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، قانونی را توشیح کرد که در آن نقد فرامین رهبر، نوشتن شعر عاشقانه، و هرگونه محتوای «غیراسلامی» (مانند فمینیسم، دموکراسی و ناسیونالیسم) ممنوع شده و شاعران ملزم به دفاع از احکام شرعی در اشعار خود شده‌اند.

برخی ناظران این تناقض را نشانه‌ای از فشار روانی و درماندگی درونی مقام‌های طالبان می‌دانند؛ افرادی که از یک سو شعرهای احساسی و پر از حسرت منتشر می‌کنند و از سوی دیگر قوانین سخت‌گیرانه‌ای برای محدود کردن صدای دیگران وضع می‌کنند.